33. Umāpupphiyavaggo

1. Umāpupphiyattheraapadānaṃ

1. ‘‘Samāhitaṃ samāpannaṃ, siddhatthamaparājitaṃ;

Samādhinā upaviṭṭhaṃ, addasāhaṃ naruttamaṃ.

2. ‘‘Umāpupphaṃ gahetvāna, buddhassa abhiropayiṃ;

Sabbapupphā ekasīsā, uddhaṃvaṇṭā adhomukhā.

3. ‘‘Sucittā viya tiṭṭhante, ākāse pupphasantharā;

Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.

4. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

5. ‘‘Pañcapaññāsito kappe, eko āsiṃ mahīpati;

Samantachadano nāma, cakkavattī mahabbalo.

6. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā umāpupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Umāpupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

2. Pulinapūjakattheraapadānaṃ

7. ‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, nisabhājāniyaṃ yathā;

Osadhiṃva virocantaṃ, obhāsantaṃ narāsabhaṃ.

8. ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, avandiṃ satthuno ahaṃ;

Satthāraṃ parivaṇṇesiṃ, sakakammena tosayiṃ [tosito (sī.)].

9. ‘‘Susuddhaṃ pulinaṃ gayha, gatamagge samokiriṃ;

Ucchaṅgena gahetvāna, vipassissa mahesino.

10. ‘‘Tato upaḍḍhapulinaṃ, vippasannena cetasā;

Divāvihāre osiñciṃ, dvipadindassa tādino.

11. ‘‘Ekanavutito kappe, pulinaṃ yamasiñcahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.

12. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Pulinapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

3. Hāsajanakattheraapadānaṃ

13. ‘‘Dumagge paṃsukūlakaṃ [paṃsukūlikaṃ (syā. ka.)], laggaṃ disvāna satthuno;

Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo uccāritaṃ mayā.

14. ‘‘Dūrato pana disvāna [patidisvāna (sī. syā.)], hāso me udapajjatha;

Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ.

15. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

16. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā hāsajanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Hāsajanakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

4. Yaññasāmikattheraapadānaṃ

17. ‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, ahosiṃ mantapāragū;

Kulavattaṃ [kulavaṃsaṃ (sī. syā.)] adhāresiṃ, yañño ussāhito mayā.

18. ‘‘Cullāsītisahassāni, pasū haññanti me tadā;

Sārathambhupanītāni [tārasmīhi upanītāni (ka.), sārasmiṃhi upanītāni (syā.)], yaññatthāya upaṭṭhitā.

19. ‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhova, khadiraṅgārasannibho;

Udayantova sūriyo, puṇṇamāyeva [puṇṇamāseva (sī.)] candimā.

20. ‘‘Siddhattho sabbasiddhattho, tilokamahito hito;

Upagantvāna sambuddho, idaṃ vacanamabravi.

21. ‘‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāra mama ruccati;

Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.

22. ‘‘‘Rati ca samacariyāya, bāhusaccaṃ kataññutā;

Diṭṭhe dhamme parattha ca, dhammā ete pasaṃsiyā.

23. ‘‘‘Ete dhamme bhāvayitvā, sabbasattahite rato [hitesito (ka.)];

Buddhe cittaṃ pasādetvā, bhāvehi maggamuttamaṃ’.

24. ‘‘Idaṃ vatvāna sabbaññū, lokajeṭṭho narāsabho;

Mamevaṃ anusāsitvā, vehāsaṃ uggato gato.

25. ‘‘Pubbe cittaṃ visodhetvā, pacchā cittaṃ pasādayiṃ;

Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.

26. ‘‘Catunnavutito kappe, yadā cittaṃ pasādayiṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

27. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaññasāmiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Yaññasāmikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.

5. Nimittasaññakattheraapadānaṃ

28. ‘‘Candabhāgānadītīre, vasāmi assame ahaṃ;

Suvaṇṇamigamaddakkhiṃ, carantaṃ vipine ahaṃ.

29. ‘‘Mige cittaṃ pasādetvā, lokajeṭṭhaṃ anussariṃ;

Tena cittappasādena, aññe buddhe anussariṃ.

30. ‘‘Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā;

Evamevaṃ virocanti, migarājāva te tayo.

31. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

32. ‘‘Sattavīse ito kappe, eko āsiṃ mahīpati;

Araññasattho nāmena, cakkavattī mahabbalo.

33. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nimittasaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

6. Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ

34. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;

Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.

