Dvattiṃsatima pariccheda

Tusitapuragamanaṃ

1. Aniṭṭhite chattakamme, sudhākamme ca cetiye;

Māraṇantikarogena, rājā āsi gilānako.

2. Tissaṃ pakkosayitvā so, kaniṭṭhaṃ dīghavāpito;

‘‘Thūpe aniṭṭhitaṃ kammaṃ, niṭṭhāpehīti abravi.

3. Bhātuno dubbalattāso, tunnavāyehi kāriya;

Kañcukaṃ suddhavatthehi, tena chādiya cetiyaṃ.

4. Cittakārehi kāresi, vedikaṃ tattha sādhukaṃ;

Pantipuṇṇaghaṭānañca, pañcaṅgulakapantikaṃ.

5. Chattākārehi kāresi, chattaṃ veḷumayaṃ tathā;

Kharapattamaye canda-sūriye muddhavediyaṃ.

6. Lākhākuṅkumakehe’taṃ, cittayitvā sucittitaṃ;

Rañño nivedayi’’thūpe, kattabbaṃ niṭṭhitaṃ’’iti.

7. Sivikāya nipajjitvā, idhāgantvā mahīpati;

Padakkhiṇaṃ karitvāna, sivikāye’va cetiyaṃ.

8. Vanditvā dakkhiṇadvāre, sayane bhūmisanthate;

Sayitvā dakkhiṇapassena, so mahāthūpa muttamaṃ.

9. Sayitvā vāmapassesa, lohapāsāda muttamaṃ;

Passanto sumano āsi, bhikkhusaṅghapurekkhato.

10. Gilānapucchanatthāya, āgatāhi tato tato;

Channavutikoṭiyo bhikkhū, tasmiṃ āsuṃ samāgame.

11. Gaṇasajjhāyamakaruṃ, vaggabandhena bhikkhavo;

Theraputtābhayaṃ theraṃ, tatthā’disvā mahīpati.

12. Aṭṭhavīsa mahāyuddhaṃ, yujjhanto aparājayaṃ;

Yo so na paccudāvatto, mahāyodho vasī mama.

13. Maccuyuddhamhi sampatte, disvā maññe parājayaṃ;

Idāni so maṃ no peti, thero theraputtabhayo.

14. Iti cintayi sothero, jānitvā tassa cintitaṃ;

Karindanadiyā sise, vasaṃ pañjalipabbate.

15. Pañcakhīṇāsavasata-parivārena iddhiyā;

Nabhasāgamma rājānaṃ, aṭṭhāsi parivāriya.

16. Rājā disvā pasanno taṃ, purato ca nisīdiya;

Tumhe dasamahāyodhe, gaṇhitvāna pure ahaṃ.

17. Yujjhiṃ idāni eko’va, maccunā yuddhamārabhiṃ;

Maccusattuṃ parājetuṃ, na sakkomī’’ti āha ca.

18. Āha thero ‘‘mahārāja-mā bhāyi manujādhipa;

Kilesasattuṃ ajitvā, ajeyyo maccusattuko.

19. Sabbampi saṅkhāragataṃ, avassaṃyeva bhijjati;

‘‘Aniccā sabbasaṅkhārā’’, iti vuttaṃhi satthunā.

20. Lajjā sārajjarahitā, buddhepe’ti aniccatā;

Tasmā aniccā saṅkhārā, dukkhā’nattāti cintaya.

21. Dutiye attābhāvepi, dhammacchando mahāhite;

Upaṭṭhite devaloke, hitvā dibbaṃ sukhaṃ tuvaṃ.

22. Idhāgamma bahuṃ puññaṃ, akāsi ca anekadhā;

Karaṇampekarajjassa, sāsanujjotanāyate.

23. Mahāpuññakataṃ puññaṃ, yāvajjadivasā tayā;

Sabbaṃnussaramevaṃ te, sukhaṃ sajju bhavissati.

24. Therassavacanaṃ sutvā, rājā attamano ahu;

‘‘Avassayo maccuyuddhepi, tvaṃ me sī’’ti abhāsitaṃ.

