41. Metteyyavaggo
1. Tissametteyyattheraapadānaṃ
1. ‘‘Pabbhārakūṭaṃ nissāya, sobhito nāma tāpaso;
Pavattaphalaṃ bhuñjitvā, vasati pabbatantare.
2. ‘‘Aggiṃ dāruṃ āharitvā, ujjālesiṃ ahaṃ tadā;
Uttamatthaṃ gavesanto, brahmalokūpapattiyā.
3. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santike.
4. ‘‘Kiṃ karosi mahāpuñña, dehi me aggidārukaṃ;
Ahamaggiṃ paricare, tato me suddhi hohiti [hehiti (sī.)].
5. ‘‘Subhaddako tvaṃ manuje, devate tvaṃ pajānasi;
Tuvaṃ aggiṃ paricara, handa te aggidārukaṃ.
6. ‘‘Tato kaṭṭhaṃ gahetvāna, aggiṃ ujjālayī jino;
Na tattha kaṭṭhaṃ pajjhāyi, pāṭiheraṃ mahesino.
7. ‘‘Na te aggi pajjalati, āhutī te na vijjati;
Niratthakaṃ vataṃ tuyhaṃ, aggiṃ paricarassu me.
8. ‘‘Kīdiso so [te (syā. ka.)] mahāvīra, aggi tava pavuccati;
Mayhampi kathayassetaṃ, ubho paricarāmase.
9. ‘‘Hetudhammanirodhāya, kilesasamaṇāya ca;
Issāmacchariyaṃ hitvā, tayo ete mamāhutī.
10. ‘‘Kīdiso tvaṃ mahāvīra, kathaṃ gottosi mārisa;
Ācārapaṭipatti te, bāḷhaṃ kho mama ruccati.
11. ‘‘Khattiyamhi kule jāto, abhiññāpāramiṃ gato;
Sabbāsavaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
12. ‘‘Yadi buddhosi sabbaññū, pabhaṅkara tamonuda;
Namassissāmi taṃ deva, dukkhassantakaro tuvaṃ.
13. ‘‘Pattharitvājinacammaṃ, nisīdanamadāsahaṃ;
Nisīda nātha sabbaññu, upaṭṭhissāmahaṃ tuvaṃ.
14. ‘‘Nisīdi bhagavā tattha, ajinamhi suvitthate;
Nimantayitvā sambuddhaṃ, pabbataṃ agamāsahaṃ.
15. ‘‘Khāribhārañca pūretvā, tindukaphalamāhariṃ;
Madhunā yojayitvāna, phalaṃ buddhassadāsahaṃ.
16. ‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;
Tattha cittaṃ pasādesiṃ, pekkhanto lokanāyakaṃ.
17. ‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
Mamassame nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
18. ‘‘‘Yo maṃ phalena tappesi, pasanno sehi pāṇibhi;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
19. ‘‘‘Pañcavīsatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
20. ‘‘‘Tassa saṅkappamaññāya, pubbakammasamaṅgino;
Annaṃ pānañca vatthañca, sayanañca mahārahaṃ.
21. ‘‘‘Puññakammena saṃyuttā, nibbattissanti tāvade;
Sadā pamudito cāyaṃ, bhavissati anāmayo.
22. ‘‘‘Upapajjati yaṃ yoniṃ, devattaṃ atha mānusaṃ;
Sabbattha sukhito hutvā, manussattaṃ gamissati.
23. ‘‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
Sambuddhaṃ upagantvāna, arahā so bhavissati’.
24. ‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
Bhoge me ūnatā natthi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
25. ‘‘Varadhammamanuppatto, rāgadose samūhaniṃ;
Sabbāsavaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
26. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
27. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
28. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā tissametteyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Tissametteyyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. Puṇṇakattheraapadānaṃ
29. ‘‘Pabbhārakūṭaṃ nissāya, sayambhū aparājito;
Ābādhiko ca so [ābādhiko garu (sī.)] buddho, vasati pabbatantare.
30. ‘‘Mama assamasāmantā, panādo āsi tāvade;
Buddhe nibbāyamānamhi, āloko udapajjatha [āsi tāvade (syā. ka.)].
31. ‘‘Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ, acchakokataracchakā;
Vāḷā ca [byagghā (sī.)] kesarī sabbe, abhigajjiṃsu tāvade.
32. ‘‘Uppātaṃ tamahaṃ disvā, pabbhāraṃ agamāsahaṃ;
Tatthaddassāsiṃ sambuddhaṃ, nibbutaṃ aparājitaṃ.
33. ‘‘Suphullaṃ sālarājaṃva, sataraṃsiṃva uggataṃ;
Vītaccikaṃva aṅgāraṃ, nibbutaṃ aparājitaṃ.
34. ‘‘Tiṇaṃ kaṭṭhañca pūretvā, citakaṃ tatthakāsahaṃ;
Citakaṃ sukataṃ katvā, sarīraṃ jhāpayiṃ ahaṃ.
35. ‘‘Sarīraṃ jhāpayitvāna, gandhatoyaṃ samokiriṃ;
Antalikkhe ṭhito yakkho, nāmamaggahi tāvade.
36. ‘‘Yaṃ pūritaṃ [taṃ pūritaṃ (syā.), sappurisa (ka.)] tayā kiccaṃ, sayambhussa mahesino;
Puṇṇako nāma nāmena, sadā hohi tuvaṃ [yadā hosi tuvaṃ (syā.), sadā hohiti tvaṃ (ka.)] mune.
37. ‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ agacchahaṃ;
Tattha dibbamayo gandho, antalikkhā pavassati [antalikkhe pavāyati (sī.)].
