521. Tesakuṇajātakaṃ (1)
1. ‘‘Vessantaraṃ taṃ pucchāmi, sakuṇa bhaddamatthu te;
Rajjaṃ kāretukāmena, kiṃ su kiccaṃ kataṃ varaṃ’’.
2. ‘‘Cirassaṃ vata maṃ tāto, kaṃso bārāṇasiggaho;
Pamatto appamattaṃ maṃ, pitā puttaṃ acodayi.
3. ‘‘Paṭhameneva vitathaṃ, kodhaṃ hāsaṃ nivāraye;
Tato kiccāni kāreyya, taṃ vataṃ āhu khattiya.
4. ‘‘Yaṃ tvaṃ tāta tapokammaṃ [tape kammaṃ (sī. syā. pī.)], pubbe katamasaṃsayaṃ;
Ratto duṭṭho ca yaṃ kayirā, na taṃ kayirā tato puna [punaṃ (pī.)].
5. ‘‘Khattiyassa pamattassa, raṭṭhasmiṃ raṭṭhavaḍḍhana;
Sabbe bhogā vinassanti, rañño taṃ vuccate aghaṃ.
6. ‘‘Sirī tāta alakkhī ca [sirī ca tāta lakkhī ca (syā. pī.)], pucchitā etadabravuṃ;
Uṭṭhāna [uṭṭhāne (syā.)] vīriye pose, ramāhaṃ anusūyake.
7. ‘‘Usūyake duhadaye, purise kammadussake;
Kālakaṇṇī mahārāja, ramati [ramāti (ka.)] cakkabhañjanī.
8. ‘‘So tvaṃ sabbesu suhadayo [so tvaṃ sabbesaṃ suhadayo (syā. pī.), so tvaṃ sabbe suhadayo (ka.)], sabbesaṃ rakkhito bhava;
Alakkhiṃ nuda mahārāja, lakkhyā bhava nivesanaṃ.
9. ‘‘Sa lakkhīdhitisampanno, puriso hi mahaggato;
Amittānaṃ kāsipati, mūlaṃ aggañca chindati.
10. ‘‘Sakkopi hi bhūtapati, uṭṭhāne nappamajjati;
Sa kalyāṇe dhitiṃ katvā, uṭṭhāne kurute mano.
11. ‘‘Gandhabbā pitaro devā, sājīvā [sañjīvā (pī.)] honti tādino;
Uṭṭhāhato [uṭṭhahato (syā. pī.)] appamajjato [mappamajjato (ka.)], anutiṭṭhanti devatā.
12. ‘‘So appamatto akkuddho [akkuṭṭho (pī.)], tāta kiccāni kāraya;
Vāyamassu ca kiccesu, nālaso vindate sukhaṃ.
13. ‘‘Tattheva te vattapadā, esāva [esā ca (pī.)] anusāsanī;
Alaṃ mitte sukhāpetuṃ, amittānaṃ dukhāya [dukkhāya (pī.)] ca’’.
14. ‘‘Sakkhisi tvaṃ [sakkhī tuvaṃ (sī. syā. pī.)] kuṇḍalini, maññasi khattabandhuni [khattiyabandhunī (pī.)];
Rajjaṃ kāretukāmena, kiṃ su kiccaṃ kataṃ varaṃ’’.
15. ‘‘Dveva tāta padakāni, yattha [yesu (pī.)] sabbaṃ patiṭṭhitaṃ;
Aladdhassa ca yo lābho, laddhassa cānurakkhaṇā.
16. ‘‘Amacce tāta jānāhi, dhīre atthassa kovide;
Anakkhā kitave tāta, asoṇḍe avināsake.
17. ‘‘Yo ca taṃ tāta rakkheyya, dhanaṃ yañceva te siyā;
Sūtova rathaṃ saṅgaṇhe, so te kiccāni kāraye.
18. ‘‘Susaṅgahitantajano, sayaṃ vittaṃ avekkhiya;
Nidhiñca iṇadānañca, na kare parapattiyā.
19. ‘‘Sayaṃ āyaṃ vayaṃ [āyavayaṃ (pī.)] jaññā, sayaṃ jaññā katākataṃ;
Niggaṇhe niggahārahaṃ, paggaṇhe paggahārahaṃ.
20. ‘‘Sayaṃ jānapadaṃ atthaṃ, anusāsa rathesabha;
Mā te adhammikā yuttā, dhanaṃ raṭṭhañca nāsayuṃ.
21. ‘‘Mā ca vegena kiccāni, karosi [kāresi (sī. syā. pī.)] kārayesi vā;
Vegasā hi kataṃ kammaṃ, mando pacchānutappati.
22. ‘‘Mā te adhisare muñca, subāḷhamadhikodhitaṃ [kopitaṃ (sī. syā.)];
Kodhasā hi bahū phītā, kulā akulataṃ gatā.
