Aṭṭhārasama pariccheda
Mahābodhiggahaṇo
1. Mahābodhiñca theriñca, āṇāpetuṃ mahīpati;
Therena vuttavacanaṃ, saramāno sake ghare.
2. Antovasse’ka divasaṃ, nisinno therasantike;
Sahā’maccehi mantetvā, bhāgineyyaṃ sayaṃ sakaṃ.
3. Ariṭṭhanāmakā’maccaṃ, tasmiṃ kamme niyojituṃ;
Mantvā āmantayitvāna, idaṃ vacanamabravi.
4. Tā sakkhissasi…, dhammāsokassa santikā;
Mahābodhiṃ saṅghamittaṃ, theriṃ ānayituṃ idha.
5. Sakkhissāmi ahaṃ deva, ānetuṃ taṃ duve tato;
Idhā’gato pabbajituṃ, sace lacchāmi mānada.
6. Evaṃ hotūti vatvāna, rājā taṃ tattha pesayi;
So therassa ca rañño ca, sāsanaṃ gayha vandiya.
7. Assayujasukkapakkhe, nikkhanto dutiye’hani;
Sānuyutto jambukole, nāvamāruyha paṭṭane.
8. Mahodamiṃ karitvāna, therādhiṭṭhānayogato;
Nikkhantadivaseyeva, rammaṃ pupphapuraṃ agā.
9. Tadā tu anulādevī, pañcakaññāsatehi ca;
Antepurikaitthīnaṃ, saddhiṃ pañcasatehi ca.
10. Dasasīlaṃ samādāya, kāsāya vasanā suci;
Pabbajjāpekkhi nisekhā, pekkhanti theriyā’gamaṃ.
11. Nagarasse’kadesamhi, ramme bhikkhunupassaye;
Kārāpite narindena, vāsaṃ kappesi subbatā.
12. Upāsikāhi tāhe’sa, vutto bhikkhunupassayo;
Upāsikā vihāroti, tena laṃkāya vissuto.
13. Bhāgineyyo mahā’riṭṭho, dhammāsokassa rājino;
Appetvā rājasandesaṃ, therasandesa’mabravi.
14. Bhātujayā sahāyassa, rañño te rājakuñjara;
Ākaṅkhamānā pabbajjaṃ, niccaṃ vasati saññatā.
15. Saṅghamittaṃ bhikkhuniṃ taṃ, pabbājetuṃ visajjaya;
Tāya saddhiṃ mahābodhi-dakkhiṇasākhameva ca.
16. Theriyā ca tamevatthaṃ, abravi therabhāsitaṃ;
Gantvā pitusamīpaṃ sā, therī theramataṃ bravī.
17. Āha rājā tuvaṃ amma, apassanto kathaṃ ahaṃ;
Sokaṃ vinodayissāmi, puttanattaviyogajaṃ.
18. Āha sā me mahārāja, bhātuno vacanaṃ garu;
Pabbājanīyā ca bahū, gantabbaṃ tattha tena me.
19. ‘‘Satthaghātamanārahā, mahābodhimahīruhā;
Kathannu sākhaṃ gaṇissaṃ’’, iti rājā vicintayī.
20. Amaccassa mahādeva-nāmakassa matena so;
Bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā, bhojetvā pucchi bhūpatiṃ.
21. Bhante laṃkaṃ mahābodhi, pesetabbā nu kho iti;
Thero moggaliputto so, pesetabbāti bhāsiya.
22. Kataṃ mahāadhiṭṭhāna-pañcakaṃ pañcacakkhunā;
Ābhāsi rañño taṃ sutvā, tussitvā dharaṇīpati.
23. Sattayojanikaṃ maggaṃ, so mahābodhigāminaṃ;
Sodhāpetvāna sakkaccaṃ, bhūsāpeti anekadhā.
24. Suvaṇṇaṃ nīharāpesi, kaṭāhakaraṇāya ca;
Vissakammo ca āgantvā, satulādhārarūpavā.
25. ‘‘Kaṭāhaṃ kiṃ pamāṇaṃ nu, karomī’ti apucchitaṃ;
‘‘Ñatvā pamāṇaṃ tvaṃyeva, karohi’’ iti bhāsiya.
