൨. ചേതനാകരണീയസുത്തം
൨. [അ. നി. ൧൧.൨] ‘‘സീലവതോ, ഭിക്ഖവേ, സീലസമ്പന്നസ്സ ന ചേതനായ കരണീയം – ‘അവിപ്പടിസാരോ മേ ഉപ്പജ്ജതൂ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം സീലവതോ സീലസമ്പന്നസ്സ അവിപ്പടിസാരോ ഉപ്പജ്ജതി. അവിപ്പടിസാരിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ന ചേതനായ കരണീയം – ‘പാമോജ്ജം മേ ഉപ്പജ്ജതൂ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം അവിപ്പടിസാരിസ്സ പാമോജ്ജം ജായതി. പമുദിതസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ന ചേതനായ കരണീയം – ‘പീതി മേ ഉപ്പജ്ജതൂ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം പമുദിതസ്സ പീതി ഉപ്പജ്ജതി. പീതിമനസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ന ചേതനായ കരണീയം – ‘കായോ മേ പസ്സമ്ഭതൂ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം പീതിമനസ്സ കായോ പസ്സമ്ഭതി. പസ്സദ്ധകായസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ന ചേതനായ കരണീയം – ‘സുഖം വേദിയാമീ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം പസ്സദ്ധകായോ സുഖം വേദിയതി. സുഖിനോ, ഭിക്ഖവേ, ന ചേതനായ കരണീയം – ‘ചിത്തം മേ സമാധിയതൂ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം സുഖിനോ ചിത്തം സമാധിയതി. സമാഹിതസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ന ചേതനായ കരണീയം – ‘യഥാഭൂതം ജാനാമി പസ്സാമീ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം സമാഹിതോ യഥാഭൂതം ജാനാതി പസ്സതി. യഥാഭൂതം, ഭിക്ഖവേ, ജാനതോ പസ്സതോ ന ചേതനായ കരണീയം – ‘നിബ്ബിന്ദാമി വിരജ്ജാമീ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം യഥാഭൂതം ജാനം പസ്സം നിബ്ബിന്ദതി വിരജ്ജതി. നിബ്ബിന്നസ്സ [നിബ്ബിന്ദസ്സ (സീ. ക.)], ഭിക്ഖവേ, വിരത്തസ്സ ന ചേതനായ കരണീയം – ‘വിമുത്തിഞാണദസ്സനം സച്ഛികരോമീ’തി. ധമ്മതാ ഏസാ, ഭിക്ഖവേ, യം നിബ്ബിന്നോ [നിബ്ബിന്ദോ (സീ. ക.)] വിരത്തോ വിമുത്തിഞാണദസ്സനം സച്ഛികരോതി.
‘‘ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, നിബ്ബിദാവിരാഗോ വിമുത്തിഞാണദസ്സനത്ഥോ വിമുത്തിഞാണദസ്സനാനിസംസോ; യഥാഭൂതഞാണദസ്സനം നിബ്ബിദാവിരാഗത്ഥം നിബ്ബിദാവിരാഗാനിസംസം; സമാധി യഥാഭൂതഞാണദസ്സനത്ഥോ യഥാഭൂതഞാണദസ്സനാനിസംസോ; സുഖം സമാധത്ഥം സമാധാനിസംസം; പസ്സദ്ധി സുഖത്ഥാ സുഖാനിസംസാ; പീതി പസ്സദ്ധത്ഥാ പസ്സദ്ധാനിസംസാ; പാമോജ്ജം പീതത്ഥം പീതാനിസംസം; അവിപ്പടിസാരോ പാമോജ്ജത്ഥോ പാമോജ്ജാനിസംസോ; കുസലാനി സീലാനി അവിപ്പടിസാരത്ഥാനി അവിപ്പടിസാരാനിസംസാനി. ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ ധമ്മേ അഭിസന്ദേന്തി, ധമ്മാ ധമ്മേ പരിപൂരേന്തി അപാരാ പാരം ഗമനായാ’’തി. ദുതിയം.