545. Mahānāradakassapajātakaṃ (8)

1153. ‘‘Ahu rājā videhānaṃ, aṅgati [aṅgāti (sī.) evamuparipi] nāma khattiyo;

Pahūtayoggo dhanimā, anantabalaporiso.

1154. So ca pannarasiṃ [pannarase (syā. ka.)] rattiṃ, purimayāme anāgate;

Cātumāsā [cātumassa (sī. pī.)] komudiyā, amacce sannipātayi.

1155. ‘‘Paṇḍite sutasampanne, mitapubbe [mihitapubbe (sī. pī.)] vicakkhaṇe;

Vijayañca sunāmañca, senāpatiṃ alātakaṃ.

1156. ‘‘Tamanupucchi vedeho, ‘‘paccekaṃ brūtha saṃ ruciṃ;

Cātumāsā komudajja, juṇhaṃ byapahataṃ [byapagataṃ (sī. pī.)] tamaṃ;

Kāyajja ratiyā rattiṃ, viharemu imaṃ utuṃ’’.

1157. ‘‘Tato senāpati rañño, alāto etadabravi;

‘‘Haṭṭhaṃ yoggaṃ balaṃ sabbaṃ, senaṃ sannāhayāmase.

1158. ‘‘Niyyāma deva yuddhāya, anantabalaporisā;

Ye te vasaṃ na āyanti, vasaṃ upanayāmase [upaniyyāmase (ka.)];

Esā mayhaṃ sakā diṭṭhi, ajitaṃ ojināmase.

1159. Alātassa vaco sutvā, sunāmo etadabravi;

‘‘Sabbe tuyhaṃ mahārāja, amittā vasamāgatā.

1160. ‘‘Nikkhittasatthā paccatthā, nivātamanuvattare;

Uttamo ussavo ajja, na yuddhaṃ mama ruccati.

1161. ‘‘Annapānañca khajjañca, khippaṃ abhiharantu te;

Ramassu deva kāmehi, naccagīte suvādite’’.

1162. Sunāmassa vaco sutvā, vijayo etadabravi;

‘‘Sabbe kāmā mahārāja, niccaṃ tava mupaṭṭhitā.

1163. ‘‘Na hete dullabhā deva, tava kāmehi modituṃ;

Sadāpi kāmā sulabhā, netaṃ cittamataṃ [cittaṃ matī (ka.)] mama.

1164. ‘‘Samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vāpi, upāsemu bahussutaṃ;

Yo najja vinaye kaṅkhaṃ, atthadhammavidū ise’’.

1165. Vijayassa vaco sutvā, rājā aṅgati mabravi;

‘‘Yathā vijayo bhaṇati, mayhampetaṃva ruccati.

1166. ‘‘Samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vāpi, upāsemu bahussutaṃ;

Yo najja vinaye kaṅkhaṃ, atthadhammavidū ise.

1167. ‘‘Sabbeva santā karotha matiṃ, kaṃ upāsemu paṇḍitaṃ;

Yo [ko (sī. pī.)] najja vinaye kaṅkhaṃ, atthadhammavidū ise’’.

1168. ‘‘Vedehassa vaco sutvā, alāto etadabravi;

‘‘Atthāyaṃ migadāyasmiṃ, acelo dhīrasammato.

1169. ‘‘Guṇo kassapagottāyaṃ, suto citrakathī gaṇī;

Taṃ deva [tadeva (ka.)] payirupāsemu [payirupāsaya (sī. pī.)], so no kaṅkhaṃ vinessati’’.

1170. ‘‘Alātassa vaco sutvā, rājā codesi sārathiṃ;

‘‘Migadāyaṃ gamissāma, yuttaṃ yānaṃ idhānaya’’.

1171. Tassa yānaṃ ayojesuṃ, dantaṃ rūpiyapakkharaṃ [rūpiyupakkharaṃ (ka.)];

Sukkamaṭṭhaparivāraṃ, paṇḍaraṃ dosināmukhaṃ.

1172. ‘‘Tatrāsuṃ kumudāyuttā, cattāro sindhavā hayā;

Anilūpamasamuppātā [anilūpamasamuppādā (ka.)], sudantā soṇṇamālino.

1173. ‘‘Setacchattaṃ setaratho, setassā setabījanī;

Vedeho sahamaccehi, niyyaṃ candova sobhati.

1174. ‘‘Tamanuyāyiṃsu bahavo, indikhaggadharā [indakhaggadharā (sī.), iṭṭhikhaggadharā (pī.)] balī;

Assapiṭṭhigatā vīrā, narā naravarādhipaṃ.

1175. So muhuttaṃva yāyitvā, yānā oruyha khattiyo;

Vedeho sahamaccehi, pattī guṇamupāgami.

1176. Yepi tattha tadā āsuṃ, brāhmaṇibbhā samāgatā;

Na te apanayī rājā, akataṃ bhūmimāgate.

