Vīsatimo paricchedo
20. Kalāpakathā
754. Iti vuttappakārena, sabbaṃ rūpampi piṇḍitaṃ;
Sahavuttiniyāmena, ekavīsavidhaṃ kathaṃ.
755. Kammaṃ cittotukāhārasamuṭṭhānā yathākkamaṃ;
Nava cha caturo dve ca, kalāpā ekavīsati.
756. Jīvitañcāvinibbhoga-rūpāni ca yathākkamaṃ;
Cakkhādikehi yojetvā, dasakā aṭṭha dīpitā.
757. Cakkhusotaghānajivhādasakā ca catubbidhā;
Kāyitthipumbhāvavatthudasakā ca tathāpare.
758. Jīvitenāvinibbhogarūpāni navakanti ca;
Navete kammajā nāma, kalāpā samudīritā.
759. Avinibbhogarūpāni, suddhaṭṭhakamathāparaṃ;
Kāyaviññattinavakaṃ, kāyaviññattiyā saha.
760. Vacīviññattidasakaṃ, saddena sahavuttito;
Lahutādekādasakaṃ, tiṇṇannaṃ saha sambhavā.
761. Kāyaviññattilahutādīhi dvādasakaṃ bhave;
Vacīviññattilahutādīhi terasakaṃ tathā.
762. Iti cittasamuṭṭhānā, kalāpā cha pakāsitā;
Rūpākāravikārampi, saṅgahetvā yathārahaṃ.
763. Suddhaṭṭhakaṃ tu paṭhamaṃ, saddena navakaṃ bhave;
Lahutādekādasakaṃ, lahutādīhi tīhipi.
764. Saddena lahutādīhi, tathā dvādasakanti ca;
Kalāpā utusambhūtā, catudhāva pakittitā.
765. Suddhaṭṭhakañca paṭhamaṃ, āhārajamathāparaṃ;
Lahutādekādasakaṃ, iti dve ojajā matā.
766. Kalāpānaṃ paricchedalakkhaṇattā vicakkhaṇā;
Na kalāpaṅgamiccāhu, ākāsaṃ lakkhaṇāni ca.
767. Tattha cekūnanavuti, tesaṭṭhi ca yathākkamaṃ;
Tālīsekūnavīsā ca, kalāpaṅgāni tāni ca.
768. Lakkhaṇākāsarūpāni, kalāpesu tahiṃ tahiṃ;
Pañca pañceti rūpāni, tisataṃ soḷasādhikaṃ.
769. Agahītaggahaṇena, aṭṭhavīsavidhānipi;
Rūpakoṭṭhāsanāmena, pañcavīsati bhāvaye.
770. Bhūtattayaṃ tu phoṭṭhabbaṃ, katvāpacayasantatiṃ;
Jātimekañca katvā vā, vinātha hadayaṃ tahiṃ.
771. Dhammasaṅgaṇiyaṃ hetaṃ, rūpakaṇḍe sarūpato;
Vatthurūpaṃ na niddiṭṭhaṃ, paṭṭhāne desitaṃ tu taṃ.
772. Dve saddanavakā ceva,
Tayo suddhaṭṭhakāpi ca;
Dve dve cittotusambhūtā,
Eko āhārajoti ca.
773. Tesamuṭṭhānikā pañca, kammajāni naveti ca;
Rūparūpavasenete, kalāpā cuddaseritā.
774. Dasakesveva saṅgayha, jīvitanavakaṃ tahiṃ;
Bhāvaddasakamekaṃ vā, katvā vatthuṃ vinā tathā.
775. Saddā cittotujā dveva, tesamuṭṭhānikā tayo;
Suddhaṭṭhakā ca satteva, kammajā dasakāni ca.
776. Channavūtividhaṃ tattha, rūpaṃ bhāsanti paṇḍitā;
Agahītaggahaṇena, aṭṭhārasavidhaṃ bhave.
777. Tesameva kalāpānaṃ, sattakacchakkapañcakā;
Catukkā ca tikadvikā, ekakā ca yathārahaṃ.
778. Dve satta nava cha tayo, tayopi ca yathākkamaṃ;
Cattāroti catuttiṃsa, sahavuttikarāsayo.
779. Cakkhusotaghānajivhā-kāyavatthuvasā siyuṃ;
Itthipumbhāvadasakasahitā sattakā dvidhā.
780. Cakkhusotaghānahīnā, paccekaṃ dve sabhāvakā;
Abhāvato bhāvahīno, itthaṃ chakkāpi sattadhā.
781. Cakkhusotavihīnā ca,
Cakkhughānavihīnakā;
Sotaghānavihīnā ca,
Sabhāvā dve tayo tayo.
782. Cakkhādekekato hīnā,
Tividhāpi abhāvato;
Iccevaṃ pañcakā nāma,
Navakā rāsayo siyuṃ.
783. Cakkhādittayahīnāva, ekato dve sabhāvakā;
Cakkhādittayato dvīhi, tayo hīnā abhāvakā.
784. Rūpaloke cakkhusota-vatthujīvitanavakā;
Cattārova kalāpāti, catukkā cha yathārahaṃ.
785. Jivhākāyavatthuvasā,
Abhāvo dve sabhāvakā;
Kāyabhāvavatthuvasā,
Iti honti tayo tikā.
786. Kāyavatthuvaseneko, dve ca cittotusambhavā;
Saddanavakaṭṭhakāti, dukā ca tividhā siyuṃ.
787. Jīvitanavakañcekaṃ, tesamuṭṭhānikāni ca;
Suddhaṭṭhakāni tīṇīti, cattāro ekakā siyuṃ.
788. Catuttiṃsa paniccete, sandhiyañca pavattiyaṃ;
Rūparūpakalāpānaṃ, rāsayo honti sambhavā.
789. Sattati saṭṭhimiccevamādinā ca yathārahaṃ;
Kalāparāsirūpāni, tattha tattha vibhāvaye.
790. Soḷasa pañcadasetiādibhedavasāpi ca;
Agahītaggahaṇena, tattha tattha viniddise.
791. Catucattālīsasataṃ, kalāpā honti piṇḍitā;
Chabbīsa tattha rūpāni, sahassañca catussataṃ.
792. Iccāpāyacatukke ca, kāme sugatisattake;
Rūpe ca pañcadasake, asaññāpāyabhūmiyaṃ.
793. Catukoṭṭhāsikesveva, sattavīsavidhesupi;
Jātiṭṭhānesu sattānaṃ, sandhiyañca pavattiyaṃ.
794. Indriyabaddhasantāne, tathānindriyakamhi ca;
Bahisaṅkhārasantāne, matakāye ca sambhavā.
795. Labbhamānakalāpā ca, kalāpānañca rāsayo;
Tattha vitthārasaṅkhepā, rūpānaṃ gaṇanāpi ca.
796. Ettha rūpā avuttā hi, yathāvuttānusārato;
Vitthāretvāna viññeyyā, sabbathāpi ca viññunāti.
Iti rūpavibhāge kalāpakathā niṭṭhitā.
Vīsatimo paricchedo.