35. ‘‘Siddhatthaṃ sabbasiddhatthaṃ, anejaṃ aparājitaṃ;

Sambuddhaṃ atināmetvā, bhojayiṃ taṃ mahāmuniṃ.

36. ‘‘Muni kāruṇiko loke, obhāsayi mamaṃ tadā;

Buddhe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.

37. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.

38. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

7. Nigguṇḍipupphiyattheraapadānaṃ

39. ‘‘Yadā devo devakāyā, cavate āyusaṅkhayā;

Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ.

40. ‘‘‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ;

Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ.

41. ‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhāssa, mūlajātā patiṭṭhitā;

Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite.

42. ‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ;

Manasā kusalaṃ katvā, abyāpajjaṃ nirūpadhiṃ.

43. ‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ;

Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’.

44. ‘‘Imāya anukampāya, devādevaṃ yadā vidū;

Cavantaṃ anumodanti, ehi deva punappunaṃ [devapuraṃ puna (sī.)].

45. ‘‘Saṃvego me [saṃviggohaṃ (syā.)] tadā āsi, devasaṅghe samāgate;

Kaṃsu nāma ahaṃ yoniṃ, gamissāmi ito cuto.

46. ‘‘Mama saṃvegamaññāya, samaṇo bhāvitindriyo;

Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.

47. ‘‘Sumano nāma nāmena, padumuttarasāvako;

Atthadhammānusāsitvā, saṃvejesi mamaṃ tadā.

Dvādasamaṃ bhāṇavāraṃ.

48. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, buddhe cittaṃ pasādayiṃ;

Taṃ dhīraṃ abhivādetvā, tattha kālaṃkato ahaṃ.

49. ‘‘Upapajjiṃ sa [upapajjissaṃ (sī.)] tattheva, sukkamūlena codito;

Vasanto mātukucchimhi, puna dhāreti mātuyā.

50. ‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, tidase upapajjahaṃ;

Etthantare na passāmi, domanassamahaṃ tadā.

51. ‘‘Tāvatiṃsā cavitvāna, mātukucchiṃ samokkamiṃ;

Nikkhamitvāna kucchimhā, kaṇhasukkaṃ ajānahaṃ.

52. ‘‘Jātiyā sattavassova [jātiyā sattavassena (syā.)], ārāmaṃ pāvisiṃ ahaṃ;

Gotamassa bhagavato, sakyaputtassa tādino.

53. ‘‘Vitthārike [vitthārite (sī. ka.)] pāvacane, bāhujaññamhi sāsane;

Addasaṃ sāsanakare, bhikkhavo tattha satthuno.

54. ‘‘Sāvatthi nāma nagaraṃ, rājā tatthāsi kosalo;

Rathena nāgayuttena, upesi bodhimuttamaṃ.

55. ‘‘Tassāhaṃ nāgaṃ disvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;

Añjaliṃ paggahetvāna, samayaṃ agamāsahaṃ.

56. ‘‘Jātiyā sattavassova, pabbajiṃ anagāriyaṃ;

Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi, ānando nāma sāvako.

57. ‘‘Gatimā dhitimā ceva, satimā ca bahussuto;

Rañño cittaṃ pasādento, niyyādesi mahājuti.

58. ‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;

Tattheva ṭhitako santo, arahattamapāpuṇiṃ.

59. ‘‘Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;

Sambuddhaṃ abhivādetvā, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.

60. ‘‘‘Padumuttarabuddhassa, dvipadindassa satthuno;

Nigguṇḍipupphaṃ paggayha, sīhāsane ṭhapesahaṃ.

61. ‘‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;

Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ’.

62. ‘‘Pañcavīsasahassamhi, kappānaṃ manujādhipā;

Abbudanirabbudāni, aṭṭhaṭṭhāsiṃsu khattiyā.

63. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā nigguṇḍipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Nigguṇḍipupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

8. Sumanāveḷiyattheraapadānaṃ

64. ‘‘Vessabhussa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;

Sabbe janā samāgamma, mahāpūjaṃ karonti te.

65. ‘‘Sudhāya piṇḍaṃ katvāna, āveḷaṃ sumanāyahaṃ;

Sīhāsanassa purato, abhiropesahaṃ tadā.

66. ‘‘Sabbe janā samāgamma, pekkhanti pupphamuttamaṃ;

Kenidaṃ pūjitaṃ pupphaṃ, buddhaseṭṭhassa tādino.