Dvipaññāsatima pariccheda

Tirājakonāma

1. Tato laṅkābhisekaṃ so, patvā seno kamāgataṃ;

Mahindassādipādassa, yuvarājapadaṃ adā.

2. Pañño mahākavī byatto, majjhatto mittasattusu;

Yutto dayāya mettāya, rājā so sabbadā ahu.

3. Kālaṃ devo’natikkamma, sammā dhārābhivassati;

Raṭṭhe tasmiṃ vasantā’suṃ, sukhitā nibbhayā sadā.

4. Suttantaṃ lohapāsāde, nisinno vaṇṇayī tadā;

Nikāyattayavāsīhi, rājā so parivārito.

5. Dāṭhadhātukaraṇḍaṃ so, nānāratanabhūsitaṃ;

Akā catuvihāresu, dhātupūjā ca’nekadhā.

6. Pariveṇaṃ sitthagāmaṃ, kāretvā vutthamattanā;

Lokaṃ puttaṃva pāletvā, tivassena divaṅgato.

7. Yuvarājā mahindo so, rājāsi tadanantaraṃ;

Mahāpuñño mahātejo, mahāseno mahāyaso.

8. Ekacchattaṃ akā laṅkaṃ, ghātetvā corupaddavaṃ;

Akaṃsu tamupaṭṭhānaṃ, niccamaṇḍalanāyakaṃ.

9. Vijjamānepi laṅkāyaṃ, khattiyānaṃ narādhipo;

Kāliṅgacakkavattissa, vaṃse jātaṃ kumārikaṃ.

10. Āṇāpetvāna taṃ agga-mahesiṃ attano akā;

Tassā puttā duve jātā, dhītā ekā manoramā.

11. Ādipāde akā putte, dhītaraṃ coparājiniṃ;

Iti sīhaḷavaṃsañca, paṭṭhapesi sabhūpati.

12. Balakāyaṃ imaṃ desaṃ, maddanatthāya vallabho;

Pesesi nāgadīpaṃ so, sutvā taṃ bhūpati idha.

13. Balaṃ datvāna senavha-rājasenāpatiṃ tadā;

Vallabhassa balene’sa, yujjhituṃ tattha pesayi.

14. Gantvā senāpatī tattha, balene’tassa rājino;

Yujjhitvā taṃ vināsetvā, gaṇhi so yuddhamaṇḍale.

15. Asakkento imaṃ jetuṃ, rājā naṃ vallabhādayo;

Rājāno mittasambandhaṃ, laṃkindena akaṃsu te.

16. Icchevaṃ rājino tejo, jambudīpamavatthari;

Pattharitvāna laṃkāyaṃ, ullaṅghitvāna sāgaraṃ.

17. Saddhammaṃ kathāyantānaṃ, katvā sammā na muttamaṃ;

Dhammaṃ sutvāna so rājā, pasanno buddhasāsane.

18. Rājā so sannipātetvā, paṃsukūlikabhikkhavo;

Yācitvā attano gehaṃ, āṇāpetvāna sādhukaṃ.

19. Āsanaṃ paññapetvāna, nisīdāpiya bhojanaṃ;

Dāpesi vipulaṃ suddhaṃ, sadā ekadine viya.

20. Anekabyañjanaṃ rājā-raññakānaṃ tapassinaṃ;

Pesesi bhojanaṃ suddhaṃ, mahagghaṃ vipulaṃ sadā.

21. Vejjeva pesayitvāna, vilānānaṃ tapassinaṃ;

Santikaṃ so dayāvāso, tikicchāpesi niccaso.

22. Guḷāni ghanapākāni, lasuṇānaṃ rasāni ca;

Tambulamukhavāsañca, pacchabhatte adā sadā.

23. Pattesu pūrayitvāna, lasuṇaṃ maricampi ca;

Pipphalisaṅgīverāni, guḷāni tiphalāni ca.

24. Ghataṃ telaṃ madhuñcāya, pāpurattharaṇāni ca;

Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, paccekaṃ sabbadā adā.

