൩. സങ്ഗാരവസുത്തം

൧൬൯. [അ. നി. ൧൦.൧൧൭] അഥ ഖോ സങ്ഗാരവോ ബ്രാഹ്മണോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവതാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സങ്ഗാരവോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘കിം നു ഖോ, ഭോ ഗോതമ, ഓരിമം തീരം, കിം പാരിമം തീര’’ന്തി? ‘‘പാണാതിപാതോ ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഓരിമം തീരം, പാണാതിപാതാ വേരമണീ പാരിമം തീരം. അദിന്നാദാനം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഓരിമം തീരം, അദിന്നാദാനാ വേരമണീ പാരിമം തീരം. കാമേസുമിച്ഛാചാരോ ഓരിമം തീരം, കാമേസുമിച്ഛാചാരാ വേരമണീ പാരിമം തീരം. മുസാവാദോ ഓരിമം തീരം, മുസാവാദാ വേരമണീ പാരിമം തീരം. പിസുണാ വാചാ ഓരിമം തീരം, പിസുണായ വാചായ വേരമണീ പാരിമം തീരം. ഫരുസാ വാചാ ഓരിമം തീരം, ഫരുസായ വാചായ വേരമണീ പാരിമം തീരം. സമ്ഫപ്പലാപോ ഓരിമം തീരം, സമ്ഫപ്പലാപാ വേരമണീ പാരിമം തീരം. അഭിജ്ഝാ ഓരിമം തീരം, അനഭിജ്ഝാ പാരിമം തീരം. ബ്യാപാദോ ഓരിമം തീരം, അബ്യാപാദോ പാരിമം തീരം. മിച്ഛാദിട്ഠി ഓരിമം തീരം, സമ്മാദിട്ഠി പാരിമം തീരം. ഇദം ഖോ, ബ്രാഹ്മണ, ഓരിമം തീരം, ഇദം പാരിമം തീരന്തി.

‘‘അപ്പകാ തേ മനുസ്സേസു, യേ ജനാ പാരഗാമിനോ;

അഥായം ഇതരാ പജാ, തീരമേവാനുധാവതി.

‘‘യേ ച ഖോ സമ്മദക്ഖാതേ, ധമ്മേ ധമ്മാനുവത്തിനോ;

തേ ജനാ പാരമേസ്സന്തി, മച്ചുധേയ്യം സുദുത്തരം.

‘‘കണ്ഹം ധമ്മം വിപ്പഹായ, സുക്കം ഭാവേഥ പണ്ഡിതോ;

ഓകാ അനോകമാഗമ്മ, വിവേകേ യത്ഥ ദൂരമം.

‘‘തത്രാഭിരതിമിച്ഛേയ്യ, ഹിത്വാ കാമേ അകിഞ്ചനോ;

പരിയോദപേയ്യ അത്താനം, ചിത്തക്ലേസേഹി പണ്ഡിതോ.

‘‘യേസം സമ്ബോധിയങ്ഗേസു, സമ്മാ ചിത്തം സുഭാവിതം;

ആദാനപടിനിസ്സഗ്ഗേ, അനുപാദായ യേ രതാ;

ഖീണാസവാ ജുതിമന്തോ, തേ ലോകേ പരിനിബ്ബുതാ’’തി. തതിയം;