33. Umāpupphiyavaggo
1. Umāpupphiyattheraapadānaṃ
1. ‘‘Samāhitaṃ samāpannaṃ, siddhatthamaparājitaṃ;
Samādhinā upaviṭṭhaṃ, addasāhaṃ naruttamaṃ.
2. ‘‘Umāpupphaṃ gahetvāna, buddhassa abhiropayiṃ;
Sabbapupphā ekasīsā, uddhaṃvaṇṭā adhomukhā.
3. ‘‘Sucittā viya tiṭṭhante, ākāse pupphasantharā;
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
4. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ pupphamabhipūjayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
5. ‘‘Pañcapaññāsito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
Samantachadano nāma, cakkavattī mahabbalo.
6. ‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā umāpupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Umāpupphiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
2. Pulinapūjakattheraapadānaṃ
7. ‘‘Kakudhaṃ vilasantaṃva, nisabhājāniyaṃ yathā;
Osadhiṃva virocantaṃ, obhāsantaṃ narāsabhaṃ.
8. ‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, avandiṃ satthuno ahaṃ;
Satthāraṃ parivaṇṇesiṃ, sakakammena tosayiṃ [tosito (sī.)].
9. ‘‘Susuddhaṃ pulinaṃ gayha, gatamagge samokiriṃ;
Ucchaṅgena gahetvāna, vipassissa mahesino.
10. ‘‘Tato upaḍḍhapulinaṃ, vippasannena cetasā;
Divāvihāre osiñciṃ, dvipadindassa tādino.
11. ‘‘Ekanavutito kappe, pulinaṃ yamasiñcahaṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, pulinassa idaṃ phalaṃ.
12. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinapūjako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Pulinapūjakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.
3. Hāsajanakattheraapadānaṃ
13. ‘‘Dumagge paṃsukūlakaṃ [paṃsukūlikaṃ (syā. ka.)], laggaṃ disvāna satthuno;
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo uccāritaṃ mayā.
14. ‘‘Dūrato pana disvāna [patidisvāna (sī. syā.)], hāso me udapajjatha;
Añjaliṃ paggahetvāna, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ.
15. ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
16. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā hāsajanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Hāsajanakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.
4. Yaññasāmikattheraapadānaṃ
17. ‘‘Jātiyā sattavassohaṃ, ahosiṃ mantapāragū;
Kulavattaṃ [kulavaṃsaṃ (sī. syā.)] adhāresiṃ, yañño ussāhito mayā.
18. ‘‘Cullāsītisahassāni, pasū haññanti me tadā;
Sārathambhupanītāni [tārasmīhi upanītāni (ka.), sārasmiṃhi upanītāni (syā.)], yaññatthāya upaṭṭhitā.
19. ‘‘Ukkāmukhapahaṭṭhova, khadiraṅgārasannibho;
Udayantova sūriyo, puṇṇamāyeva [puṇṇamāseva (sī.)] candimā.
20. ‘‘Siddhattho sabbasiddhattho, tilokamahito hito;
Upagantvāna sambuddho, idaṃ vacanamabravi.
21. ‘‘‘Ahiṃsā sabbapāṇīnaṃ, kumāra mama ruccati;
Theyyā ca aticārā ca, majjapānā ca ārati.
22. ‘‘‘Rati ca samacariyāya, bāhusaccaṃ kataññutā;
Diṭṭhe dhamme parattha ca, dhammā ete pasaṃsiyā.
23. ‘‘‘Ete dhamme bhāvayitvā, sabbasattahite rato [hitesito (ka.)];
Buddhe cittaṃ pasādetvā, bhāvehi maggamuttamaṃ’.
24. ‘‘Idaṃ vatvāna sabbaññū, lokajeṭṭho narāsabho;
Mamevaṃ anusāsitvā, vehāsaṃ uggato gato.
25. ‘‘Pubbe cittaṃ visodhetvā, pacchā cittaṃ pasādayiṃ;
Tena cittappasādena, tusitaṃ upapajjahaṃ.
26. ‘‘Catunnavutito kappe, yadā cittaṃ pasādayiṃ;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
27. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā yaññasāmiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Yaññasāmikattherassāpadānaṃ catutthaṃ.
5. Nimittasaññakattheraapadānaṃ
28. ‘‘Candabhāgānadītīre, vasāmi assame ahaṃ;
Suvaṇṇamigamaddakkhiṃ, carantaṃ vipine ahaṃ.
29. ‘‘Mige cittaṃ pasādetvā, lokajeṭṭhaṃ anussariṃ;
Tena cittappasādena, aññe buddhe anussariṃ.
30. ‘‘Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā;
Evamevaṃ virocanti, migarājāva te tayo.
31. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
32. ‘‘Sattavīse ito kappe, eko āsiṃ mahīpati;
Araññasattho nāmena, cakkavattī mahabbalo.
33. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nimittasaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Nimittasaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.
6. Annasaṃsāvakattheraapadānaṃ
34. ‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, gacchantaṃ antarāpaṇe;
Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ, bāttiṃsavaralakkhaṇaṃ.
