൭. സാരിപുത്തസുത്തം

൭. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേനായസ്മാ സാരിപുത്തോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മതാ സാരിപുത്തേന സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ഏതദവോച –

‘‘സിയാ നു ഖോ, ആവുസോ സാരിപുത്ത, ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ നേവ പഥവിയം പഥവിസഞ്ഞീ അസ്സ, ന ആപസ്മിം ആപോസഞ്ഞീ അസ്സ, ന തേജസ്മിം തേജോസഞ്ഞീ അസ്സ, ന വായസ്മിം വായോസഞ്ഞീ അസ്സ, ന ആകാസാനഞ്ചായതനേ ആകാസാനഞ്ചായതനസഞ്ഞീ അസ്സ, ന വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനേ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസഞ്ഞീ അസ്സ, ന ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനേ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസഞ്ഞീ അസ്സ, ന നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസഞ്ഞീ അസ്സ, ന ഇധലോകേ ഇധലോകസഞ്ഞീ അസ്സ, ന പരലോകേ പരലോകസഞ്ഞീ അസ്സ; സഞ്ഞീ ച പന അസ്സാ’’തി?

‘‘സിയാ, ആവുസോ ആനന്ദ, ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ നേവ പഥവിയം പഥവിസഞ്ഞീ അസ്സ…പേ… ന പരലോകേ പരലോകസഞ്ഞീ അസ്സ; സഞ്ഞീ ച പന അസ്സാ’’തി.

‘‘യഥാ കഥം പന, ആവുസോ സാരിപുത്ത, സിയാ ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ നേവ പഥവിയം പഥവിസഞ്ഞീ അസ്സ…പേ… സഞ്ഞീ ച പന അസ്സാ’’തി? ‘‘ഏകമിദാഹം, ആവുസോ ആനന്ദ, സമയം ഇധേവ സാവത്ഥിയം വിഹരാമി അന്ധവനസ്മിം. തത്ഥാഹം [അഥാഹം (ക.)] തഥാരൂപം സമാധിം സമാപജ്ജിം [പടിലഭാമി (ക.)] യഥാ നേവ പഥവിയം പഥവിസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന ആപസ്മിം ആപോസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന തേജസ്മിം തേജോസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന വായസ്മിം വായോസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന ആകാസാനഞ്ചായതനേ ആകാസാനഞ്ചായതനസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനേ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനേ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനേ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന ഇധലോകേ ഇധലോകസഞ്ഞീ അഹോസിം, ന പരലോകേ പരലോകസഞ്ഞീ അഹോസിം; സഞ്ഞീ ച പന അഹോസി’’ന്തി.

‘‘കിംസഞ്ഞീ പനായസ്മാ സാരിപുത്തോ [കിം സഞ്ഞീ പനാവുസോ സാരിപുത്ത (ക.)] തസ്മിം സമയേ അഹോസീ’’തി? ‘‘ഭവനിരോധോ നിബ്ബാനം ഭവനിരോധോ നിബ്ബാന’’ന്തി ഖോ മേ, ആവുസോ, അഞ്ഞാവ സഞ്ഞാ ഉപ്പജ്ജതി അഞ്ഞാവ സഞ്ഞാ നിരുജ്ഝതി. സേയ്യഥാപി, ആവുസോ, സകലികഗ്ഗിസ്സ ഝായമാനസ്സ അഞ്ഞാവ അച്ചി ഉപ്പജ്ജതി അഞ്ഞാവ അച്ചി നിരുജ്ഝതി; ഏവമേവം ഖോ, ആവുസോ, ‘ഭവനിരോധോ നിബ്ബാനം ഭവനിരോധോ നിബ്ബാന’ന്തി അഞ്ഞാവ സഞ്ഞാ ഉപ്പജ്ജതി അഞ്ഞാവ സഞ്ഞാ നിരുജ്ഝതി. ‘ഭവനിരോധോ നിബ്ബാന’ന്തി [നിബ്ബാനം (സീ. ക.)] സഞ്ഞീ ച പനാഹം, ആവുസോ, തസ്മിം സമയേ അഹോസി’’ന്തി. സത്തമം.