Bāvīsatima pariccheda

Gāmaṇikumāra suti

1. Eḷāraṃ ghātayitvāna, rājā’hu duṭṭhagāmaṇi;

Tadattha dīpanatthāya, anupubbakathā ayaṃ.

2. Devānaṃ piyatissassa, rañño dutiyabhātiko;

Uparājā mahānāgo, nāmānu bhātuno piyo.

3. Rañño devī saputtassa, bālā rajjābhikāmini;

Uparājavadhatthāya, jātacittā nirantaraṃ.

4. Vāpiṃ taracchanāmaṃ sā, kārāpentassa pāhiṇi;

Ambaṃ visena yojetvā, ṭhapetvā ambamatthake.

5. Tassā putto sahagato, uparājena bālako;

Bhājane vivaṭeyeva, taṃ ambaṃ khādiyā’mari.

6. Uparājā tatoyeva, sadāra bala vāhano;

Rakkhihuṃ sakamattānaṃ, rohaṇā’bhimukho agā.

7. Yaṭṭhālaya vihārasmiṃ, mahesī tassa gabbhinī;

Puttaṃ janesi so tassa, bhātu nāma makārayi.

8. Tato gantvā rohaṇaṃ so,

Issaro rohaṇe’khilo;

Mahā bhāgo mahā gāme,

Rajjaṃ kāresi khattiyo.

9. Kāresi so nāgamahā-vihāraṃ sakanāmakaṃ;

Uddhakandarakādī ca, pihāre kārayī bahū.

10. Yaṭṭhālaya katisso so, tassa putto tadaccaye;

Hattheva rajjaṃ kāresi, tassa putto’bhayo tathā.

11. Goṭṭhābhayasuto kāka-vaṇṇatissoti vissuho;

Tadaccaye tattha rajjaṃ, so akāresi khattiyo.

12. Vihāradevi nāmā’si, mahesī tassa rājino;

Saddhassa saddhāsampannā, dhītā kalyāṇi rājino.

13. Kalyāṇiyaṃ narindo hi, tisso nāmāsi khattiyo;

Devisaññogajanita-ko potassa kaniṭṭhako.

14. Bhīto tato palāyitvā, ayyauttiya nāmako;

Aññattha vasi so deso, tena taṃ nāmako ahu.

15. Datvā rahassalekhaṃ so, bhikkhuvesadharaṃ naraṃ;

Pāhesi deviyā gantvā, rājadvāre ṭhito tuso.

16. Rāja gehe arahatā, bhuñjamānena sabbadā;

Aññāyamāno therena, rañño gharamupāgami.

17. Therena saddhiṃ bhuñjitvā, rañño saha viniggame;

Pātesi bhūmiyaṃ lekhaṃ, pekkhamānāya deviyā.

18. Saddena tena rājānaṃ, nivattitvā vilokayaṃ;

Ñatvāna lekhasandesaṃ, kuddho therassa dummati.

19. Theraṃ taṃ purisaṃ tañca, mārāpetvāna kodhasā;

Samuddasmiṃ khipāpesi, kujjhitvā tena devatā.

20. Samuddeno’ttharā pesuṃ, taṃ desaṃ sotubhūpati;

Attano dhītaraṃ yuddhaṃ, deviṃ nāma surupiniṃ.

21. Likhitvā rājadhītāti, sovaṇṇakkhaliyā lahuṃ;

Nisīdāpiya tattheva, samuddasmiṃ vissajjayi.

22. Okkantaṃ taṃ tato laṃke-kākavaṇṇo mahīpati;

Abhisecayi tenā’si, vihāropapadavhayā.

23. Tissa mahāvihārañca, tathā cittalapabbataṃ;

Gamitthavāliṃ kuṭāliṃ, vihāre evamādike.

24. Kāretvā supasannena, manasāratanattaye;

Upaṭṭhahi tadā saṅghaṃ, paccayehi catūhi so.

25. Koṭipabbata nāmamhi, vihāre sīlavattimā;

Tadā ahu sāmaṇero, nānāpuññakaro sadā.

