൪. രാഗപേയ്യാലം

൨൩൧. ‘‘രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി.

‘‘രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിഞ്ഞായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിഞ്ഞാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിക്ഖയായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിക്ഖയാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പഹാനായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പഹാനാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഖയായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഖയാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വയായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വയാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വിരാഗായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വിരാഗാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, നിരോധായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, നിരോധാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ചാഗായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ചാഗാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പടിനിസ്സഗ്ഗായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. രാഗസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പടിനിസ്സഗ്ഗായ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി.

൨൩൨-൨൪൬. ‘‘ദോസസ്സ…പേ… മോഹസ്സ… കോധസ്സ… ഉപനാഹസ്സ… മക്ഖസ്സ… പളാസസ്സ… ഇസ്സായ… മച്ഛരിയസ്സ… മായായ… സാഠേയ്യസ്സ… ഥമ്ഭസ്സ… സാരമ്ഭസ്സ… മാനസ്സ… അതിമാനസ്സ… മദസ്സ… പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭിഞ്ഞാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിഞ്ഞായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിഞ്ഞാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിക്ഖയായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പരിക്ഖയായ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പഹാനായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പഹാനാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഖയായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഖയാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വയായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വയാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വിരാഗായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, വിരാഗാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, നിരോധായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, നിരോധാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ചാഗായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ചാഗാ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പടിനിസ്സഗ്ഗായ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ. കതമേ ദ്വേ? സമഥോ ച വിപസ്സനാ ച. പമാദസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പടിനിസ്സഗ്ഗായ ഇമേ ദ്വേ ധമ്മാ ഭാവേതബ്ബാ’’തി.

(ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.) [( ) ഏത്ഥന്തരേ പാഠോ സീ. സ്യാ. കം. പീ. പോത്ഥകേസു നത്ഥി]

രാഗപേയ്യാലം നിട്ഠിതം.