23. ‘‘Mā tāta issaromhīti, anatthāya patārayi;
Itthīnaṃ purisānañca, mā te āsi dukhudrayo.
24. ‘‘Apetalomahaṃsassa, rañño kāmānusārino;
Sabbe bhogā vinassanti, rañño taṃ vuccate aghaṃ.
25. ‘‘Tattheva te vattapadā, esāva anusāsanī;
Dakkhassudāni puññakaro, asoṇḍo avināsako;
Sīlavāssu [sīlavāssa (ṭīkā)] mahārāja, dussīlo vinipātiko’’ [vinipātako (pī.)].
26. ‘‘Apucchimha kosiyagottaṃ [apucchimhā kosiyagottaṃ (syā.), apucchamhāpi kosikaṃ (pī.)], kuṇḍaliniṃ tatheva ca;
Tvaṃ dāni vadehi jambuka [jambuka tvaṃ dāni vadehi (syā. pī.)], balānaṃ balamuttamaṃ’’.
27. ‘‘Balaṃ pañcavidhaṃ loke, purisasmiṃ mahaggate;
Tattha bāhubalaṃ nāma, carimaṃ vuccate balaṃ.
28. ‘‘Bhogabalañca dīghāvu, dutiyaṃ vuccate balaṃ;
Amaccabalañca dīghāvu, tatiyaṃ vuccate balaṃ.
29. ‘‘Abhijaccabalaṃ ceva, taṃ catutthaṃ asaṃsayaṃ;
Yāni cetāni sabbāni, adhigaṇhāti paṇḍito.
30. ‘‘Taṃ balānaṃ balaṃ seṭṭhaṃ, aggaṃ paññābaṃ balaṃ [varaṃ (sī.)];
Paññābalenupatthaddho, atthaṃ vindati paṇḍito.
31. ‘‘Api ce labhati mando, phītaṃ dharaṇimuttamaṃ;
Akāmassa pasayhaṃ vā, añño taṃ paṭipajjati.
32. ‘‘Abhijātopi ce hoti, rajjaṃ laddhāna khattiyo;
Duppañño hi kāsipati, sabbenapi na jīvati.
33. ‘‘Paññāva sutaṃ vinicchinī [paññā sutavinicchinī (syā. pī.)], paññā kitti silokavaḍḍhanī [vaddhanī (pī.)];
Paññāsahito naro idha, api dukkhe sukhāni vindati.
34. ‘‘Paññañca kho asussūsaṃ, na koci adhigacchati;
Bahussutaṃ anāgamma, dhammaṭṭhaṃ avinibbhujaṃ.
35. ‘‘Yo ca dhammavibhaṅgaññū [yo dhammañca vibhāgaññū (pī.)], kāluṭṭhāyī matandito;
Anuṭṭhahati kālena, kammaphalaṃ tassa ijjhati [kammaphalaṃ tassijjhati, phalaṃ tassa samijjhati (ka.)].
36. ‘‘Anāyatana [nā’nāyatana (pī.)] sīlassa, anāyatana [nā’nāyatana (pī.)] sevino;
Na nibbindiyakārissa, sammadattho vipaccati.
37. ‘‘Ajjhattañca payuttassa, tathāyatanasevino;
Anibbindiyakārissa, sammadattho vipaccati.
38. ‘‘Yogappayogasaṅkhātaṃ, sambhatassānurakkhaṇaṃ;
Tāni tvaṃ tāta sevassu, mā akammāya randhayi;
Akammunā hi dummedho, naḷāgāraṃva sīdati’’.
39. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, mātāpitūsu khattiya;
Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.
40. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, puttadāresu khattiya;
Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.
41. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, mittāmaccesu khattiya;
Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.
42. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, vāhanesu balesu ca;
Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.
43. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, gāmesu nigamesu ca…pe….
44. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, raṭṭhesu [raṭṭhe (pī.)] janapadesu ca…pe….
45. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, samaṇa [samaṇe (syā. ka.)] brāhmaṇesu ca…pe….
46. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, migapakkhīsu khattiya;
Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.
47. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, dhammo ciṇṇo sukhāvaho [dhammo suciṇṇo sukhamāvahati (ka.)];
Idha dhammaṃ caritvāna, rāja saggaṃ gamissasi.
48. ‘‘Dhammaṃ cara mahārāja, saindā [indo (pī.), sindā (ka.)] devā sabrahmakā;
Suciṇṇena divaṃ pattā, mā dhammaṃ rāja pāmado [pamādo (pī. ka.)].
49. ‘‘Tattheva te [vete (pī.)] vattapadā, esāva [esā ca (pī.)] anusāsanī;
Sappaññasevī kalyāṇī, samattaṃ sāma [sāmaṃ (ka.)] taṃ vidū’’ti.
Tesakuṇajātakaṃ paṭhamaṃ.