25. Cīvarādīni sabbāni, parikkhārāni bhūpati;

Kārāpetvāna dāpesi, bhikkhūnaṃ paṃsukulinaṃ.

26. Rājā mahāvihārasmiṃ, ekekassa hi bhikkhuno;

Paccekaṃ navavatthāni, cīvaratthāya dāpayi.

27. Nikāyattayavāsīnaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ;

Tulābhāramadā dvīsu, vāresu samahīpati.

28. Rājā so nāgatebhogaṃ,

Rājāno saṅghabhogato;

Na gaṇhantūni pāsāṇe,

Likhāpetvā nidhāpayi.

29. Kathāpetvāna buddhassa, saraṇāni guṇenava;

Anāthehi ca tesañca, bhattavatthāni dāpayi.

30. Dānasālaṃ karitvāna, hatthisālakabhūmiyaṃ;

Yācakānaṃ adā dānaṃ, tesañca sayanāsanaṃ.

31. Vejjasālāsu sabbāsu, bhesajjaṃ mañcakañca so;

Corānaṃ bandhanāgāre, niccaṃ bhattāni dāpayi.

32. Vānarānaṃ varahānaṃ, migānaṃ sunakhāna ca;

Bhattaṃ pūvañca dāpesi, dayāvāso yathicchakaṃ.

33. Rājā catuvihāresu, katvā so vīhirāsayo;

Yathicchitena gaṇhantu, anāthā iti dāpayi.

34. Nānāpūjāhi pūjetvā, katvā maṅgalamuttamaṃ;

Kathāpesi ca bhikkhūhi, byattehi vinayaṃ tadā.

35. Therena dhammamittena-sitthagāmakavāsinā;

Pūjayitvāna kāresi, abhidhammassa vaṇṇanaṃ.

36. Dāṭhānāgā’bhidhānena, therenā’raññavāsinā;

Laṃkālaṃkārabhūtena, abhidhammaṃ kathāpayi.

37. Paṭṭakañcukapūjāhi, hemamālikacetiyaṃ;

Naccagītehi gandhehi, pupphehi vividhehi ca.

38. Dīpamālāhi dhūpehi, pūjayitvāna’nekadhā;

Tassa vatthāni bhājetvā, bhikkhūnaṃ dāpayī sayaṃ.

39. Sadā so attano rajje, uyyānesu tahiṃtahiṃ;

Āṇāpetvāna pupphāni, pūjesi ratanattayaṃ.

40. Pāsādaṃ candanaṃ nāma, kātuṃ maricavaṭṭiyaṃ;

Akārambhañca bhikkhūnaṃ bhogagāme ca dāpayi.

41. Kesadhātuṃ nidhāpetvā, karaṇḍaṃ ratanehi so;

Kārayitvāna pūjesi, ṭhapetvā tattha bhūpati.

42. Soṇṇarajatapaṭṭehi, thūpārāmamhi cetiyaṃ;

Chādāpetvā yathārajjaṃ, pūjaṃ kāresi bhūpati.

43. Tasmiṃ dhātughare rājā, soṇṇadvāramakārayi;

Pajjalantaṃ sineruṃva, raṃsīhi sūriyassa so.

44. Jhāpitaṃ coḷarājassa, balena padalañchane;

Catunnaṃ cetiyānaṃ so, ramanīyaṃ gharaṃ akā.

45. Jhātaṃ nagaramajjhamhi, dāṭhādhātugharaṃ akā;

Dhammasaṅgaṇīgehañca, mahāpāḷiñca bhūpati.

46. Tambūlamaṇḍapaṃ katvā, tattha suṅkaṃ mahīpati;

Bhikkhūnaṃ theravaṃse so, bhesajjatthāya dāpayi.

47. Upassayaṃ karitvāna, mahāmaṅgalanāmakaṃ;

Theravaṃsamhi jātānaṃ, bhikkhunīnaṃ adāpayi.

48. Mātulodayarājena, āraddhaṃ sādhunā tadā;

Niṭṭhāpesi mahīpālo, pāsādaṃ maṇināmakaṃ.

49. Pariveṇāni cattāri, tasmiṃ jetavane tadā;

Kārāpayiṃsu cattāro, amaccā tassa rājino.

50. Rañño kittisamādevī, kittināmā manoramā;

Pariveṇaṃ akārāmaṃ, thūpārāmassa pacchato.

51. Sā tasmiṃ pariveṇe ca, akā kappāsagāmake;

Cīvaracetiye ceva, tisso pokkharaṇī suci.

52. Dvādasaratanāyāmaṃ, dhajaṃ soṇṇamayañca sā;

Pūjesi puññasambhāraṃ, hemamālika cetiye.

53. Gihīnaṃ vajjasālañca, putto tassā pureakā;

Guṇavāsakkasenānī, bhikkhūnañca purābahi.

54. Rājā catuvihāresu, dibbapāsādasannibhe;

Maṇḍape kārayitvāna, dhātupūjā anekadhā.

55. Vassamekamatikkamma, kārāpetvā mahīpati;

Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, paripālesi sādhukaṃ.

56. Evamādīni puññāni, uḷārāni anekadhā;

Katvā soḷasame vasse, rājā so tidivaṃ gato.

57. Jāto paṭicca taṃ rājaṃ, senā dvādasavassiko;

Kāliṅgadeviyā putto, pattarajjo tadā ahu.

58. Udayassa kaniṭṭhassa, yuvarājapadaṃ adā;

Pitu senāpati seno, tassa senāpati ahu.

59. Paccantaṃ balamādāya, gate senāpatimhi so;

Mātarā saha vattantaṃ, kaṇiṭṭhaṃ tassa bhātaraṃ.

60. Mārāpetvā mahāmallaṃ, akā senāpatiṃ tadā;

Amaccaṃ udayaṃ nāma, sakaṃ vacanakārakaṃ.

61. Taṃ sutvā kupito hutvā, seno senāpati tadā;

Balamādāya āgañchi, gaṇhissāmīti sattavo.

62. Sutvāna taṃ mahīpālo, katavantaṃ vācamattano;

Rakkhāmi taṃ amaccanti, gato nikkhamma rohaṇaṃ.

63. Tassa māyā nivattitvā, yuvarājañca rājiniṃ;

Ādāya kupitā tena āṇāpesi camūpatiṃ.

64. Tāya so saṅgahītova, damiḷe sannipātiya;

Datvā janapadaṃ tesaṃ, puṭatthinagare vasī.

65. Yujjhituṃ tena so rājā, balaṃ pesesi rohaṇā;

Senāpati vināsesi, sabbaṃ taṃ rājino balaṃ.

66. Damiḷā te janapadaṃ, pīḷetvā rakkhasā viya;

Vilumpitvāna gaṇhanti, narānaṃ santakaṃ tadā.

67. Khittā manussā gantvāna, rohaṇaṃ rājasantikaṃ;

Nivedesuṃ pavattiṃ taṃ, mantetvā sacīvehi so.

68. Rakkhituṃ sāsanaṃ raṭṭhaṃ, tampahāya camūpatiṃ;

Sandhiṃ katvāna senena, puḷatthinagaraṃ agā.

69. Mahesiṃ attajaṃ katvā, pāletuṃ vaṃsamattano;

Puttaṃ uppādayitvāna, kassapaṃ nāma uttamaṃ.

70. Vasante tattha laṃkinde, ahitā vallabhā janā;

Alabhantā suraṃ pātu-māriyā tassa santike.

71. Majjapāne guṇaṃ vatvā, pāyesuṃ taṃ mahīpatiṃ;

Pivitvā majjapānaṃ so, mattabyāḷo ahu tadā.

72. Āhārānaṃ khayaṃ patvā, cajitvā dullabhaṃ padaṃ;

Mato so dasame vasse, taruṇoyeva bhūpati.

73. Ito viditvā khalupāpamitta-

Vidheyyabhāvaṃ parihāni hetuṃ;