4. Khattiyāvaggo

1. Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassaapadānaṃ

1. ‘‘Bhavā sabbe parikkhīṇā, bhavā santi vimocitā;

Sabbāsavā ca no natthi, ārocema mahāmune.

2. ‘‘Purimaṃ kusalaṃ kammaṃ [parikammañca kusalaṃ (syā.)], yaṃ kiñci sādhupatthitaṃ;

Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

3. ‘‘Buddhapaccekabuddhānaṃ, sāvakānañca patthitaṃ [buddhānaṃ sāvakānañca (sī. ka.)];

Paribhogamayaṃ dinnaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

4. ‘‘Uccanīcamayaṃ kammaṃ, bhikkhūnaṃ sādhupatthitaṃ;

Uccākulaparikammaṃ, katametaṃ mahāmune [katamhehi mahāmune (syā. pī.)].

5. ‘‘Teneva sukkamūlena, coditā kammasampadā;

Mānusikamatikkantā, jāyiṃsu khattiye kule.

6. ‘‘Uppatte ca kate kamme, jātiyā vāpi ekato;

Pacchime ekato jātā, khattiyā kulasambhavā.

7. ‘‘Rūpavatī bhogavatī, lābhasakkārapūjitā;

Antepure mahāvīra, devānaṃ viya nandane.

8. ‘‘Nibbinditvā agāramhā, pabbajimhanagāriyaṃ;

Katipāhaṃ upādāya, sabbā pattāmha nibbutiṃ.

9. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti bahū amhe, sadā sakkatapūjitā.

10. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;

Nāgīva bandhanaṃ chetvā, viharāma anāsavā.

11. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi, mama buddhassa santike;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

12. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ yasavatīpamukhāni khattiyakaññābhikkhuniyo aṭṭhārasasahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

Yasavatīpamukhaaṭṭhārasabhikkhunīsahassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

2. Caturāsītibhikkhunīsahassaapadānaṃ

13. ‘‘Cullāsītisahassāni, brāhmaññakulasambhavā [brāhmaṇakulasambhavā (syā. ka.)];

Sukhumālahatthapādā, pure tuyhaṃ mahāmune.

14. ‘‘Vessasuddakule jātā, devā nāgā ca kinnarā;

Cātuddīpā bahū kaññā, pure tuyhaṃ mahāmune.

15. ‘‘Kāci pabbajitā atthi, sabbadassāvino [saccadassāvino (sī. pī.)] hū;

Devā ca kinnarā nāgā, phusissanti anāgate.

16. ‘‘Anubhotvā yasaṃ sabbaṃ, patvāna sabbasampadā;

Tumhaṃ [tvayi (sī. pī.)] pasādaṃ paṭiladdhā, bujjhissanti anāgate.

17. ‘‘Amhe brāhmaṇadhītā tu, brāhmaññakulasambhavā;

Pekkhato no [lakkhaṇā ca (syā.)] mahāvīra, pāde vandāma cakkhuma.

18. ‘‘Upahatā bhavā sabbe, mūlataṇhā samūhatā;

Samucchinnā anusayā, puññasaṅkhāradālitā.

19. ‘‘Samādhigocarā sabbā, samāpattivasī katā;

Jhānena dhammaratiyā, viharissāma no sadā.

20. ‘‘Bhavanetti avijjā ca, saṅkhārāpi ca khepitā;

Sududdasaṃ padaṃ gantvā, anujānātha [anujānimha (syā. pī. ka.)] nāyaka.

21. ‘‘Upakārā mamaṃ tumhe, dīgharattaṃ katāvino;

Catunnaṃ saṃsayaṃ chetvā, sabbā gacchantu nibbutiṃ.

22. ‘‘Vanditvā munino pāde, katvā iddhivikubbanaṃ;

Kāci dassenti ālokaṃ, andhakāramathāparā.

23. ‘‘Dassenti candasūriye, sāgarañca samacchakaṃ;

Sineruṃ paribhaṇḍañca, dassenti pārichattakaṃ.

24. ‘‘Tāvatiṃsañca bhavanaṃ, yāmaṃ dassenti iddhiyā;

Tusitaṃ nimmite deve, vasavattī mahissare.

