Aṭṭhacattālīsatima pariccheda

Ekarājako

1. Tato tassā’nujo seno, chattaṃ ussāpayī pure;

Piyaṃ’va puttaṃ passanto, satte sabbe mahādhano.

2. Cariyaṃ pubbarājūnaṃ, samācari yathābhataṃ;

Apubbampi ca vattesi, cariyaṃ dhammasaṃhitaṃ.

3. Bhikkhūnaṃ bhikkhūnīnañca, ñātīnaṃ dīpavāsinaṃ;

Macchānaṃ migapakkhīnaṃ, kattabbaṃ sa samācari.

4. Mahindaṃ paratīraṃ so, gataṃ yojiyamārayi;

Evaṃ so suvisodhesi, rajjapaccatthike’khile.

5. Mahādānaṃ pavattesi, yācakānaṃ dhanesinaṃ;

Bhikkhūnaṃ brāhmaṇānañca, manuññaṃ rājabhojanaṃ.

6. Ahesuṃ anujātassa, mahindo kassapo tathā;

Udayoti tayo tesu, mahindo yuvarājako.

7. Hutvā tassānuvattanto, sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi;

Saṅghānāmāsi rājassa, bhariyā tassa rājinī.

8. Kīḷanatthaṃ samuddassa, gate rājini paṭṭanaṃ;

Udayo ādipādoso, ohīno nagare tadā.

9. Nālanāmaṃ gahetvāna, dhītaraṃ māṇilāniyā;

Rakkhitaṃ rājarakkhāya, puḷatthinagaraṃ agā.

10. Rājā tasmiṃ akujjhitvā, sandhiṃ katvā akuppiyaṃ;

Mahādīpādaṃ pesetvā, tosatvā taṃ idhānayi.

11. Evaṃ samaggā te āsuṃ, tato paṭṭhāya khattiyā;

Rakkhantā sāsanaṃ lokaṃ, vasiṃsu susamāhitā.

12. Tato kenaci kālena, paṇḍurājā mahābalo;

Jambudīpā idhā’gamma, dīpa gaṇhitumārabhi.

13. Rājā sutvā mahāsenaṃ, pesuyittha tadantikaṃ;

Amaccānaṃ vivādena, thaddhotāro nārādhipo.

14. Paṇḍurājā vināsento, sabbaṃ taṃ desamuttaraṃ;

Khandhāvāraṃ nivesesi, mahātālitagāmake.

15. Vasantā damiḷā ettha, bahavo ye tahiṃ tahiṃ;

Sabbe taṃ pakkhiyāhesuṃ, tato so balavā ahu.

16. Tattha gantā mahāsenā, rañño yujjhitumārabhi;

Hatthikkhandhagato paṇḍu-rājāpi samupāvisi.

17. Ahu damiḷasenāsā, passanti sāmino mukhaṃ;

Sampattabalahussāhā, tadatthe cattajīvitā.

18. Dīpasenā tu sāmina-mabhāvena nirussukkā;

Yujjhanti paribhinditvā, palāyittha tato tato.

19. Otaritthamahāsenā, paṇḍurājāssa taṅkhaṇe;

Mārasenāva gacchanti, vicuṇṇenti mahājanaṃ.

20. Rājā senāya bhinnattaṃ, sukkā sabbaṃ samādiya;

Hatthasāraṃ puraṃ hitvā, malayābhimukho gato.

21. Tato hatthiṃ samāruyha, yuvarājā mahindako;

Yujjhanto sakasenāya, palātattaṃ samekkhiya.

22. Ekename na sakkā ve, sabbe etehi mārituṃ;

Etesaṃ na ca nīcānaṃ, hatthesu maraṇaṃ sukhaṃ.

23. Tasmā varaṃ me maraṇaṃ, mayā eveti cintiya;

Hatthikkhandhagatoyeva, chindi so sīsamattano.

24. Taṃ disvā bahavo sīse, tattha chindiṃsu sevakā;

Taṃ disvā damiḷī senā, haṭṭhatuṭṭhā pamodisā.

25. Etaṃ sabbaṃ samekkhitvā, ādāpādo sakassapo;

Turaṅgavaramāruyha, susannaddho mahāyudho.