38. ‘‘Tatrāpi nāmadheyyaṃ me, puṇṇakoti ahū tadā;
Devabhūto manusso vā, saṅkappaṃ pūrayāmahaṃ.
39. ‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
Idhāpi puṇṇako nāma, nāmadheyyaṃ pakāsati.
40. ‘‘Tosayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
41. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, tanukiccassidaṃ phalaṃ.
42. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
43. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
44. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Puṇṇakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. Mettaguttheraapadānaṃ
45. ‘‘Himavantassāvidūre, asoko nāma pabbato;
Tatthāsi assamo mayhaṃ, vissakammena [visukammena (sī. syā. ka.)] māpito.
46. ‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
Nivāsayitvā pubbaṇhe, piṇḍāya me [maṃ (sī.)] upāgami.
47. ‘‘Upāgataṃ mahāvīraṃ, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
Paggayha sugatapattaṃ [sugataṃ pattaṃ (sī.), subhakaṃ pattaṃ (pī.)], sappitelaṃ apūrayiṃ [sappitelena pūrayiṃ (sī.), sappitelassa’pūrayiṃ (?)].
48. ‘‘Datvānahaṃ buddhaseṭṭhe, sumedhe lokanāyake;
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo [bhīyo (sī.), bhīyyo (pī.)] hāsaṃ janesahaṃ.
49. ‘‘Iminā sappidānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
Devabhūto manusso vā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ.
50. ‘‘Vinipātaṃ vivajjetvā, saṃsarāmi bhavābhave;
Tattha cittaṃ paṇidhitvā, labhāmi acalaṃ padaṃ.
51. ‘‘Lābhā tuyhaṃ suladdhaṃ te, yaṃ maṃ addakkhi brāhmaṇa;
Mama dassanamāgamma, arahattaṃ bhavissati [arahā tvaṃ bhavissasi (sī. pī.), arahattaṃ gamissasi (syā.)].
52. ‘‘Vissattho [vissaṭṭho (syā. pī.), visaṭṭho (ka.)] hohi mā bhāyi, adhigantvā mahāyasaṃ;
Mamañhi sappiṃ datvāna, parimokkhasi jātiyā.
53. ‘‘Iminā sappidānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
Devabhūto manusso vā, labhase vipulaṃ sukhaṃ.
54. ‘‘Iminā sappidānena, mettacittavatāya ca;
Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissasi.
55. ‘‘Aṭṭhatiṃsatikkhattuñca, devarājā bhavissasi;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
56. ‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissasi;
Cāturanto vijitāvī, jambumaṇḍassa [jambusaṇḍassa (sī. pī.)] issaro.
57. ‘‘Mahāsamuddovakkhobho, duddharo pathavī yathā;
Evameva ca te bhogā, appameyyā bhavissare.
58. ‘‘Saṭṭhikoṭī hiraññassa, cajitvā [catvāna (sī. ka.), datvāna (syā. pī.)] pabbajiṃ ahaṃ;
Kiṃ kusalaṃ gavesanto, bāvariṃ upasaṅkamiṃ.
59. ‘‘Tattha mante adhīyāmi, chaḷaṅgaṃ nāma lakkhaṇaṃ;
Tamandhakāraṃ vidhamaṃ, uppajji tvaṃ mahāmuni.
60. ‘‘Tava dassanakāmohaṃ, āgatomhi mahāmuni;
Tava dhammaṃ suṇitvāna, pattomhi acalaṃ padaṃ.
61. ‘‘Tiṃsakappasahassamhi, sappiṃ buddhassadāsahaṃ;
Etthantare nābhijāne, sappiṃ viññāpitaṃ [viññāpitā (?)] mayā.
62. ‘‘Mama saṅkappamaññāya, uppajjati yadicchakaṃ;
Cittamaññāya nibbattaṃ, sabbe santappayāmahaṃ.
63. ‘‘Aho buddhā aho dhammā [aho buddho aho dhammo (sī.) theragā. 201 theragāthāya tadaṭṭhakathāya ca saṃsandetabbaṃ], aho no satthu sampadā;
Thokañhi sappiṃ datvāna, appameyyaṃ labhāmahaṃ.
64. ‘‘Mahāsamudde udakaṃ, yāvatā nerupassato;
Mama sappiṃ upādāya, kalabhāgaṃ na hessati [hissati (syā. ka.), essati (sī.)].
65. ‘‘Yāvatā cakkavāḷassa, kariyantassa [kārayantassa (syā.), kayirantassa (pī.), āharantassa (ka.)] rāsito;
Mama nibbattavatthānaṃ [mayā nivatthavatthānaṃ (pī.)], okāso so na sammati.
66. ‘‘Pabbatarājā himavā, pavaropi siluccayo;
Mamānulittagandhassa, upanidhiṃ [upanidhaṃ (sī. syā. ka.), upanīyaṃ (pī.)] na hessati.
67. ‘‘Vatthaṃ gandhañca sappiñca, aññañca diṭṭhadhammikaṃ;
Asaṅkhatañca nibbānaṃ, sappidānassidaṃ phalaṃ.
68. ‘‘Satipaṭṭhānasayano, samādhijhānagocaro;
Bojjhaṅgabhojano [… janano (syā. ka.)] ajja, sappidānassidaṃ phalaṃ.
69. ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
70. ‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
71. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mettagū thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Mettaguttherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. Dhotakattheraapadānaṃ
72. ‘‘Gaṅgā bhāgīrathī nāma, himavantā pabhāvitā [himavantappabhāvitā (sī.)];
Haṃsavatiyā dvārena, anusandati tāvade.