Chacattālīsatima pariccheda

1. …Vāsaṃ-katvā sulabhapaccayaṃ;

Dāsi dhammarucinaṃ so, rājinī dīpakampi ca.

2. Kāretvāna paricchedaṃ, mahānettādi pādikaṃ;

Tesameva adā koḷu-vāte so devatissakaṃ.

3. Vahatthale ca so katvā, kadambagonanāmakaṃ;

Devapāḷimhi katvāna, gīrivhanagaraṃ tathā.

4. Katvā antarasobbhamhi, devanāmaṃ vihārakaṃ;

Rājamātikamārāmaṃ, katvā’dā paṃsukūlinaṃ.

5. Gokaṇṇakavihāre’kā, padhānagharameva ca;

Jiṇṇagehañca kāresi, vaḍḍhamānakabodhiyā.

6. Saṅghamittavhaye ceva, aññattha ca mahāyaso;

Tattha tattha vihāresu, navakammamakārayi.

7. Chabbīsati sahassāni, suvaṇṇānaṃ samappiya;

Jiṇṇāni paṭisaṅkhāsi, rājā cetiyapabbate.

8. Tālavatthuvihārañca, kāretvā paṇṇabhattakaṃ;

Vihārassa mahāsena-narindavhassa dāpayi.

9. Goṇḍigāmikavāpiñca, chinnaṃ bandhi yathā purā;

Dānabhaṇḍañca so sabbaṃ, sabbesaṃ dāsi pāṇinaṃ.

10. Uposathaṃ upavasati, saddhiṃ dīpajanehi so;

Dhammañca tesaṃ deseti, dātuṃ lokuttaraṃ sukhaṃ.

11. Kammaṃ sovaggiyaṃ tassa, rajje sabbo samācari;

Yaṃ karoti mahīpālo, taṃ tassa kurute jano.

12. Tasmā rājā mahāpañño, dhammameva samācare;

So nivutthanivutthamhi, ṭhāne hoti mahāyaso.

13. Sampattaparivāro ca, ante gacchati nibbutiṃ;

Attatthañca paratthañca, tasmā passeyya buddhimā.

14. Attanā yadi ekena, vinitena mahājanā;

Vinayaṃ yanti sabbepi, kotaṃ nāseyya paṇḍito.

15. Payogo yo hi sattānaṃ, lohadvaya hitāvaho;

So tena akato natthi, rattandivamatandinā.

16. Attano so nivatthāni, vatthāni sukhumāni ca;

Paṃsūkūlikabhikkhūnaṃ, cīvaratthāya dāpayi.

17. Aṭṭhānaviniyogopi, saṅgaho vā virūpako;

Sāvajjo paribhogo vā, tassa nāhosi sabbaso.

18. Ye ye sattā yadā hārā, tesaṃ taṃ taṃ sadāpayi;

Ye yena sukhī honti, te te tena sukhāpayī.

19. Evaṃ puññāni katvāna, chabbassāni narādhipo;

Agamā devarājassa, santikaṃ santiyāvaho.

20. Atha tassa nujo rājā, kassapo hoti khattiyo;

Samattho rajjabhārassa, vahituṃ pubbavuttino.

21. Pitā viya niyaṃ puttaṃ, so saṅgaṇhi mahājanaṃ;

Dānena peyyavajjena, atthassa cariyāya ca.

22. Ṭhānantarañca dāpesi, tassa tassa yathārahaṃ;

Sayaṃ bhuñjittha bhogepi, sabbadukkhavivajjito.

23. Gīhinañceva bhikkhūnaṃ, brahmaṇānañca khattiyo;

Vattāpayi sakāvāre, māghātañceva kārayi.

24. Macchatitthe duve ceva, āvāsaṃ heḷigāmakaṃ;

Vaṇijjagāmamārāmaṃ, kassapādīgiriṃ tathā.

25. Tathā ambatanavhañca, padhānaghara muttamaṃ; Bhogagāmañca…

[Etthakassapassa rajjapaṭibaddhāya kathāya ūnatā dissati.]

