6. Chakkanipāto
1. Uruveḷakassapattheragāthā
375. ‘‘Disvāna pāṭihīrāni, gotamassa yasassino;
Na tāvāhaṃ paṇipatiṃ, issāmānena vañcito.
376. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, codesi narasārathi;
Tato me āsi saṃvego, abbhuto lomahaṃsano.
377. ‘‘Pubbe jaṭilabhūtassa, yā me siddhi parittikā;
Tāhaṃ tadā nirākatvā [niraṃkatvā (syā. ka.)], pabbajiṃ jinasāsane.
378. ‘‘Pubbe yaññena santuṭṭho, kāmadhātupurakkhato;
Pacchā rāgañca dosañca, mohañcāpi samūhaniṃ.
379. ‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
Iddhimā paracittaññū, dibbasotañca pāpuṇiṃ.
380. ‘‘Yassa catthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.
… Uruveḷakassapo thero….
2. Tekicchakārittheragāthā
381. ‘‘Atihitā vīhi, khalagatā sālī;
Na ca labhe piṇḍaṃ, kathamahaṃ kassaṃ.
382. ‘‘Buddhamappameyyaṃ anussara pasanno;
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo.
383. ‘‘Dhammamappameyyaṃ anussara pasanno;
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo.
384. ‘‘Saṅghamappameyyaṃ anussara pasanno;
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo.
385. ‘‘Abbhokāse viharasi, sītā hemantikā imā ratyo;
Mā sītena pareto vihaññittho, pavisa tvaṃ vihāraṃ phusitaggaḷaṃ.
386. ‘‘Phusissaṃ catasso appamaññāyo, tāhi ca sukhito viharissaṃ;
Nāhaṃ sītena vihaññissaṃ, aniñjito viharanto’’ti.
… Tekicchakārī [tekicchakāni (sī. syā. pī.)] thero….
3. Mahānāgattheragāthā
387. ‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo nūpalabbhati;
Parihāyati saddhammā, maccho appodake yathā.
388. ‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo nūpalabbhati;
Na virūhati saddhamme, khette bījaṃva pūtikaṃ.
389. ‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo nūpalabbhati;
Ārakā hoti nibbānā [nibbāṇā (sī.)], dhammarājassa sāsane.
390. ‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo upalabbhati;
Na vihāyati saddhammā, maccho bavhodake [bahvodake (sī.), bahodake (syā.)] yathā.
391. ‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo upalabbhati;
So virūhati saddhamme, khette bījaṃva bhaddakaṃ.
392. ‘‘Yassa sabrahmacārīsu, gāravo upalabbhati;
Santike hoti nibbānaṃ [nibbāṇaṃ (sī.)], dhammarājassa sāsane’’ti.
… Mahānāgo thero….
4. Kullattheragāthā
393. ‘‘Kullo sivathikaṃ gantvā, addasa itthimujjhitaṃ;
Apaviddhaṃ susānasmiṃ, khajjantiṃ kimihī phuṭaṃ.
394. ‘‘Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ, passa kulla samussayaṃ;
Uggharantaṃ paggharantaṃ, bālānaṃ abhinanditaṃ.
395. ‘‘Dhammādāsaṃ gahetvāna, ñāṇadassanapattiyā;
Paccavekkhiṃ imaṃ kāyaṃ, tucchaṃ santarabāhiraṃ.
396. ‘‘Yathā idaṃ tathā etaṃ, yathā etaṃ tathā idaṃ;
Yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho.
397. ‘‘Yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā;
Yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure.
398. ‘‘Pañcaṅgikena turiyena, na ratī hoti tādisī;
Yathā ekaggacittassa, sammā dhammaṃ vipassato’’ti.
… Kullo thero….
5. Mālukyaputtattheragāthā
399. ‘‘Manujassa pamattacārino, taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;
So plavatī [plavati (sī. pī. ka.), pariplavati (syā.)] hurā huraṃ, phalamicchaṃva vanasmi vānaro.
400. ‘‘Yaṃ esā sahate [sahati (pī. ka.)] jammī, taṇhā loke visattikā;
Sokā tassa pavaḍḍhanti, abhivaṭṭhaṃva [abhivuṭṭhaṃva (syā.), abhivaḍḍhaṃva (ka.)] bīraṇaṃ.
401. ‘‘Yo cetaṃ sahate [sahati (pī. ka.)] jammiṃ, taṇhaṃ loke duraccayaṃ;
Sokā tamhā papatanti, udabindūva pokkharā.
402. ‘‘Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo, yāvantettha samāgatā;
Taṇhāya mūlaṃ khaṇatha, usīratthova bīraṇaṃ;
Mā vo naḷaṃva sotova, māro bhañji punappunaṃ.
403. ‘‘Karotha buddhavacanaṃ, khaṇo vo mā upaccagā;
Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā.
404. ‘‘Pamādo rajo pamādo [sabbadā (sī. ka.), suttanipātaṭṭhakathāyaṃ uṭṭhānasuttavaṇṇanā oloketabbā], pamādānupatito rajo;
Appamādena vijjāya, abbahe sallamattano’’ti.
… Mālukyaputto [māluṅkyaputto (sī. syā. pī.)] thero….
6. Sappadāsattheragāthā
405. ‘‘Paṇṇavīsativassāni, yato pabbajito ahaṃ;
Accharāsaṅghātamattampi, cetosantimanajjhagaṃ.
406. ‘‘Aladdhā cittassekaggaṃ, kāmarāgena aṭṭito [addito (syā. sī. aṭṭha.), aḍḍito (ka.)];
Bāhā paggayha kandanto, vihārā upanikkhamiṃ [nūpanikkhamiṃ (sabbattha), dupanikkhamiṃ (?)].
