(൧൧). രാഗപേയ്യാലം

൧൧൭. ‘‘രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ അട്ഠ? സമ്മാദിട്ഠി, സമ്മാസങ്കപ്പോ, സമ്മാവാചാ, സമ്മാകമ്മന്തോ, സമ്മാആജീവോ, സമ്മാവായാമോ, സമ്മാസതി, സമ്മാസമാധി – രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ ഇമേ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി.

൧൧൮. ‘‘രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ അട്ഠ? അജ്ഝത്തം രൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി പരിത്താനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി, താനി അഭിഭുയ്യ ‘ജാനാമി പസ്സാമീ’തി ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി. അജ്ഝത്തം രൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി അപ്പമാണാനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി, താനി അഭിഭുയ്യ ‘ജാനാമി പസ്സാമീ’തി ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി. അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി പരിത്താനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി, താനി അഭിഭുയ്യ ‘ജാനാമി പസ്സാമീ’തി ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി. അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി അപ്പമാണാനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി, താനി അഭിഭുയ്യ ‘ജാനാമി പസ്സാമീ’തി ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി. അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി നീലാനി നീലവണ്ണാനി നീലനിദസ്സനാനി നീലനിഭാസാനി പീതാനി പീതവണ്ണാനി…പേ… ലോഹിതകാനി ലോഹിതകവണ്ണാനി…പേ… ഓദാതാനി ഓദാതവണ്ണാനി…പേ… ഓദാതനിഭാസാനി, താനി അഭിഭുയ്യ ‘ജാനാമി പസ്സാമീ’തി ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി – രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ ഇമേ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’.

൧൧൯. ‘‘രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ അട്ഠ? രൂപീ രൂപാനി പസ്സതി, അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി, സുഭന്തേവ അധിമുത്തോ ഹോതി, സബ്ബസോ രൂപസഞ്ഞാനം സമതിക്കമാ പടിഘസഞ്ഞാനം അത്ഥങ്ഗമാ നാനത്തസഞ്ഞാനം അമനസികാരാ ‘അനന്തോ ആകാസോ’തി ആകാസാനഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, സബ്ബസോ ആകാസാനഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘അനന്തം വിഞ്ഞാണ’ന്തി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, സബ്ബസോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘നത്ഥി കിഞ്ചീ’തി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, സബ്ബസോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി – രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ ഇമേ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’.

൧൨൦-൧൪൬. ‘‘രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിഞ്ഞായ…പേ… പരിക്ഖയായ… പഹാനായ… ഖയായ… വയായ… വിരാഗായ… നിരോധായ… ചാഗായ… പടിനിസ്സഗ്ഗായ…പേ… ഇമേ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’.

൧൪൭-൬൨൬. ‘‘ദോസസ്സ…പേ… മോഹസ്സ… കോധസ്സ… ഉപനാഹസ്സ… മക്ഖസ്സ… പളാസസ്സ… ഇസ്സായ… മച്ഛരിയസ്സ … മായായ… സാഠേയ്യസ്സ… ഥമ്ഭസ്സ… സാരമ്ഭസ്സ… മാനസ്സ… അതിമാനസ്സ… മദസ്സ… പമാദസ്സ അഭിഞ്ഞായ…പേ… പരിഞ്ഞായ… പരിക്ഖയായ… പഹാനായ… ഖയായ… വയായ… വിരാഗായ… നിരോധായ… ചാഗായ… പടിനിസ്സഗ്ഗായ…പേ… ഇമേ അട്ഠ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി.

രാഗപേയ്യാലം നിട്ഠിതം.