൨. ബലവഗ്ഗോ

൧. അനനുസ്സുതസുത്തം

൧൧. ‘‘പുബ്ബാഹം, ഭിക്ഖവേ, അനനുസ്സുതേസു ധമ്മേസു അഭിഞ്ഞാവോസാനപാരമിപ്പത്തോ പടിജാനാമി. പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലാനി, യേഹി ബലേഹി സമന്നാഗതോ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, ഹിരീബലം, ഓത്തപ്പബലം, വീരിയബലം, പഞ്ഞാബലം – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലാനി യേഹി ബലേഹി സമന്നാഗതോ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതീ’’തി. പഠമം.

൨. കൂടസുത്തം

൧൨. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, സേഖബലാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, ഹിരീബലം, ഓത്തപ്പബലം, വീരിയബലം, പഞ്ഞാബലം – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച സേഖബലാനി. ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നം സേഖബലാനം ഏതം അഗ്ഗം ഏതം സങ്ഗാഹികം ഏതം സങ്ഘാതനിയം, യദിദം പഞ്ഞാബലം.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, കൂടാഗാരസ്സ ഏതം അഗ്ഗം ഏതം സങ്ഗാഹികം ഏതം സങ്ഘാതനിയം, യദിദം കൂടം. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം പഞ്ചന്നം സേഖബലാനം ഏതം അഗ്ഗം ഏതം സങ്ഗാഹികം ഏതം സങ്ഘാതനിയം, യദിദം പഞ്ഞാബലം.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘സദ്ധാബലേന സമന്നാഗതാ ഭവിസ്സാമ സേഖബലേന, ഹിരീബലേന… ഓത്തപ്പബലേന… വീരിയബലേന… പഞ്ഞാബലേന സമന്നാഗതാ ഭവിസ്സാമ സേഖബലേനാ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. ദുതിയം.

൩. സംഖിത്തസുത്തം

൧൩. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ബലാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, വീരിയബലം, സതിബലം, സമാധിബലം, പഞ്ഞാബലം – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ബലാനീ’’തി. തതിയം.

൪. വിത്ഥതസുത്തം

൧൪. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ബലാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, വീരിയബലം, സതിബലം, സമാധിബലം, പഞ്ഞാബലം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സദ്ധാബലം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ സദ്ധോ ഹോതി, സദ്ദഹതി തഥാഗതസ്സ ബോധിം – ‘ഇതിപി സോ ഭഗവാ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ വിജ്ജാചരണസമ്പന്നോ സുഗതോ ലോകവിദൂ അനുത്തരോ പുരിസദമ്മസാരഥി സത്ഥാ ദേവമനുസ്സാനം ബുദ്ധോ ഭഗവാ’തി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സദ്ധാബലം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, വീരിയബലം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ ആരദ്ധവീരിയോ വിഹരതി അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ, കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപസമ്പദായ ഥാമവാ ദള്ഹപരക്കമോ അനിക്ഖിത്തധുരോ കുസലേസു ധമ്മേസു. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, വീരിയബലം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സതിബലം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ സതിമാ ഹോതി പരമേന സതിനേപക്കേന സമന്നാഗതോ, ചിരകതമ്പി ചിരഭാസിതമ്പി സരിതാ അനുസ്സരിതാ. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സതിബലം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സമാധിബലം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി; വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ അജ്ഝത്തം സമ്പസാദനം ചേതസോ ഏകോദിഭാവം അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിജം പീതിസുഖം ദുതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി; പീതിയാ ച വിരാഗാ ഉപേക്ഖകോ ച വിഹരതി സതോ ച സമ്പജാനോ സുഖഞ്ച കായേന പടിസംവേദേതി യം തം അരിയാ ആചിക്ഖന്തി – ‘ഉപേക്ഖകോ സതിമാ സുഖവിഹാരീ’തി തതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി; സുഖസ്സ ച പഹാനാ ദുക്ഖസ്സ ച പഹാനാ പുബ്ബേവ സോമനസ്സദോമനസ്സാനം അത്ഥങ്ഗമാ അദുക്ഖമസുഖം ഉപേക്ഖാസതിപാരിസുദ്ധിം ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സമാധിബലം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ഞാബലം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ പഞ്ഞവാ ഹോതി ഉദയത്ഥഗാമിനിയാ പഞ്ഞായ സമന്നാഗതോ അരിയായ നിബ്ബേധികായ സമ്മാ ദുക്ഖക്ഖയഗാമിനിയാ. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ഞാബലം. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ബലാനീ’’തി. ചതുത്ഥം.