25. Tadā ca āharāpetvā, pahaṭṭho puñña potthakaṃ;

Vācetuṃ lekhakaṃ āha, so taṃ vācesi potthakaṃ.

26. Ekūnasatavihārā, mahārājena kāritā;

Ekūnavīsakoṭīhi, vihāro marica vaṭṭi ca.

27. Uttamo lohapāsādo,

Tiṃsakoṭīhi kārito;

Mahāthūpe anagghāni,

Kāritā catuvīsati.

28. Mahāthūpamhi sesāni, kāritāni subuddhinā;

Koṭisahassaṃ agghanti, mahārājā’’ti vācayi.

29. ‘‘Koṭṭhanāmamhi malaye, akkhakkhāyika chātake;

Kuṇḍalāni mahagghāni, duve datvāna gaṇhiya.

30. Khīṇāsavānaṃ pañcannaṃ, mahātherāna muttamo;

Dinno pasannacittena, kaṅguambilapiṇḍako.

31. Cūḷaṅganiya yuddhamhi, parājitvā palāyatā;

Kālaṃ ghosāpayitvāna, āgatassa vihāyasā.

32. Khīṇāsavassa yatino, attānamanapekkhiya;

Dinnaṃ sarakabhatta’nti, vutte āha mahīpati.

33. Vihāramahasattāhe, pāsādassa mahetathā;

Thūpārambhe tu sattāhe, tathā dhātunidhānake.

34. Cātuddisassa ubhato, saṅghassa ubhato mayā;

Mahārahaṃ mahādānaṃ, avisesaṃ pavattitaṃ.

35. Mahāvesākhapūjā ca, catuvīsati kārayi;

Dīpe saṅghassa tikkhattuṃ, ticīvaramadāpayi.

36. Sattasatta dināneva, dīpe rajjamahaṃ imaṃ;

Pañcakkhattuṃ sāsanamhi, adāsiṃ haṭṭhamānaso.

37. Satataṃ dvādasaṭhāne, sappinā suddhavaṭṭiyā;

Dīpasahassaṃ jālesiṃ, pūjento sugataṃ ahaṃ.

38. Niccaṃ aṭṭhārasaṭhāne, vajjehi vihitaṃ ahaṃ;

Gilāna bhattabhesajjaṃ, gilānānamadāpayiṃ.

39. Catuttālīsaṭhānamhi, saṅkhataṃ madhupāyasaṃ;

Tattakesveva ṭhānesu, telullopakameva ca.

40. Ghate pakke mahājāla, pūve ṭhānamhi tattake;

Tatheva saha bhattehi, nicca emava adāpayiṃ.

41. Uposathesu divasesu, māse māse ca aṭṭhasu;

Laṃkādīpe vihāresu, dīpa telamadāpayiṃ.

42. Dhammadānaṃ mahantanti, sutvā amisadānato;

Loha pāsādato heṭṭhā, saṅghamajjhamhi āsane.

43. ‘‘Osāressāmi saṅghassa, maṅgalasutta’’miccahaṃ;

Nisinno osārayituṃ, nāsakkhiṃ saṅghagāravā.

44. Tatoppabhuti laṃkāya, vihāresu tahiṃ tahiṃ;

Dhammakathaṃ kathāpesiṃ, sakkaritvāna desake.

45. Dhammakathika ssekassa, sappiphāṇitasakkharaṃ;

Nāḷiṃ nāḷimadāpesiṃ, dāpesiṃ caturaṅgulaṃ.

46. Muṭṭhikaṃ yaṭṭhimadhukaṃ, dāpesiṃ sāṭakadvayaṃ;

Sabbaṃpissariye dānaṃ, name hāsesi mānasaṃ.

47. Jīvitaṃ anapekkhitvā, duggatena satā mayā;

Dinna dāna dvayaṃyeva, taṃ me hāsesi mānasaṃ.

48. Taṃ sutvā abhayo thero, taṃ dānadvayameva so;

Rañño cittappasādatthaṃ, saṃ vaṇṇesi anekadhā.

49. Tesu pañcasu theresu, kaṅguambilagāhako;

Maliya deva mahāthero, sumanakūṭamhi pabbate.

