൫. ദാനൂപപത്തിസുത്തം

൩൫. [ദീ. നി. ൩.൩൩൭] ‘‘അട്ഠിമാ, ഭിക്ഖവേ, ദാനൂപപത്തിയോ. കതമാ അട്ഠ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ദാനം ദേതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. സോ യം ദേതി തം പച്ചാസീസതി [പച്ചാസിംസതി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)]. സോ പസ്സതി ഖത്തിയമഹാസാലേ വാ ബ്രാഹ്മണമഹാസാലേ വാ ഗഹപതിമഹാസാലേ വാ പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി സമപ്പിതേ സമങ്ഗീഭൂതേ പരിചാരയമാനേ. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഖത്തിയമഹാസാലാനം വാ ബ്രാഹ്മണമഹാസാലാനം വാ ഗഹപതിമഹാസാലാനം വാ സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി! സോ തം ചിത്തം ദഹതി, തം ചിത്തം അധിട്ഠാതി, തം ചിത്തം ഭാവേതി. തസ്സ തം ചിത്തം ഹീനേ വിമുത്തം [ഹീനേധിമുത്തം (സ്യാ. പീ.) വിമുത്തന്തി അധിമുത്തം, വിമുത്തന്തി വാ വിസ്സട്ഠം (ടീകാസംവണ്ണനാ)], ഉത്തരി അഭാവിതം, തത്രൂപപത്തിയാ സംവത്തതി. കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഖത്തിയമഹാസാലാനം വാ ബ്രാഹ്മണമഹാസാലാനം വാ ഗഹപതിമഹാസാലാനം വാ സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. തഞ്ച ഖോ സീലവതോ വദാമി, നോ ദുസ്സീലസ്സ. ഇജ്ഝതി, ഭിക്ഖവേ, സീലവതോ ചേതോപണിധി വിസുദ്ധത്താ.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ദാനം ദേതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. സോ യം ദേതി തം പച്ചാസീസതി. തസ്സ സുതം ഹോതി – ‘ചാതുമഹാരാജികാ [ചാതുമ്മഹാരാജികാ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ദേവാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ചാതുമഹാരാജികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ തം ചിത്തം ദഹതി, തം ചിത്തം അധിട്ഠാതി, തം ചിത്തം ഭാവേതി. തസ്സ തം ചിത്തം ഹീനേ വിമുത്തം, ഉത്തരി അഭാവിതം, തത്രൂപപത്തിയാ സംവത്തതി. കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ചാതുമഹാരാജികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. തഞ്ച ഖോ സീലവതോ വദാമി, നോ ദുസ്സീലസ്സ. ഇജ്ഝതി, ഭിക്ഖവേ, സീലവതോ ചേതോപണിധി വിസുദ്ധത്താ.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ദാനം ദേതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. സോ യം ദേതി തം പച്ചാസീസതി. തസ്സ സുതം ഹോതി – താവതിംസാ ദേവാ…പേ… യാമാ ദേവാ… തുസിതാ ദേവാ… നിമ്മാനരതീ ദേവാ… പരനിമ്മിതവസവത്തീ ദേവാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാതി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ പരനിമ്മിതവസവത്തീനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ തം ചിത്തം ദഹതി, തം ചിത്തം അധിട്ഠാതി, തം ചിത്തം ഭാവേതി. തസ്സ തം ചിത്തം ഹീനേ വിമുത്തം, ഉത്തരി അഭാവിതം, തത്രൂപപത്തിയാ സംവത്തതി. കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ പരനിമ്മിതവസവത്തീനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. തഞ്ച ഖോ സീലവതോ വദാമി, നോ ദുസ്സീലസ്സ. ഇജ്ഝതി, ഭിക്ഖവേ, സീലവതോ ചേതോപണിധി വിസുദ്ധത്താ.

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ദാനം ദേതി സമണസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ അന്നം പാനം വത്ഥം യാനം മാലാഗന്ധവിലേപനം സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യം. സോ യം ദേതി തം പച്ചാസീസതി. തസ്സ സുതം ഹോതി – ‘ബ്രഹ്മകായികാ ദേവാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ബ്രഹ്മകായികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ തം ചിത്തം ദഹതി, തം ചിത്തം അധിട്ഠാതി, തം ചിത്തം ഭാവേതി. തസ്സ തം ചിത്തം ഹീനേ വിമുത്തം, ഉത്തരി അഭാവിതം, തത്രൂപപത്തിയാ സംവത്തതി. കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ബ്രഹ്മകായികാനം ദേവാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. തഞ്ച ഖോ സീലവതോ വദാമി, നോ ദുസ്സീലസ്സ; വീതരാഗസ്സ, നോ സരാഗസ്സ. ഇജ്ഝതി, ഭിക്ഖവേ, സീലവതോ ചേതോപണിധി വീതരാഗത്താ. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠ ദാനൂപപത്തിയോ’’തി. പഞ്ചമം.