(൧൬) ൬. അചേലകവഗ്ഗോ

൧൫൭-൧൬൩. ‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, പടിപദാ. കതമാ തിസ്സോ? ആഗാള്ഹാ പടിപദാ, നിജ്ഝാമാ പടിപദാ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ആഗാള്ഹാ പടിപദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ഏവംവാദീ ഹോതി ഏവംദിട്ഠി – ‘നത്ഥി കാമേസു ദോസോ’തി. സോ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ആഗാള്ഹാ പടിപദാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, നിജ്ഝാമാ പടിപദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ അചേലകോ ഹോതി മുത്താചാരോ, ഹത്ഥാപലേഖനോ [ഹത്ഥാവലേഖനോ (സ്യാ. കം.) ദീ. നി. ൧.൩൯൪; മ. നി. ൧.൧൫൫ പസ്സിതബ്ബം], ന ഏഹിഭദന്തികോ, ന തിട്ഠഭദന്തികോ, നാഭിഹടം ന ഉദ്ദിസ്സകതം ന നിമന്തനം സാദിയതി. സോ ന കുമ്ഭിമുഖാ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ന കളോപിമുഖാ [ഖളോപിമുഖാ (സീ. സ്യാ. കം.)] പടിഗ്ഗണ്ഹാതി ന ഏളകമന്തരം ന ദണ്ഡമന്തരം ന മുസലമന്തരം ന ദ്വിന്നം ഭുഞ്ജമാനാനം ന ഗബ്ഭിനിയാ ന പായമാനായ ന പുരിസന്തരഗതായ ന സങ്കിത്തീസു ന യത്ഥ സാ ഉപട്ഠിതോ ഹോതി ന യത്ഥ മക്ഖികാ സണ്ഡസണ്ഡചാരിനീ ന മച്ഛം ന മംസം ന സുരം ന മേരയം, ന ഥുസോദകം പിവതി. സോ ഏകാഗാരികോ വാ ഹോതി ഏകാലോപികോ, ദ്വാഗാരികോ വാ ഹോതി ദ്വാലോപികോ… സത്താഗാരികോ വാ ഹോതി സത്താലോപികോ; ഏകിസ്സാപി ദത്തിയാ യാപേതി, ദ്വീഹിപി ദത്തീഹി യാപേതി… സത്തഹിപി ദത്തീഹി യാപേതി; ഏകാഹികമ്പി ആഹാരം ആഹാരേതി, ദ്വാഹികമ്പി ആഹാരം ആഹാരേതി… സത്താഹികമ്പി ആഹാരം ആഹാരേതി – ഇതി ഏവരൂപം അദ്ധമാസികമ്പി പരിയായഭത്തഭോജനാനുയോഗമനുയുത്തോ വിഹരതി.

സോ സാകഭക്ഖോപി ഹോതി, സാമാകഭക്ഖോപി ഹോതി, നീവാരഭക്ഖോപി ഹോതി, ദദ്ദുലഭക്ഖോപി ഹോതി, ഹടഭക്ഖോപി ഹോതി, കണ്ഹഭക്ഖോപി ഹോതി, ആചാമഭക്ഖോപി ഹോതി, പിഞ്ഞാകഭക്ഖോപി ഹോതി, തിണഭക്ഖോപി ഹോതി, ഗോമയഭക്ഖോപി ഹോതി, വനമൂലഫലാഹാരോ യാപേതി പവത്തഫലഭോജീ.

സോ സാണാനിപി ധാരേതി, മസാണാനിപി ധാരേതി, ഛവദുസ്സാനിപി ധാരേതി, പംസുകൂലാനിപി ധാരേതി, തിരീടാനിപി ധാരേതി, അജിനമ്പി ധാരേതി, അജിനക്ഖിപമ്പി ധാരേതി, കുസചീരമ്പി ധാരേതി, വാകചീരമ്പി ധാരേതി, ഫലകചീരമ്പി ധാരേതി, കേസകമ്ബലമ്പി ധാരേതി, വാളകമ്ബലമ്പി ധാരേതി, ഉലൂകപക്ഖികമ്പി ധാരേതി, കേസമസ്സുലോചകോപി ഹോതി കേസമസ്സുലോചനാനുയോഗമനുയുത്തോ, ഉബ്ഭട്ഠകോപി ഹോതി ആസനപടിക്ഖിത്തോ, ഉക്കുടികോപി ഹോതി ഉക്കുടികപ്പധാനമനുയുത്തോ, കണ്ടകാപസ്സയികോപി ഹോതി കണ്ടകാപസ്സയേ സേയ്യം കപ്പേതി, സായതതിയകമ്പി ഉദകോരോഹനാനുയോഗമനുയുത്തോ വിഹരതി – ഇതി ഏവരൂപം അനേകവിഹിതം കായസ്സ ആതാപനപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ വിഹരതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിജ്ഝാമാ പടിപദാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു കായേ കായാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം; വേദനാസു…പേ… ചിത്തേ…പേ… ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ പടിപദാ’’തി.

‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, പടിപദാ. കതമാ തിസ്സോ? ആഗാള്ഹാ പടിപദാ, നിജ്ഝാമാ പടിപദാ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ആഗാള്ഹാ പടിപദാ…പേ… അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ആഗാള്ഹാ പടിപദാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, നിജ്ഝാമാ പടിപദാ…പേ… അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, നിജ്ഝാമാ പടിപദാ.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം അനുപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി; ഉപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി; അനുപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി; ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി….

‘‘ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി വീരിയസമാധി…പേ… ചിത്തസമാധി…പേ… വീമംസാസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി…പേ….

‘‘സദ്ധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… വീരിയിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സതിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സമാധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ഭാവേതി….

‘‘സദ്ധാബലം ഭാവേതി… വീരിയബലം ഭാവേതി… സതിബലം ഭാവേതി… സമാധിബലം ഭാവേതി… പഞ്ഞാബലം ഭാവേതി….

‘‘സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… ധമ്മവിചയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… വീരിയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… പീതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… പസ്സദ്ധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… സമാധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി….

‘‘സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി… സമ്മാസങ്കപ്പം ഭാവേതി… സമ്മാവാചം ഭാവേതി… സമ്മാകമ്മന്തം ഭാവേതി … സമ്മാആജീവം ഭാവേതി… സമ്മാവായാമം ഭാവേതി… സമ്മാസതിം ഭാവേതി… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി…. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ പടിപദാ’’തി.

അചേലകവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ.