൧. സചിത്തസുത്തം
൫൧. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –
‘‘നോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പരചിത്തപരിയായകുസലോ ഹോതി, അഥ ‘സചിത്തപരിയായകുസലോ ഭവിസ്സാമീ’തി [ഭവിസ്സാമാതി (സ്യാ.)] – ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബം.
‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സചിത്തപരിയായകുസലോ ഹോതി? സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഇത്ഥീ വാ പുരിസോ വാ ദഹരോ യുവാ മണ്ഡനകജാതികോ ആദാസേ വാ പരിസുദ്ധേ പരിയോദാതേ അച്ഛേ വാ ഉദകപത്തേ സകം മുഖനിമിത്തം പച്ചവേക്ഖമാനോ സചേ തത്ഥ പസ്സതി രജം വാ അങ്ഗണം വാ, തസ്സേവ രജസ്സ വാ അങ്ഗണസ്സ വാ പഹാനായ വായമതി. നോ ചേ തത്ഥ പസ്സതി രജം വാ അങ്ഗണം വാ, തേനേവത്തമനോ ഹോതി പരിപുണ്ണസങ്കപ്പോ – ‘ലാഭാ വത മേ, പരിസുദ്ധം വത മേ’തി. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പച്ചവേക്ഖണാ ബഹുകാരാ [ഭിക്ഖു പച്ചവേക്ഖമാനോ ബഹുകാരോ (ക.)] ഹോതി കുസലേസു ധമ്മേസു – ‘അഭിജ്ഝാലു നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അനഭിജ്ഝാലു നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, ബ്യാപന്നചിത്തോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അബ്യാപന്നചിത്തോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, ഥിനമിദ്ധപരിയുട്ഠിതോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, വിഗതഥിനമിദ്ധോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, ഉദ്ധതോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അനുദ്ധതോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, വിചികിച്ഛോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, തിണ്ണവിചികിച്ഛോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, കോധനോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അക്കോധനോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, സംകിലിട്ഠചിത്തോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അസംകിലിട്ഠചിത്തോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, സാരദ്ധകായോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അസാരദ്ധകായോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, കുസീതോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, ആരദ്ധവീരിയോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, അസമാഹിതോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമി, സമാഹിതോ നു ഖോ ബഹുലം വിഹരാമീ’തി.
‘‘സചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പച്ചവേക്ഖമാനോ ഏവം ജാനാതി – ‘അഭിജ്ഝാലു ബഹുലം വിഹരാമി, ബ്യാപന്നചിത്തോ ബഹുലം വിഹരാമി, ഥിനമിദ്ധപരിയുട്ഠിതോ ബഹുലം വിഹരാമി, ഉദ്ധതോ ബഹുലം വിഹരാമി, വിചികിച്ഛോ ബഹുലം വിഹരാമി, കോധനോ ബഹുലം വിഹരാമി, സംകിലിട്ഠചിത്തോ ബഹുലം വിഹരാമി, സാരദ്ധകായോ ബഹുലം വിഹരാമി, കുസീതോ ബഹുലം വിഹരാമി, അസമാഹിതോ ബഹുലം വിഹരാമീ’തി, തേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ തേസംയേവ പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ അധിമത്തോ ഛന്ദോ ച വായാമോ ച ഉസ്സാഹോ ച ഉസ്സോള്ഹീ ച അപ്പടിവാനീ ച സതി ച സമ്പജഞ്ഞഞ്ച കരണീയം. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ആദിത്തചേലോ വാ ആദിത്തസീസോ വാ. തസ്സേവ ചേലസ്സ വാ സീസസ്സ വാ നിബ്ബാപനായ അധിമത്തം ഛന്ദഞ്ച വായാമഞ്ച ഉസ്സാഹഞ്ച ഉസ്സോള്ഹിഞ്ച അപ്പടിവാനിഞ്ച സതിഞ്ച സമ്പജഞ്ഞഞ്ച കരേയ്യ. ഏവമേവം ഖോ തേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ തേസംയേവ പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ അധിമത്തോ ഛന്ദോ ച വായാമോ ച ഉസ്സാഹോ ച ഉസ്സോള്ഹീ ച അപ്പടിവാനീ ച സതി ച സമ്പജഞ്ഞഞ്ച കരണീയം.
‘‘സചേ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പച്ചവേക്ഖമാനോ ഏവം ജാനാതി – ‘അനഭിജ്ഝാലു ബഹുലം വിഹരാമി, അബ്യാപന്നചിത്തോ ബഹുലം വിഹരാമി, വിഗതഥിനമിദ്ധോ ബഹുലം വിഹരാമി, അനുദ്ധതോ ബഹുലം വിഹരാമി, തിണ്ണവിചികിച്ഛോ ബഹുലം വിഹരാമി, അക്കോധനോ ബഹുലം വിഹരാമി, അസംകിലിട്ഠചിത്തോ ബഹുലം വിഹരാമി, അസാരദ്ധകായോ ബഹുലം വിഹരാമി, ആരദ്ധവീരിയോ ബഹുലം വിഹരാമി, സമാഹിതോ ബഹുലം വിഹരാമീ’തി, തേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ തേസുയേവ കുസലേസു ധമ്മേസു പതിട്ഠായ ഉത്തരി ആസവാനം ഖയായ യോഗോ കരണീയോ’’തി. പഠമം.