26. Sukhenārohaṇatthāya, akāsa cetiyaṅgaṇe;

Ṭhapesi tīṇi pāsāṇe, pāsāṇa phalakāni so.

27. Adā pānīya dānañca, vattaṃ saṅghassa cā’kari;

Sadā kilantakāyassa, tassā’bodho mahā ahu.

28. Sivikāya kamānetvā, bhikkhavo katavedino;

Silāpassaya pariveṇe, tissārāme upaṭṭhahuṃ.

29. Sadā vihāradevīsā, rājagehe susaṅkhate;

Purebhattaṃ mahādānaṃ, datvā saṅghassa saññatā.

30. Pacchābhattaṃ gandhamālaṃ, bhesajjavasanāni ca;

Gāhayitvā gatā’rāmaṃ, sakkaroti yathārahaṃ.

31. Tadā tatheva katvā sā, saṅghattherassa santike;

Nisīdi dhammaṃ desento, thero taṃ idha mabravi.

32. ‘‘Mahāsampatti tumhehi, laddhā’yaṃ puññakammunā;

Appamādo’va kātabbo, puññakamme idānipi’’.

33. Evaṃ vutte tu sā āha, ‘‘kiṃ sampatti ayaṃ idha;

Yesaṃ no dārakā natthi, vañjhāsampatti tena no’’.

34. Chaḷabhiñño mahāthero, puttalābhamavekkhiya;

‘‘Gilānaṃ sāmaṇeraṃ taṃ, passadevī’’ti abravi.

35. Sā gantvā’sanna maraṇaṃ, sāmaṇeramavoca taṃ;

‘‘Patthehi mama puttattaṃ, sampattī mahatī hi no’’.

36. Na icchatīti ñatvāna, tadatthaṃ mahatiṃ subhaṃ;

Pupphapūjaṃ kārayitvā, puna yāci sumedhasā.

37. Evampa’nicchamānassa, atthāyu’pāyakovidā;

Nānā bhesajja vatthāni, saṅghe datvā’tha yācitaṃ.

38. Patthesi so rājakulaṃ, sā taṃ ṭhānaṃ anekadhā;

Alaṅkaritvā vanditvā, yānamāruyha pakkami.

39. Tato cuto sāmaṇero, gacchamānāya deviyā;

Tassā kucchimhi nibbatti, taṃ jāniya nivattisā.

40. Rañño taṃ sāsanaṃ datvā, raññā saha punā’gamā;

Sarīrakiccaṃ kāretvā, sāmaṇerassu’bhopite.

41. Tasmiṃyeva pariveṇe, vasantā santamānasā;

Mahādānaṃ pavattesuṃ, bhikkhusaṅghassa sabbadā.

42. Tasse’vaṃ dohaḷo āhi, mahā puññāya mātuyā;

‘‘Usabhamattaṃ madhugaṇḍaṃ, katvā ussīsake sayaṃ.

43. Vāmetarena passena, nipannāsayane subhe;

Dvādasannaṃ sahassānaṃ, bhikkhūnaṃ dinnasesakaṃ.

44. Madhuṃ bhuñjitukāmā’si, atha eḷāra rājino;

Yodhāna maggayodhassa, sīsacchinnāsidevanaṃ.

45. Tasseva sīse ṭhatvāna, pātuñceva akāmayi;

Anurādha purasseva, uppalakkhettato pana.

46. Ānītuppalamālañca, amilā taṃ pilandhituṃ;

Taṃ devī rājino āha, nemitte pucchi bhūpati.

47. Taṃ sutvā āhu nemittā, ‘‘deviputto nighātiya;

Damiḷe katve’karajjaṃ, sāsanaṃ jotayissati’’.

48. Edisaṃ madhugaṇḍaṃ so, dasseti tassa īdisiṃ;

Sampattiṃ deti rājā’’ti, ghosāpesi mahīpati.

49. Goṭṭhasamuddavelante, madhupuṇṇaṃ nikujjitaṃ;

Nāvaṃ ñatvāna ācikkhi, rañño janapade naro.