൫. ദട്ഠബ്ബസുത്തം

൧൫. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ബലാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, വീരിയബലം, സതിബലം, സമാധിബലം, പഞ്ഞാബലം. കത്ഥ ച, ഭിക്ഖവേ, സദ്ധാബലം ദട്ഠബ്ബം? ചതൂസു സോതാപത്തിയങ്ഗേസു. ഏത്ഥ സദ്ധാബലം ദട്ഠബ്ബം. കത്ഥ ച, ഭിക്ഖവേ, വീരിയബലം ദട്ഠബ്ബം? ചതൂസു സമ്മപ്പധാനേസു. ഏത്ഥ വീരിയബലം ദട്ഠബ്ബം. കത്ഥ ച, ഭിക്ഖവേ, സതിബലം ദട്ഠബ്ബം? ചതൂസു സതിപട്ഠാനേസു. ഏത്ഥ സതിബലം ദട്ഠബ്ബം. കത്ഥ ച, ഭിക്ഖവേ, സമാധിബലം ദട്ഠബ്ബം? ചതൂസു ഝാനേസു. ഏത്ഥ സമാധിബലം ദട്ഠബ്ബം. കത്ഥ ച, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ഞാബലം ദട്ഠബ്ബം? ചതൂസു അരിയസച്ചേസു. ഏത്ഥ പഞ്ഞാബലം ദട്ഠബ്ബം. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ബലാനീ’’തി. പഞ്ചമം.

൬. പുനകൂടസുത്തം

൧൬. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ബലാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, വീരിയബലം, സതിബലം, സമാധിബലം, പഞ്ഞാബലം – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ബലാനി. ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നം ബലാനം ഏതം അഗ്ഗം ഏതം സങ്ഗാഹികം ഏതം സങ്ഘാതനിയം, യദിദം പഞ്ഞാബലം. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, കൂടാഗാരസ്സ ഏതം അഗ്ഗം ഏതം സങ്ഗാഹികം ഏതം സങ്ഘാതനിയം, യദിദം കൂടം. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേസം പഞ്ചന്നം ബലാനം ഏതം അഗ്ഗം ഏതം സങ്ഗാഹികം ഏതം സങ്ഘാതനിയം, യദിദം പഞ്ഞാബല’’ന്തി. ഛട്ഠം.

൭. പഠമഹിതസുത്തം

൧൭. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അത്തനാ സീലസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം സീലസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ സമാധിസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം സമാധിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ പഞ്ഞാസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം പഞ്ഞാസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ വിമുത്തിസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം വിമുത്തിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പദായ സമാദപേതി. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹി അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായാ’’തി. സത്തമം.

൮. ദുതിയഹിതസുത്തം

൧൮. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പരഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ അത്തഹിതായ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അത്തനാ ന സീലസമ്പന്നോ ഹോതി, പരം സീലസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന സമാധിസമ്പന്നോ ഹോതി, പരം സമാധിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന പഞ്ഞാസമ്പന്നോ ഹോതി, പരം പഞ്ഞാസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന വിമുത്തിസമ്പന്നോ ഹോതി, പരം വിമുത്തിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പന്നോ ഹോതി, പരം വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പദായ സമാദപേതി. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു പരഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ അത്തഹിതായാ’’തി. അട്ഠമം.

൯. തതിയഹിതസുത്തം

൧൯. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു നേവ അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായ. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അത്തനാ ന സീലസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം സീലസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന സമാധിസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം സമാധിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന പഞ്ഞാസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം പഞ്ഞാസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന വിമുത്തിസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം വിമുത്തിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ന വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പന്നോ ഹോതി, നോ പരം വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പദായ സമാദപേതി. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു നേവ അത്തഹിതായ പടിപന്നോ ഹോതി, നോ പരഹിതായാ’’തി. നവമം.

൧൦. ചതുത്ഥഹിതസുത്തം

൨൦. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു അത്തഹിതായ ച പടിപന്നോ ഹോതി പരഹിതായ ച. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അത്തനാ ച സീലസമ്പന്നോ ഹോതി, പരഞ്ച സീലസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ച സമാധിസമ്പന്നോ ഹോതി, പരഞ്ച സമാധിസമ്പദായ സമാദപേതി, അത്തനാ ച പഞ്ഞാസമ്പന്നോ ഹോതി, പരഞ്ച പഞ്ഞാസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ച വിമുത്തിസമ്പന്നോ ഹോതി, പരഞ്ച വിമുത്തിസമ്പദായ സമാദപേതി; അത്തനാ ച വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പന്നോ ഹോതി, പരഞ്ച വിമുത്തിഞാണദസ്സനസമ്പദായ സമാദപേതി. ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു അത്തഹിതായ ച പടിപന്നോ ഹോതി പരഹിതായ ചാ’’തി. ദസമം.

ബലവഗ്ഗോ ദുതിയോ.