407. ‘‘Satthaṃ vā āharissāmi, ko attho jīvitena me;
Kathaṃ hi sikkhaṃ paccakkhaṃ, kālaṃ kubbetha mādiso.
408. ‘‘Tadāhaṃ khuramādāya, mañcakamhi upāvisiṃ;
Parinīto khuro āsi, dhamaniṃ chettumattano.
409. ‘‘Tato me manasīkāro, yoniso udapajjatha;
Ādīnavo pāturahu, nibbidā samatiṭṭhatha.
410. ‘‘Tato cittaṃ vimucci me, passa dhammasudhammataṃ;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
… Sappadāso thero….
7.Kātiyānattheragāthā
411. ‘‘Uṭṭhehi nisīda kātiyāna, mā niddābahulo ahu jāgarassu;
Mā taṃ alasaṃ pamattabandhu, kūṭeneva jinātu maccurājā.
412. ‘‘Seyyathāpi [sayathāpi (sī. pī.)] mahāsamuddavego, evaṃ jātijarātivattate taṃ;
So karohi sudīpamattano tvaṃ, na hi tāṇaṃ tava vijjateva aññaṃ.
413. ‘‘Satthā hi vijesi maggametaṃ, saṅgā jātijarābhayā atītaṃ;
Pubbāpararattamappamatto, anuyuñjassu daḷhaṃ karohi yogaṃ.
414. ‘‘Purimāni pamuñca bandhanāni, saṅghāṭikhuramuṇḍabhikkhabhojī;
Mā khiḍḍāratiñca mā niddaṃ, anuyuñjittha jhāya kātiyāna.
415. ‘‘Jhāyāhi jināhi kātiyāna, yogakkhemapathesu kovidosi;
Pappuyya anuttaraṃ visuddhiṃ, parinibbāhisi vārināva joti.
416. ‘‘Pajjotakaro parittaraṃso, vātena vinamyate latāva;
Evampi tuvaṃ anādiyāno, māraṃ indasagotta niddhunāhi;
So vedayitāsu vītarāgo, kālaṃ kaṅkha idheva sītibhūto’’ti.
… Kātiyāno thero….
8. Migajālattheragāthā
417. ‘‘Sudesito cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;
Sabbasaṃyojanātīto, sabbavaṭṭavināsano.
418. ‘‘Niyyāniko uttaraṇo, taṇhāmūlavisosano;
Visamūlaṃ āghātanaṃ, chetvā pāpeti nibbutiṃ.
419. ‘‘Aññāṇamūlabhedāya, kammayantavighāṭano;
Viññāṇānaṃ pariggahe, ñāṇavajiranipātano.
420. ‘‘Vedanānaṃ viññāpano, upādānappamocano;
Bhavaṃ aṅgārakāsuṃva, ñāṇena anupassano [anupassako (sī. pī.)].
421. ‘‘Mahāraso sugambhīro, jarāmaccunivāraṇo;
Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, dukkhūpasamano sivo.
422. ‘‘Kammaṃ kammanti ñatvāna, vipākañca vipākato;
Paṭiccuppannadhammānaṃ, yathāvālokadassano;
Mahākhemaṅgamo santo, pariyosānabhaddako’’ti.
… Migajālo thero….
9. Purohitaputtajentattheragāthā
423. ‘‘Jātimadena mattohaṃ, bhogaissariyena ca;
Saṇṭhānavaṇṇarūpena, madamatto acārihaṃ.
424. ‘‘Nāttano samakaṃ kañci, atirekaṃ ca maññisaṃ;
Atimānahato bālo, patthaddho ussitaddhajo.
425. ‘‘Mātaraṃ pitarañcāpi, aññepi garusammate;
Na kañci abhivādesiṃ, mānatthaddho anādaro.
426. ‘‘Disvā vināyakaṃ aggaṃ, sārathīnaṃ varuttamaṃ;
Tapantamiva ādiccaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
427. ‘‘Mānaṃ madañca chaḍḍetvā, vippasannena cetasā;
Sirasā abhivādesiṃ, sabbasattānamuttamaṃ.
428. ‘‘Atimāno ca omāno, pahīnā susamūhatā;
Asmimāno samucchinno, sabbe mānavidhā hatā’’ti.
… Jento purohitaputto thero….
10. Sumanattheragāthā
429. ‘‘Yadā navo pabbajito, jātiyā sattavassiko;
Iddhiyā abhibhotvāna, pannagindaṃ mahiddhikaṃ.
430. ‘‘Upajjhāyassa udakaṃ, anotattā mahāsarā;
Āharāmi tato disvā, maṃ satthā etadabravi’’.
431. ‘‘Sāriputta imaṃ passa, āgacchantaṃ kumārakaṃ;
Udakakumbhamādāya, ajjhattaṃ susamāhitaṃ.
432. ‘‘Pāsādikena vattena, kalyāṇairiyāpatho;
Sāmaṇeronuruddhassa, iddhiyā ca visārado.
433. ‘‘Ājānīyena ājañño, sādhunā sādhukārito;
Vinīto anuruddhena, katakiccena sikkhito.
434. ‘‘So patvā paramaṃ santiṃ, sacchikatvā akuppataṃ;
Sāmaṇero sa sumano, mā maṃ jaññāti icchatī’’ti.
… Sumano thero….
11. Nhātakamunittheragāthā
435. ‘‘Vātarogābhinīto tvaṃ, viharaṃ kānane vane;
Paviddhagocare lūkhe, kathaṃ bhikkhu karissasi’’.
436. ‘‘Pītisukhena vipulena, pharitvāna samussayaṃ;
Lūkhampi abhisambhonto, viharissāmi kānane.
437. ‘‘Bhāvento satta bojjhaṅge, indriyāni balāni ca;