26. Tesaṃ sabbakaniṭṭhopi, mahindo nāma khattiyo;

Sampattarajjo nāhosi, rājā rajja dhurandharo.

27. Tassapi kira nilavho, sahāyo cīrasatthuto;

Mato pubbeva tasmā, so saranto taṃ na icchitaṃ.

28. Ahorajjampi dīpamhi, na maññittha sukhāvahaṃ;

Abhāvena sahāyassa, sahāyā’tīva dullabhā.

29. Teneva vuttaṃ muninā, dhammā yekeci lokiyā;

Tathā lokuttarā ceva, dhammā nibbānagāmino.

30. Kalyāṇamittaṃ āgamma, sabbe te honti pāṇinaṃ;

Tasmā kalyāṇamittesu, kattabbo’ti sadā daro.

31. Ādipādova so tasmā, hutvā rajjaṃ vicārayi;

Pāletuṃyeva dīpamhi, jivanto viya pāṇino.

32. Kassapassa sabhātussa, puttaṃ so aggabodhikaṃ;

Ṭhapetvā oparajjamhi, datvā bhogamanappakaṃ.

33. Desaṃ datvāna pācinaṃ, vasituṃ tattha pesiya;

Desaṃ dakkhiṇamādāsi, rāja puttassa attano.

34. Mahāpāḷimhi dānañca, dāpesi dasavāhaṇaṃ;

Sabbe bhoge same’kāsi, yācanānaṃ saha’ttanā.

35. Adatvā yācakānaṃ so, nu kiñci paribhuñjati;

Bhuttaṃ vā satiyā deti, dvi guṇaṃ attabhuttato.

36. Sakanāmaṃ sakāresi, bhikkhunī na mupassayaṃ;

Pādānagaragallañca, ārāma mariyādakaṃ.

37. Mahindataṭamārāmaṃ, sampatta catupaccayaṃ;

Aññampi bahudhā kāsi, puññaṃ puññaguṇerato.

38. Tiṇī vassāni kāretvā, rajjameva mahāmati;

Gavesanto sahāyaṃ’va, devalokamupāgami.

39. Vasanto dakkhiṇe dese, aggabodhi kumārako;

Kenāpi karaṇīyena, nagaraṃ āgato ahu.

40. Tasmiṃ tattha vasantamhi, ādipādo mahindako;

Mato āsi tato tassa, rajjaṃ hatthagataṃ ahu.

41. So taṃ hatthagataṃ katvā, saṇṭhapetvāna sāsanaṃ;

Pācina desapatino, aggabodhissa pesayi.

42. Sa āgantvā ahu rājā, silāmeghoti saññito;

Oparajje kumārañca, abhisiñcittha bhūpati.

43. So rājā naṃ niyojetvā, cintā bhāraṃ vimuñciya;

Bhoge bhuñjatha tumheti, sayaṃ rajjaṃ vicārayi.

44. Yathāyogaṃ janassesa-kāsi niggahasaṃgahe;

Dese ubbinayaṃ sabbaṃ, maggaṃ pāpesi cakkhumā.

45. Evaṃ tesu vasantesu, otāraṃ pāpakammino;

Na labhantā vicintesuṃ, bhinditabbā ime iti.

46. Rājānamupasaṅkamma, avocuṃ pisunaṃ raho;

Tuvaṃ rājāsi nāmena, rājā añño sabhāvaho.

47. Uparājā ayaṃ rajjaṃ, gaṇhissati mahājanaṃ;

Saṅgayha na cireneva, hoti rājā na saṃsayo.

48. Taṃ sutvāna mahīpālo, paribhijji kumārake;

Kumāropi vidhitvā taṃ, coro hutvāna rājindo.

49. Palāyitvā sakaṃ desaṃ, saṅgaṇhitvā tahiṃ jane;

Mahantaṃ balamādāya, kātuṃ saṅgāma mārabhi.

50. Kadalyādinivātamhi, saṅgāmo bhiṃsano ahu;

Gato tattha parājitvā, kumāro malayaṃ vaso.