26. Vihāramupasaṅkamma, abhayaṃ ekakova so;

Tādisampi mahāsenaṃ, ogāhetvā vidārayi.

27. Supaṇṇo viya gaṇhanto, bhūjagena salilāla ye;

So taṃ sabbaṃ nivattesi, attānañca sugopayi.

28. Asso ekova dissittha, turaṅgāvalisannibho;

Attano so janaṃ kañci, apassanto’nugāminaṃ.

29. Kiṃ me ekena verinaṃ, pūritena manorathaṃ;

Kālantarehaṃ jīvanto, pūressaṃ me manorathaṃ.

30. Tasmā gantuṃva yuttanti, nimphoṭetvā mahābalaṃ;

Nibbhayova mahāyodho, koṇḍivātamupāgami.

31. Paṇḍurājā mahāsenā, aggahesi tato puraṃ;

Sīsaṃ taṃ yuvarājassa, paṇḍurājassa dassayuṃ.

32. So taṃ disvā ca jhāpetvā, rājūnaṃ paṇḍudesinaṃ;

Sabbamāḷāhane kiccaṃ, tassa kātuṃ niyojayi.

33. Sabbaṃ sāraṃ harāpesi, bhaṇḍāgāramhi rājino;

Aggaṇhittha gahetabbaṃ, vihāre nagarepi ca.

34. Pāsāde ratane sabbe, sovaṇṇaṃsatthubimbakaṃ;

Silāmaya munindassa, cakkhubhūka maṇidvayaṃ.

35. Tathā sovaṇṇapaṭṭe ca, thūpārāmamhi cetiye;

Suvaṇṇa paṭimāyo ca, vihāresu tahiṃ tahiṃ.

36. Sabbaṃ gahetvā nissāraṃ, laṅkādīpa makāsi so;

Chaḍḍayittha puraṃ ramma, yakkhabhakkhita rūpakaṃ.

37. Rājā’pi rakkhaṃ datvāna, mahāmagge tahiṃ tahiṃ;

Gaṅgādvaya mukhe vāsaṃ, kappesi parisaṅkito.

38. Paṇḍurājā tato saddhiṃ, kātuṃ sīhaḷasāminā;

Amacce tattha pesesi, disvā te sīhalādhipo.

39. Suṇitvā sāsanaṃ tesaṃ, sabbaṃ taṃ sampaṭicchiya;

Dūtānaṃ kārayitvāna, yathākāmena saṅgahaṃ.

40. Hatthidvayaṃ sadatvāna, sabbamābharaṇampi ca;

Tassa pesesi dūteso, attanopi hitāvahe.

41. Paṇḍurājā sitaṃ sabbaṃ, disvā santuṭṭhamānaso;

Niyyātetvāna dūtānaṃ, tadaheva mahāpuraṃ.

42. Nikkhamitvā purā gantvā, na cireneva paṭṭanaṃ;

Tattha āruyha nāvaṃ so, saka desa mupāgami.

43. Tato āgamma nagaraṃ, sīlāmegho mahīpati;

Yathāṭhāne ṭhapetvāna, dīpaṃ vasi samāhito.

44. Bhātaraṃ dutiyaṃ katvā, udayaṃ nāma khattiyaṃ;

Mahādīpādaṃ tassā’dā, sogatthaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ.

45. Sopi kho na cireneva, katvā puññaṃ yathārahaṃ;

Rogenekena samphuṭṭho, paviṭṭho maccuno mukhaṃ.

46. Kassapo ādipādopi, pulatthinagare vasaṃ;

Yojetvā paṇḍurājena, ahosi kira mārito.

47. Tadā kassapanāmassa, puttā āsuṃ mahārahā;

Ādipādassa cattāro, dhaññalakkhaṇa saññutā.

48. Yo senaṃ sabbapaṭhamo, seno nāma kumārako;

Sūro vīro mahussāho, rājabhārakkhamo samo.

49. Rājā mahādīpādattaṃ, tassa datvā yathāvidhiṃ;

Bhogatthaṃ dakkhiṇaṃ desaṃ, savāhana mupādisi.