1177. ‘‘Tato so mudukā bhisiyā, muducittakasanthate [muducittakaḷandake (sī. pī.)];

Mudupaccatthate rājā, ekamantaṃ upāvisi.

1178. ‘‘Nisajja rājā sammodi, kathaṃ sāraṇiyaṃ tato;

‘‘Kacci yāpaniyaṃ bhante, vātānamaviyaggatā [vātānamavisaggatā (sī. pī.), vātānamaviyattatā (syā.)].

1179. ‘‘Kacci akasirā vutti, labhasi [labbhati (sī. pī.)] piṇḍayāpanaṃ [piṇḍiyāpanaṃ (syā. ka.)];

Apābādho casi kacci, cakkhuṃ na parihāyati’’.

1180. Taṃ guṇo paṭisammodi, vedehaṃ vinaye rataṃ;

‘‘Yāpanīyaṃ mahārāja, sabbametaṃ tadūbhayaṃ.

1181. ‘‘Kacci tuyhampi vedeha, paccantā na balīyare;

Kacci arogaṃ yoggaṃ te, kacci vahati vāhanaṃ;

Kacci te byādhayo natthi, sarīrassupatāpiyā’’ [sarīrassupatāpikā (sī. pī.), sarīrassupatāpanā (?)].

1182. Paṭisammodito rājā, tato pucchi anantarā;

Atthaṃ dhammañca ñāyañca, dhammakāmo rathesabho.

1183. ‘‘Kathaṃ dhammaṃ care macco, mātāpitūsu kassapa;

Kathaṃ care ācariye, puttadāre kathaṃ care.

1184. ‘‘Kathaṃ careyya vuḍḍhesu, kathaṃ samaṇabrāhmaṇe;

Kathañca balakāyasmiṃ, kathaṃ janapade care.

1185. ‘‘Kathaṃ dhammaṃ caritvāna, maccā gacchanti [pecca gacchati (sī. syā. pī.)] suggatiṃ;

Kathañceke adhammaṭṭhā, patanti nirayaṃ atho’’.

1186. ‘‘Vedehassa vaco sutvā, kassapo etadabravi;

‘‘‘Suṇohi me mahārāja, saccaṃ avitathaṃ padaṃ.

1187. ‘‘‘Natthi dhammacaritassa [dhammassa ciṇṇassa (sī.)], phalaṃ kalyāṇapāpakaṃ;

Natthi deva paro loko, ko tato hi idhāgato.

1188. ‘‘‘Natthi deva pitaro vā, kuto mātā kuto pitā;

Natthi ācariyo nāma, adantaṃ ko damessati.

1189. ‘‘‘Samatulyāni bhūtāni, natthi jeṭṭhāpacāyikā;

Natthi balaṃ vīriyaṃ vā, kuto uṭṭhānaporisaṃ;

Niyatāni hi bhūtāni, yathā goṭaviso tathā.

1190. ‘‘‘Laddheyyaṃ labhate macco, tattha dānaphalaṃ kuto;

Natthi dānaphalaṃ deva, avaso devavīriyo.

1191. ‘‘‘Bālehi dānaṃ paññattaṃ, paṇḍitehi paṭicchitaṃ;

Avasā denti dhīrānaṃ, bālā paṇḍitamānino.

1192. ‘‘‘Sattime sassatā kāyā, acchejjā avikopino;

Tejo pathavī āpo ca, vāyo sukhaṃ dukhañcime;

Jīve ca sattime kāyā, yesaṃ chettā na vijjati.

1193. ‘‘‘Natthi hantā va chettā vā, haññe yevāpi [haññare vāpi (sī. syā. pī.)] koci naṃ;

Antareneva kāyānaṃ, satthāni vītivattare.

1194. ‘‘‘Yo cāpi [yopāyaṃ (sī. pī.), yo cāyaṃ (syā. ka.)] siramādāya, paresaṃ nisitāsinā;

Na so chindati te kāye, tattha pāpaphalaṃ kuto.

1195. ‘‘‘Cullāsītimahākappe, sabbe sujjhanti saṃsaraṃ;

Anāgate tamhi kāle, saññatopi na sujjhati.

1196. ‘‘‘Caritvāpi bahuṃ bhadraṃ, neva sujjhantināgate;

Pāpañcepi bahuṃ katvā, taṃ khaṇaṃ nātivattare.

1197. ‘‘‘Anupubbena no suddhi, kappānaṃ cullasītiyā;

Niyatiṃ nātivattāma, velantamiva sāgaro’’’.

1198. Kassapassa vaco sutvā, alāto etadabravi;

‘‘Yathā bhadanto bhaṇati, mayhampetaṃva ruccati.

1199. ‘‘Ahampi purimaṃ jātiṃ, sare saṃsaritattano;

Piṅgalo nāmahaṃ āsiṃ, luddo goghātako pure.