25. ‘‘Brahmāno kāci dassenti, caṅkamañca mahārahaṃ;

Brahmavaṇṇañca māpetvā, dhammaṃ desenti suññataṃ.

26. ‘‘Nānāvikubbanaṃ katvā, iddhiṃ dassiya satthuno;

Dassayiṃsu balaṃ sabbā, pāde vandiṃsu satthuno.

27. ‘‘Iddhīsu ca vasī homa, dibbāya sotadhātuyā;

Cetopariyañāṇassa, vasī homa mahāmune.

28. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāma, dibbacakkhu visodhitaṃ;

Sabbāsavaparikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

29. ‘‘Atthadhammaniruttīsu, paṭibhāne tatheva ca;

Ñāṇaṃ amhaṃ mahāvīra, uppannaṃ tava santike.

30. ‘‘Pubbānaṃ lokanāthānaṃ, saṅgamaṃ no nidassitaṃ;

Adhikāraṃ bahuṃ amhaṃ, tuyhatthāya mahāmune.

31. ‘‘Yaṃ amhehi kataṃ kammaṃ, kusalaṃ sara taṃ mune;

Tuyhatthāya mahāvīra, puññānupacitāni no.

32. ‘‘Satasahassito kappe, padumuttaro mahāmuni;

Puraṃ haṃsavatī nāma, sambuddhassa kulāsayaṃ.

33. ‘‘Dvārena haṃsavatiyā, gaṅgā sandati sabbadā;

Ubbaḷhā nadiyā bhikkhū, gamanaṃ na labhanti te.

34. ‘‘Divasaṃ dve tayo ceva, sattāhaṃ māsikaṃ tato;

Catumāsampi sampuṇṇaṃ, gamanaṃ na labhanti te.

35. ‘‘Tadā ahu sattasāro, jaṭilo nāma raṭṭhiko;

Oruddhe [oratīre (syā.)] bhikkhavo disvā, setuṃ gaṅgāya kārayi.

36. ‘‘Tadā satasahassehi, setuṃ gaṅgāya kārayi;

Saṅghassa orime tīre, vihārañca akārayi.

37. ‘‘Itthiyo purisā ceva, uccanīcakulāni ca;

Tassa setuṃ vihārañca [tesu setuvihāresu (sī.), tassa setū vihāre ca (pī.)], samabhāgaṃ akaṃsu te.

38. ‘‘Amhe aññe ca mānujā, vippasannena cetasā;

Tassa dhammesu dāyādā, nagare janapadesu ca.

39. ‘‘Itthī pumā kumārā ca, bahū ceva kumārikā;

Setuno ca vihārassa, vālukā ākiriṃsu te.

40. ‘‘Vīthiṃ sammajjanaṃ katvā, kadalīpuṇṇaghaṭe dhaje;

Dhūpaṃ cuṇṇañca mālañca, kāraṃ katvāna satthuno.

41. ‘‘Setuvihāre kāretvā, nimantetvā vināyakaṃ;

Mahādānaṃ daditvāna, sambodhiṃ abhipatthayiṃ.

42. ‘‘Padumuttaro mahāvīro, tārako sabbapāṇinaṃ;

Anumodanīyaṃkāsi, jaṭilassa mahāmuni [katvā, viyākāsi mahāmuni (syā.)].

43. ‘‘‘Satasahassātikkante, kappo hessati bhaddako;

Bhavābhavenubhotvāna, pāpuṇissati bodhiyaṃ.

44. ‘‘‘Kāci hatthaparikammaṃ, katāvī naranāriyo;

Anāgatamhi addhāne, sabbā hessanti sammukhā’.

45. ‘‘Tena kammavipākena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Uppannā devabhavanaṃ, tuyhaṃ tā paricārikā.

46. ‘‘Dibbasukhaṃ asaṅkhiyaṃ, mānusañca asaṅkhiyaṃ;

Tuyhaṃ te paricārema, saṃsarimha bhavābhave.

47. ‘‘Satasahassito kappe, sukataṃ kammasampadaṃ;

Sukhumālī manussānaṃ, atho devapure vare.