50. Navannaṃ bhikkhusatānaṃ, datvā taṃ paribhuñji so;

Pathavīcālako dhamma, suttathero tu taṃ pana.

51. Kalyāṇikavihāramhi, bhikkhūnaṃ saṃvibhājiya;

Dasaddhasa tasaṅkhānaṃ, paribhoga makāsayaṃ.

52. Talaṅgara vāsiko dhamma, dinnatthero piyaṅguke;

Dīpe dasasahassānaṃ, datvāna paribhuñjitaṃ.

53. Maṅgaṇavāsiko khudda, tissatthero mahiddhiko;

Kelāse saṭṭhisahassānaṃ, datvāna paribhuñji taṃ.

54. Mahābyaggho ca thero taṃ, ukkanagaravihārake;

Datvā satānaṃ sattānaṃ, paribhogamakāsayaṃ.

55. Sarakabhattagāhī tu, thero piyaṅgudīpake;

Dvādasa bhikkhusahassānaṃ, datvāna paribhuñjitaṃ.

56. Iti vatvā’bhayatthero, rañño hāsesi mānasaṃ;

Rājā cittaṃ pasādetvā, taṃ theraṃ idha mabruvi.

57. ‘‘Catuvīsativassāni, saṅghassa upakārako;

Aha mevaṃ hotu kāyo’pi, saṅghassa upakārako.

58. Mahāthūpa dassanaṭhāne, saṅghassa kammamāḷake;

Sarīraṃ saṅghadāsassa, tumhe jhāpetha me’’iti.

59. Kaniṭṭhaṃ āha ‘‘bho tissa, mahāthūpe aniṭṭhitaṃ;

Niṭṭhāpehi tuvaṃ sabbaṃ, kammaṃ sakkacca sādhukaṃ.

60. Sāyaṃ pāto ca pupphāni, mahāthūpamhi pūjaya;

Tikkhattuṃ upahārañca, mahāthūpassa kāraya.

61. Paṭiyāditañca yaṃ vattaṃ, mayā sugata sāsane;

Sabbaṃ aparihāpetvā, tāta vattaya taṃ tuvaṃ.

62. Saṅghassa tāta kiccesu, mā pamajjittha sabbadā’’;

Itaṃ taṃ anusāsitvā, tuṇhī āsi mahīpati.

63. Taṅkhaṇaṃ gaṇasajjhāyaṃ, bhikkhusaṅgho akāsi ca;

Devatā cha rathe ceva, chahi devehi ānayuṃ.

64. Yācuṃ visuṃ visuṃ devā, rājānaṃ te rathe ṭhitā;

‘‘Amhākaṃ devalokaṃ tvaṃ, ehi rājamanoramaṃ’’.

65. Rājā tesaṃ vaco sutvā, ‘‘yāva dhammaṃ suṇomahaṃ;

Adhivāsetha tāvā’’ti, hatthākārena vārayi.

66. Vāreti gaṇasajjhāya, mībhi mantvāna bhikkhavo;

Sajjhāyaṃ ṭhapayuṃ rājā, pucchitaṃ ṭhānakāraṇaṃ.

67. ‘‘Āgamethā’’ti saññāya, dinnattā’ti vadiṃsu te;

Rājā ‘‘netaṃ tathā bhante’’, iti vatvāna taṃ vadi.

68. Taṃ sutvāna janā keci, ‘‘bhīto maccubhayā ayaṃ;

Lālappatī’’ti maññiṃsu, tesaṃ kaṅkhāvinodanaṃ.

69. Kāretuṃ abhayatthero, rājānaṃ evamāha so;

‘‘Jānāpetuṃ kathaṃ sakkā, ānītā te rathā’’iti.

70. Pupphadānaṃ khipāpesi, rāja nabhasi paṇḍito;

Tāni laggāni lambiṃsu, rathīsāsu visuṃ visuṃ.

71. Ākāse lambamānāni, tāni disvā mahājano;

Kaṅkhaṃ paṭivinodesi, rājā theramabhāsitaṃ.

72. ‘‘Katamo devaloko hi,

Rammo bhante’’ti so bruvi;

‘‘Tusinānaṃ puraṃ rāja,

Rammaṃ’’iti sataṃ mataṃ.