൧. മേത്താസുത്തം

൧. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

[അ. നി. ൧൧.൧൫] ‘‘മേത്തായ, ഭിക്ഖവേ, ചേതോവിമുത്തിയാ ആസേവിതായ ഭാവിതായ ബഹുലീകതായ യാനീകതായ വത്ഥുകതായ അനുട്ഠിതായ പരിചിതായ സുസമാരദ്ധായ അട്ഠാനിസംസാ പാടികങ്ഖാ. കതമേ അട്ഠ? സുഖം സുപതി, സുഖം പടിബുജ്ഝതി, ന പാപകം സുപിനം പസ്സതി, മനുസ്സാനം പിയോ ഹോതി, അമനുസ്സാനം പിയോ ഹോതി, ദേവതാ രക്ഖന്തി, നാസ്സ അഗ്ഗി വാ വിസം വാ സത്ഥം വാ കമതി, ഉത്തരിം അപ്പടിവിജ്ഝന്തോ ബ്രഹ്മലോകൂപഗോ ഹോതി. മേത്തായ, ഭിക്ഖവേ, ചേതോവിമുത്തിയാ ആസേവിതായ ഭാവിതായ ബഹുലീകതായ യാനീകതായ വത്ഥുകതായ അനുട്ഠിതായ പരിചിതായ സുസമാരദ്ധായ ഇമേ അട്ഠാനിസംസാ പാടികങ്ഖാ’’തി.

‘‘യോ ച മേത്തം ഭാവയതി, അപ്പമാണം പടിസ്സതോ [പതിസ്സതോ (സീ.)];

തനൂ സംയോജനാ ഹോന്തി, പസ്സതോ ഉപധിക്ഖയം.

‘‘ഏകമ്പി ചേ പാണമദുട്ഠചിത്തോ,

മേത്തായതി കുസലീ തേന ഹോതി;

സബ്ബേ ച പാണേ മനസാനുകമ്പീ,

പഹൂതമരിയോ പകരോതി പുഞ്ഞം.

‘‘യേ സത്തസണ്ഡം പഥവിം വിജേത്വാ,

രാജിസയോ യജമാനാ അനുപരിയഗാ;

അസ്സമേധം പുരിസമേധം,

സമ്മാപാസം വാജപേയ്യം നിരഗ്ഗളം.

‘‘മേത്തസ്സ ചിത്തസ്സ സുഭാവിതസ്സ,

കലമ്പി തേ നാനുഭവന്തി സോളസിം;

ചന്ദപ്പഭാ താരഗണാവ സബ്ബേ,

യഥാ ന അഗ്ഘന്തി കലമ്പി സോളസിം [അയം പാദോ ബഹൂസു ന ദിസ്സതി].

‘‘യോ ന ഹന്തി ന ഘാതേതി, ന ജിനാതി ന ജാപയേ;

മേത്തംസോ സബ്ബഭൂതാനം, വേരം തസ്സ ന കേനചീ’’തി. പഠമം;