1200. ‘‘Bārāṇasiyaṃ phītāyaṃ, bahuṃ pāpaṃ kataṃ mayā;

Bahū mayā hatā pāṇā, mahiṃsā sūkarā ajā.

1201. ‘‘Tato cuto idha jāto, iddhe senāpatīkule;

Natthi nūna phalaṃ pāpaṃ, yohaṃ [pāpe sohaṃ (sī. pī.)] na nirayaṃ gato.

1202. Athettha bījako nāma, dāso āsi paṭaccarī [paḷaccarī (sī. pī.), paṭajjarī (ka.)];

Uposathaṃ upavasanto, guṇasantikupāgami.

1203. Kassapassa vaco sutvā, alātassa ca bhāsitaṃ;

Passasanto muhuṃ uṇhaṃ, rudaṃ assūni vattayi.

1204. Tamanupucchi vedeho, ‘‘kimatthaṃ samma rodasi;

Kiṃ te sutaṃ vā diṭṭhaṃ vā, kiṃ maṃ vedesi vedanaṃ’’.

1205. Vedehassa vaco sutvā, bījako etadabravi;

‘‘Natthi me vedanā dukkhā, mahārāja suṇohi me.

1206. ‘‘Ahampi purimaṃ jātiṃ, sarāmi sukhamattano;

Sāketāhaṃ pure āsiṃ, bhāvaseṭṭhi guṇe rato.

1207. ‘‘Sammato brāhmaṇibbhānaṃ, saṃvibhāgarato suci;

Na cāpi pāpakaṃ kammaṃ, sarāmi katamattano.

1208. ‘‘Tato cutāhaṃ vedeha, idha jāto duritthiyā;

Gabbhamhi kumbhadāsiyā, yato jāto suduggato.

1209. ‘‘Evampi duggato santo, samacariyaṃ adhiṭṭhito;

Upaḍḍhabhāgaṃ bhattassa, dadāmi yo me icchati.

1210. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, sadā upavasāmahaṃ;

Na cāpi [na ahaṃ (ka.)] bhūte hiṃsāmi, theyyañcāpi vivajjayiṃ.

1211. ‘‘Sabbameva hi nūnetaṃ, suciṇṇaṃ bhavati nipphalaṃ;

Niratthaṃ maññidaṃ sīlaṃ, alāto bhāsatī yathā.

1212. ‘‘Kalimeva nūna gaṇhāmi, asippo dhuttako yathā;

Kaṭaṃ alāto gaṇhāti, kitavosikkhito yathā.

1213. ‘‘Dvāraṃ nappaṭipassāmi, yena gacchāmi suggatiṃ;

Tasmā rāja parodāmi, sutvā kassapabhāsitaṃ’’.

1214. Bījakassa vaco sutvā, rājā aṅgati mabravi;

‘‘Natthi dvāraṃ sugatiyā, niyatiṃ [niyataṃ (syā.)] kaṅkha bījaka.

1215. ‘‘Sukhaṃ vā yadi vā dukkhaṃ, niyatiyā kira labbhati;

Saṃsārasuddhi sabbesaṃ, mā turittho [turito (syā.)] anāgate.

1216. ‘‘Ahampi pubbe kalyāṇo, brāhmaṇibbhesu byāvaṭo [vāvaṭo (ka.)];

Vohāramanusāsanto, ratihīno tadantarā’’.

1217. ‘‘Punapi bhante dakkhemu, saṅgati ce bhavissati’’;

Idaṃ vatvāna vedeho, paccagā sanivesanaṃ.

1218. Tato ratyā vivasāne, upaṭṭhānamhi aṅgati;

Amacce sannipātetvā, idaṃ vacanamabravi.

1219. ‘‘Candake me vimānasmiṃ, sadā kāme vidhentu me;

Mā upagacchuṃ atthesu, guyhappakāsiyesu ca.

1220. ‘‘Vijayo ca sunāmo ca, senāpati alātako;

Ete atthe nisīdantu, vohārakusalā tayo’’.

1221. Idaṃ vatvāna vedeho, kāmeva bahumaññatha;

Na cāpi brāhmaṇibbhesu, atthe kismiñci byāvaṭo.

1222. Tato dvesattarattassa, vedehassatrajā piyā;

Rājakaññā rucā [rujā (sī. pī.) evamuparipi] nāma, dhātimātaramabravi.

1223. ‘Alaṅkarotha maṃ khippaṃ, sakhiyo cālaṅkarontu [ca karontu (sī. pī.)] me;

Suve pannaraso dibyo, gacchaṃ issarasantike’ [pitussa santike (syā.)].

1224. Tassā mālyaṃ abhihariṃsu, candanañca mahārahaṃ;

Maṇisaṅkhamuttāratanaṃ, nānāratte ca ambare.