൯. പഠമആനന്ദസുത്തം

൩൯. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘‘സങ്ഘഭേദോ സങ്ഘഭേദോ’തി, ഭന്തേ, വുച്ചതി. കിത്താവതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ ഭിന്നോ ഹോതീ’’തി? ‘‘ഇധാനന്ദ, ഭിക്ഖൂ അധമ്മം ധമ്മോതി ദീപേന്തി, ധമ്മം അധമ്മോതി ദീപേന്തി, അവിനയം വിനയോതി ദീപേന്തി…പേ… പഞ്ഞത്തം തഥാഗതേന അപഞ്ഞത്തം തഥാഗതേനാതി ദീപേന്തി. തേ ഇമേഹി ദസഹി വത്ഥൂഹി അവകസ്സന്തി അപകസ്സന്തി ആവേനി കമ്മാനി കരോന്തി ആവേനി പാതിമോക്ഖം ഉദ്ദിസന്തി. ഏത്താവതാ ഖോ, ആനന്ദ, സങ്ഘോ ഭിന്നോ ഹോതീ’’തി.

‘‘സമഗ്ഗം പന, ഭന്തേ, സങ്ഘം ഭിന്ദിത്വാ കിം സോ പസവതീ’’തി? ‘‘കപ്പട്ഠികം, ആനന്ദ, കിബ്ബിസം പസവതീ’’തി. ‘‘കിം പന, ഭന്തേ, കപ്പട്ഠികം കിബ്ബിസ’’ന്തി? ‘‘കപ്പം, ആനന്ദ, നിരയമ്ഹി പച്ചതീതി –

‘‘ആപായികോ നേരയികോ, കപ്പട്ഠോ സങ്ഘഭേദകോ;

വഗ്ഗരതോ അധമ്മട്ഠോ, യോഗക്ഖേമാ പധംസതി;

സങ്ഘം സമഗ്ഗം ഭിന്ദിത്വാ [ഭേത്വാന (സീ. സ്യാ.), ഭിത്വാന (ക.) ചൂളവ. ൩൫൪; ഇതിവു. ൧൮; കഥാവ. ൬൫൭] കപ്പം നിരയമ്ഹി പച്ചതീ’’തി. നവമം;