50. Rājā deviṃ tahiṃ netvā, maṇḍapamhi susaṅkhate;

Yathicchithaṃ tāya madhuṃ, paribhogamakārayi.

51. Itare dohaḷe tassā, sampādetuṃ mahīpati;

Veḷusumana nāmaṃ taṃ, yodhaṃ tattha niyojayi.

52. So’nurādhapuraṃ gantvā, rañño maṅgalavājino;

Gopakena akā mettiṃ, tassa kiccañca sabbadā.

53. Tassa vissattha taṃ ñatvā, pātova uppalāna’siṃ;

Kadambanadiyā tīre, ṭhapetvāna asaṅkito.

54. Assaṃ netvā tamāruyha, gaṇhitvāna uppalāna’siṃ;

Nivedayitvāna attānaṃ, assavegena pakkami.

55. Sutvā rājā gahetuṃ taṃ, mahā yodhānapesayi;

Dutiyaṃ sammathaṃ assaṃ, āruyha sonudhāpitaṃ.

56. So gumbanissito assa-piṭṭheyeva nisīdiya;

Entassa piṭṭhito tassa, ubbayhā’siṃ pasārayi.

57. Assavegenayantassa, sīsaṃ chijja ubhohaye;

Sīsañcā’dāya sāyaṃ so, mahāgāmamupāgami.

58. Dohaḷe te ca sā devī, paribhuñji yathāruci;

Rājā yodhassa sakkāraṃ, kārāpesi yathārahaṃ.

59. Sā devī samaye dhaññaṃ, janayī puttamuttamaṃ;

Mahārājakule tasmiṃ, ānando ca mahā ahu.

60. Tassa puññānubhāvena, tadaheva upāgamuṃ;

Nānāratanasampuṇṇā, sattanāvā tato tato.

61. Tasseva puññatejena, chaddantakulato karī;

Hatthicchāpaṃ āharitvā, ṭhapetvā idha pakkami.

62. Taṃ titthasaratīramhi, disvā gumbantare ṭhitaṃ;

Kaṇḍulavho bālisiko, rañño ācikkhi tāvade.

63. Pesetvā’cariye rājā, tamāṇāpiya posayi;

Kaṇḍulo iti ñāyittha, diṭṭhattā kaṇḍulena so.

64. ‘‘Suvaṇṇabhājanādīnaṃ, puṇṇā nāvā idhāgatā’’;

Iti rañño nivedasuṃ, rājā tānā’harāpayi.

65. Puttassa nāmakaraṇe, maṅgalamhi mahīpati;

Dvādasa sahassasaṅkhaṃ, bhikkhusaṅghaṃ nimantiya.

66. Evaṃ cintesi ‘‘yadime, putto laṃkātale’khile;

Rajjaṃ gahetvā sambuddha-sāsanaṃ jotayissati.

67. Aṭṭhuttarasahassañca, bhikkhavo pavisantu ca;

Sabbe te uddhapattañca, cīvaraṃ pārapantu ca.

68. Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, ummāranto ṭhapentu ca;

Ekacchattayutaṃ dhamma-karaṇaṃ nīharantu ca.

69. Gotamo nāma thero ca, patiggaṇhātu puttakaṃ;

So ca saraṇasikkhā yo, detu’’ sabbaṃ tathā ahu.

70. Sabbaṃ nimittaṃ disvāna, tuṭṭhacitto mahīpati;

Datvā saṅghassa pāyāsaṃ, nāmaṃ puttassa kārayi.

71. Mahāgāme nāyakattaṃ, pitunāmañca ekato;

Ubho katvāna ekajjhaṃ, gāmaṇiabhayo iti.

72. Mahāgāmaṃ pavisitvā, navame divase tato;

Saṅgamaṃ deviyā kāsi, tena gabbhamagaṇhi sā.

73. Kāle jātaṃ sutaṃ rājā, tissanāmaṃ akārayi;

Mahatā parihārena, ubhato vaḍḍhiṃsu dārakā.