35. ‘‘Siddhatthaṃ sabbasiddhatthaṃ, anejaṃ aparājitaṃ;
Sambuddhaṃ atināmetvā, bhojayiṃ taṃ mahāmuniṃ.
36. ‘‘Muni kāruṇiko loke, obhāsayi mamaṃ tadā;
Buddhe cittaṃ pasādetvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.
37. ‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhikkhādānassidaṃ phalaṃ.
38. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā annasaṃsāvako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
Annasaṃsāvakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
7. Nigguṇḍipupphiyattheraapadānaṃ
39. ‘‘Yadā devo devakāyā, cavate āyusaṅkhayā;
Tayo saddā niccharanti, devānaṃ anumodataṃ.
40. ‘‘‘Ito bho sugatiṃ gaccha, manussānaṃ sahabyataṃ;
Manussabhūto saddhamme, labha saddhaṃ anuttaraṃ.
41. ‘‘‘Sā te saddhā niviṭṭhāssa, mūlajātā patiṭṭhitā;
Yāvajīvaṃ asaṃhīrā, saddhamme suppavedite.
42. ‘‘‘Kāyena kusalaṃ katvā, vācāya kusalaṃ bahuṃ;
Manasā kusalaṃ katvā, abyāpajjaṃ nirūpadhiṃ.
43. ‘‘‘Tato opadhikaṃ puññaṃ, katvā dānena taṃ bahuṃ;
Aññepi macce saddhamme, brahmacariye nivesaya’.
44. ‘‘Imāya anukampāya, devādevaṃ yadā vidū;
Cavantaṃ anumodanti, ehi deva punappunaṃ [devapuraṃ puna (sī.)].
45. ‘‘Saṃvego me [saṃviggohaṃ (syā.)] tadā āsi, devasaṅghe samāgate;
Kaṃsu nāma ahaṃ yoniṃ, gamissāmi ito cuto.
46. ‘‘Mama saṃvegamaññāya, samaṇo bhāvitindriyo;
Mamuddharitukāmo so, āgacchi mama santikaṃ.
47. ‘‘Sumano nāma nāmena, padumuttarasāvako;
Atthadhammānusāsitvā, saṃvejesi mamaṃ tadā.
Dvādasamaṃ bhāṇavāraṃ.
48. ‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, buddhe cittaṃ pasādayiṃ;
Taṃ dhīraṃ abhivādetvā, tattha kālaṃkato ahaṃ.
49. ‘‘Upapajjiṃ sa [upapajjissaṃ (sī.)] tattheva, sukkamūlena codito;
Vasanto mātukucchimhi, puna dhāreti mātuyā.
50. ‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, tidase upapajjahaṃ;
Etthantare na passāmi, domanassamahaṃ tadā.
51. ‘‘Tāvatiṃsā cavitvāna, mātukucchiṃ samokkamiṃ;
Nikkhamitvāna kucchimhā, kaṇhasukkaṃ ajānahaṃ.
52. ‘‘Jātiyā sattavassova [jātiyā sattavassena (syā.)], ārāmaṃ pāvisiṃ ahaṃ;
Gotamassa bhagavato, sakyaputtassa tādino.
53. ‘‘Vitthārike [vitthārite (sī. ka.)] pāvacane, bāhujaññamhi sāsane;
Addasaṃ sāsanakare, bhikkhavo tattha satthuno.
54. ‘‘Sāvatthi nāma nagaraṃ, rājā tatthāsi kosalo;
Rathena nāgayuttena, upesi bodhimuttamaṃ.
55. ‘‘Tassāhaṃ nāgaṃ disvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
Añjaliṃ paggahetvāna, samayaṃ agamāsahaṃ.
56. ‘‘Jātiyā sattavassova, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi, ānando nāma sāvako.
57. ‘‘Gatimā dhitimā ceva, satimā ca bahussuto;
Rañño cittaṃ pasādento, niyyādesi mahājuti.
58. ‘‘Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, pubbakammaṃ anussariṃ;
Tattheva ṭhitako santo, arahattamapāpuṇiṃ.
59. ‘‘Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.
60. ‘‘‘Padumuttarabuddhassa, dvipadindassa satthuno;
Nigguṇḍipupphaṃ paggayha, sīhāsane ṭhapesahaṃ.
61. ‘‘‘Tena kammena dvipadinda, lokajeṭṭha narāsabha;
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ’.
62. ‘‘Pañcavīsasahassamhi, kappānaṃ manujādhipā;
Abbudanirabbudāni, aṭṭhaṭṭhāsiṃsu khattiyā.
63. ‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā nigguṇḍipupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
Nigguṇḍipupphiyattherassāpadānaṃ sattamaṃ.
8. Sumanāveḷiyattheraapadānaṃ
64. ‘‘Vessabhussa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
Sabbe janā samāgamma, mahāpūjaṃ karonti te.
65. ‘‘Sudhāya piṇḍaṃ katvāna, āveḷaṃ sumanāyahaṃ;
Sīhāsanassa purato, abhiropesahaṃ tadā.
66. ‘‘Sabbe janā samāgamma, pekkhanti pupphamuttamaṃ;
Kenidaṃ pūjitaṃ pupphaṃ, buddhaseṭṭhassa tādino.