51. Tato rājā kataññū so, upakāraṃ sabhātuno;

Cintetvā rajjadānādiṃ, paridevittha pākaṭaṃ.

52. Kumāropi ca taṃ sutvā, ahosi muducittako;

Evaṃ te aññamaññassa, siniddhantaṃ pakāsayuṃ.

53. Rājā gantvā sayaṃyeva, malayaṃ ekako vaṃso;

Kumāraṃ taṃ samādāya, āgamittha sakaṃ puraṃ.

54. Hoti nissaṃsayaṃ [evaṃpi citto] atīva so;

Vivāhaṃ tena kāresi, dhītaraṃ saṅghanāmikaṃ.

55. Tāya saddhiṃ vasanto so, vissattho tena rājinā;

Pahāraṃ tāya pādāsi, duṭṭho dosamhi kismiṃci.

56. Pitaraṃ sā upāgamma, karuṇaṃ roditampati;

Akāraṇe maṃ māreti, dinno vo sāmiko iti.

57. Sopi taṃ sutamatteva, dukkataṃ vata me iti;

Pabbājesi lahuṃ gantvā, bhikkhūnī na mupassayaṃ.

58. Aggabodhisanāmotha, tassā mātula puttako;

Sucireneva kālena, tassaṃ sā rattamānaso.

59. Kālo’yanti viditvāna, tamādāya palāyituṃ;

Aññato taṃ gahetvāna, gato ekova rohaṇaṃ.

60. Aggabodhiṃ narindo so, aggabodhi namādiya;

Aggabodhiṃ nihantuṃ taṃ, rohaṇaṃ tamupāvīsi.

61. Aggabodhi nisedhetvā, aggabodhiṃ sabhātaraṃ;

Apare pabbate hantu-maggabodhiṃ sayaṃ gato.

62. Kasiṇaṃ rohaṇaṃ hattha-gataṃ katvā mahā balo;

Yujjhitvā tena taṃ gaṇhi, bhariyaṃ saṅghamattano.

63. Tato paṭṭhāya sukhitā, samaggā te tayo janā;

Vissaṭṭhā aññamaññesu, vihariṃsu yathāruciṃ.

64. Vāpāraniṃ akārāmaṃ, tathā māṇaggabodhikaṃ;

Sabhattuddesabhogañca, vihāre atiyuttare.

65. Hatthi kucchivihāre ca, vihāre puna piṭṭhike;

Mahādīpariveṇe ca, pāsāde vāhadīpake.

66. Thūpārāmamhi gehassa, dvāre ca parijiṇṇake;

Kāsi pākatikaṃ tattha, thambhe ca parivattayi.

67. Evaṃ katvāna puññāni, puññāni ca yathābalaṃ;

Cattālīsatime vasse, yathākamma mupāgami.

68. Athoparājā rājā’si, aggabodhi sirīdharo;

Tanayo so mahindassa, ādipādassa dhīmato.

69. Sāsanampi ca lokañca, saṅgaṇittha yathārahaṃ;

Oparajje’bhisiñcattha, mahindaṃ puttamattano.

70. Mahābodhissa kāresi, gharaṃ jiṇṇaṃ navaṃ thiraṃ;

Ārāme dve ca kāresi, kaḷandaṃ mallavātakaṃ.

71. Dhammakammehi sakkaccaṃ, sodhesi jinasāsanaṃ;

Vinicchananto dhammena, chindi kūṭaṭṭakārake.

72. Bhesajjañca gilānānaṃ, maṅgalaṃ cāvamaṅgalaṃ;

Laṅkādīpamhi sakale, sayameva vicārayī.

73. Salākabhattaṃ dāpesi, nikāyattaya vāsinaṃ;

Bhojanaṃ paṃsukūlīnaṃ, attayoggaṃ mahārahaṃ.

74. Evamādīni katvāna, puññāni sasayaṃ vasī;

Cuto’si chahi vassehi, pulatthinagare vasaṃ.

75. Tato pubbeva tassāsi, putto so yuvarājako;