50. Rohaṇādhipatissā’suṃ, puttā kittaggabodhito;

Cattāro dhītaro tisso, dassaneyyā manoramā.

51. Tadā jeṭṭhasutaṃ tassa, mahindaṃ nāma khattiyaṃ;

Pitucchā mārayitvāna, desaṃ gaṇhi sasādhanaṃ.

52. Bhātaro te tayo tasmiṃ,

Saṃruṭṭhā bhātu ghātane;

Ādāya bhagīnī tisso,

Rañño santikamāgamuṃ.

53. Rājāpi disvā tetīva, mamāyanto dayāluko;

Sabbe devakumāreva, sukhaṃ vaḍḍhesi pemavā.

54. Tato kassapanāmaṃ so, tesaṃ jeṭṭhaṃ narissaro;

Desaṃ taṃ gaṇha yāhīti, datvā balamapesayi.

55. So’pi gantvāna taṃ hantvā, rohaṇaṃ kasiṇampi taṃ;

Katvā hatthagataṃ tattha, vasittha nirupaddavo.

56. Atha so bhātaro dve’pi, senañca udayaṃ tathā;

Pakkositvāna, bhājetvā, desaṃ tehi sahāvasi.

57. Rājā tā sādhu vaḍḍhetvā, vayapattāsu tīsu so;

Rājakaññāsu dhaññāsu, devaccharasū rūpisu.

58. Ṭhapetvā rājini ṭhāne, uparājassa dāpayi;

Saṅghanāmaṃ mahābhogaṃ, datvā rajjasarikkhakaṃ.

59. Kaṇiṭṭho uparājassa, mahindo nāma bhātuko;

Atthi sabbaguṇopeto, sabbasatthavisārado.

60. Tassā’dāsi duve rājā, rājakaññā manoharā;

Tissavhakitta nāmañca, datvā bhogaṃ yathāruciṃ.

61. Evaṃ karonto ñātīnaṃ, saṃgahaṃ so yathārahaṃ;

Ārādhento ca dānādi-saṅgahehi mahājanaṃ.

62. Rājā dasayi rājūnaṃ, dhammehi samupāgato;

Samācaranto puññāni, paribhuñjittha mediniṃ.

63. Paṃsukūlika bhikkhūnaṃ, katvā’riṭṭhamhi pabbate;

Mahābhogaṃ adārāmaṃ, nimmitaṃ viya iddhiyā.

64. Parihārañca tassadā, rājārahamasesato;

Ārāmike ca bahavo, dāse kammakarepi ca.

65. Pāsādaṃ sova kāresi, vihāre jetanāmake;

Anekabhūmiṃ bhūmindo, buddhabhūmigatāsayo.

66. Vaḍḍhetvā tattha kāretvā, sabba sovaṇṇayaṃ jinaṃ;

Saṇṭhapetvā mahābhogaṃ, vasāpesi ca bhikkhavo.

67. Mahādi pariveṇamhi, kāresi sumanoharaṃ;

Pāsāda maggisandaṃḍḍhaṃ, tasmiṃyeva vihārake.

68. Katvā vīraṅkurārāmaṃ, vihāre abhayuttare;

Mahāsaṅghika bhikkhūnaṃ, theriyānañca dāpayi.

69. Pubbārāmañca kāresi, sampanna catupaccayaṃ;

Saddhiṃ so saṅghanāmāya, deviyāpi ca attano.

70. Mahāvihāretāyeva, saddhiṃ kāresi bhūmipo;

Āvāsaṃ saṅghasenavhaṃ, mahābhogaṃ mahāmati.

71. Kāretvā sabbasovaṇṇaṃ, kesadhātu karaṇḍakaṃ;

Mahāpūjaṃ pavattesi, rajjaṃ vissajji uttamo.

72. Cetiyassa gīrissādā, kāṇavāpiṃ bahudayaṃ;

Bhikkhūnaṃ dipavāsīnaṃ, dāpesi ca ticīvaraṃ.

73. Pulatthi nagare kāsi, vāpiyo thusavāpiyā;

Senaggabodhimāvāsaṃ, gāmārāmika saññutaṃ.