൬. വിമോക്ഖസുത്തം
൬൬. ‘‘അട്ഠിമേ, ഭിക്ഖവേ, വിമോക്ഖാ. കതമേ അട്ഠ? രൂപീ രൂപാനി പസ്സതി. അയം പഠമോ വിമോക്ഖോ.
‘‘അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ, ബഹിദ്ധാ [അരൂപസഞ്ഞീ ഏകോ ബഹിദ്ധാ (സ്യാ. പീ. ക.) ദീ. നി. ൨.൧൨൯; ദീ. നി. ൩.൩൩൮, ൩൫൮; അ. നി. ൮.൧൧൯; മ. നി. ൨.൨൪൮ പസ്സിതബ്ബം] രൂപാനി പസ്സതി. അയം ദുതിയോ വിമോക്ഖോ.
‘‘സുഭന്തേവ അധിമുത്തോ ഹോതി. അയം തതിയോ വിമോക്ഖോ.
‘‘സബ്ബസോ രൂപസഞ്ഞാനം സമതിക്കമാ പടിഘസഞ്ഞാനം അത്ഥങ്ഗമാ നാനത്തസഞ്ഞാനം അമനസികാരാ ‘അനന്തോ ആകാസോ’തി ആകാസാനഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം ചതുത്ഥോ വിമോക്ഖോ.
‘‘സബ്ബസോ ആകാസാനഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘അനന്തം വിഞ്ഞാണ’ന്തി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം പഞ്ചമോ വിമോക്ഖോ.
‘‘സബ്ബസോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ ‘നത്ഥി കിഞ്ചീ’തി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം ഛട്ഠോ വിമോക്ഖോ.
‘‘സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം സത്തമോ വിമോക്ഖോ.
‘‘സബ്ബസോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം അട്ഠമോ വിമോക്ഖോ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠ വിമോക്ഖാ’’തി. ഛട്ഠം.