48. ‘‘Rūpabhogayase ceva, atho kittiñca sakkataṃ [kittisukhaṃ piyaṃ (syā.)];

Labhāma satataṃ sabbaṃ, sukataṃ kammasampadaṃ.

49. ‘‘Pacchime bhave sampatte, jātāmha brāhmaṇe kule;

Sukhumālahatthapādā, sakyaputtanivesane.

50. ‘‘Sabbakālampi pathaviṃ, na passāma na laṅkataṃ;

Cikkhallabhūmimasuciṃ [cikkhallaṃ bhūmiṃ gamanaṃ (syā.)], na passāma mahāmune.

51. ‘‘Agāraṃ vasante amhe, sakkāraṃ sabbakālikaṃ;

Upanenti sadā sabbaṃ, pubbakammaphalena no [pubbakammaphalaṃ tato (sī. pī.)].

52. ‘‘Agāraṃ pajahitvāna, pabbajitvānagāriyaṃ;

Saṃsārapathanitthiṇṇā, vītarāgā bhavāmase [natthi dāni punabbhavo (sī. syā. pī.)].

53. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Upanenti sadā amhe, sahassāni tato tato.

54. ‘‘Kilesā jhāpitā amhaṃ…pe… viharāma anāsavā.

55. ‘‘Svāgataṃ vata no āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

56. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ caturāsītibrāhmaṇakaññābhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā imā gāthāyo abhāsitthāti.

Caturāsītibhikkhunīsahassāpadānaṃ dutiyaṃ.

3. Uppaladāyikātherīapadānaṃ

57. ‘‘Nagare aruṇavatiyā, aruṇo nāma khattiyo;

Tassa rañño ahuṃ bhariyā, ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.

58. ‘‘Rahogatā nisīditvā, evaṃ cintesahaṃ tadā;

‘Kusalaṃ me kataṃ natthi, ādāya gamiyaṃ mama.

59. ‘‘‘Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ, ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ;

Nirayaṃ nūna gacchāmi, ettha me natthi saṃsayo’.

60. ‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, pahaṃsetvāna mānasaṃ;

Rājānaṃ upagantvāna, idaṃ vacanamabraviṃ.

61. ‘‘‘Itthī nāma mayaṃ deva, purisānittarā ahu [purisānugatā sadā (sī.), purisā na bhavāma no (syā.), purisānaṃ bharā mayaṃ (pī.)];

Ekaṃ me samaṇaṃ dehi, bhojayissāmi khattiya’.

62. ‘‘Adāsi me tadā rājā, samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ;

Tassa pattaṃ gahetvāna, paramannena pūrayiṃ.

63. ‘‘Pūretvā paramaṃ annaṃ, saha sugandhalepanaṃ;

Mahācelena chāditvā, adāsiṃ tuṭṭhamānasā.

64. ‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.

65. ‘‘Sahassadevarājūnaṃ, mahesittamakārayiṃ;

Sahassacakkavattīnaṃ, mahesittamakārayiṃ.

66. ‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;

Nānāvidhaṃ bahuṃ aññaṃ, tassa kammaphalaṃ tato.

67. ‘‘Uppalasseva me vaṇṇo, abhirūpā sudassanā;

Itthisabbaṅgasampannā, abhijātā jutindharā.

68. ‘‘Pacchime bhave sampatte, ajāyiṃ sākiye kule;

Nārīsahassapāmokkhā, suddhodanasutassahaṃ.

69. ‘‘Nibbinditvā agārehaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Sattamīrattisampattā [sattamiṃrattimapattā (sī. syā. pī.)], catusaccamapāpuṇiṃ.

70. ‘‘Cīvaraṃ piṇḍapātañca, paccayaṃ sayanāsanaṃ;

Parimetuṃ na sakkomi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

71. ‘‘Yaṃ mayhaṃ pūritaṃ kammaṃ, kusalaṃ sarase muni;

Tuyhatthāya mahāvīra, paricattaṃ bahuṃ mayā.

72. ‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.

73. ‘‘Dve gatiyo pajānāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;