26. Suvaṇṇā gahetvāna, hatthena parimajjiya;
Kaṭāhaṃ taṅkhaṇaṃyeva, nimminitvāna pakkami.
27. Navahatthaparikkhepaṃ, pañcahatthaṃ gabhīrato;
Tihatthavikkhambhayutaṃ, aṭṭhaṅgulaghanaṃ subhaṃ.
28. Yuvassa hatthino soṇḍa-pamāṇamukhavaṭṭikaṃ;
Gāhā petvāna taṃ rājā, bālasurasamappakaṃ.
29. Sattayojanadīghāya, vitthatāyati yojanaṃ;
Senāya caturaṅginyā, mahābhikkhugaṇena ca.
30. Upagamma mahābodhiṃ, nānālaṅkārabhūsitaṃ;
Nānāratanacittaṃ taṃ, vividhaddhajamāliniṃ.
31. Nānākusumasaṃkiṇṇaṃ, nānāturiyaghositaṃ;
Senāya parivāretvā, parikkhipiya sāṇiyā.
32. Mahātherasahassena, pamukhena mahāgaṇe;
Raññaṃ pattābhisekānaṃ, sahassenā’dhikena ca.
33. Attānaṃ parivāretvā, mahābodhiñca sādhukaṃ;
Olokesi mahābodhiṃ, paggahetvāna añjaliṃ.
34. Tassā dakkhiṇasākhāya, catuhatthapamāṇakaṃ;
Ṭhānaṃ khandhañca vajjetvā, sākhā antaradhāyisuṃ.
35. Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, patīto puthavīpati;
‘‘Pūjema’haṃ mahābodhiṃ, rajjenā’hi udīriya.
36. Abhisiñci mahābodhīṃ, mahārajje mahīpati;
Pupphādīhi mahābodhiṃ, pūjetvāna padakkhiṇaṃ.
37. Katvā aṭṭhasu ṭhānesu, vanditvāna katañjalī;
Suvaṇṇakhacite pīṭhe, nānāratanamaṇḍite.
38. Svārohe yāva sāucce, taṃ suvaṇṇakaṭāhakaṃ;
Ṭhapāpetvāna āruyha, gahetuṃ sākhamuttamaṃ.
39. Ādiyitvāna sovaṇṇa tulikāya manosilaṃ;
Lekhaṃ datvāna sākhāya, saccakriyamakā iti.
40. ‘‘Laṃkādīpaṃ yadi ito, gantabbaṃ urubodhiyā;
Nibbematiko buddhassa, sāsanamhi sace ahaṃ.
41. Sayaṃyeva mahābodhi-sākhāyaṃ dakkhiṇā subhā;
Chijjitvāna patiṭṭhātu, idha hemakaṭāhake.
42. Lekhaṭhāne mahābodhi, chijjitvā sayameva sā;
Gandhakaddamapūrassa, kaṭāhasso’pariṭṭhitā.
43. Mūlalekhāya upari, tiyaṅgulatiyaṅgule;
Dadaṃ manosilā lekhā, parikkhipi narissaro.
44. Ādiyā thūlamūlāni, khuddakāni’tarāhi tu;
Nikkhamitvā dasa dasa, jālībhūtā niotaruṃ.
45. Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā, rājā’tīva pamodito;
Tatthevā’kāsi ukkuṭṭhiṃ, samantā parisāpi ca.
46. Bhikkhusaṅgho sādhukāraṃ, tuṭṭhacitto pamodayi;
Celukkhepasahassāni, pavattiṃsu samantato.
47. Evaṃ satena mūlānaṃ, tattha sā gandhakaddame;
Patiṭṭhāsi mahābodhi, pasādentī mahājanaṃ.
48. Tassā khandho dasahattho, pañcasākhā manoramā;
Catuhatthā catuhatthā, dasaḍḍhaphalamaṇḍitā.
49. Sahassantu pasākhānaṃ, sākhānaṃ tāsamāsi ca;
Evaṃ āsi mahābodhi, manoharasiridharā.
50. Kaṭāhamhi mahābodhi-patiṭṭhitakkhaṇe mahī;
Akampi pāṭihīrāni, ahesuṃ vividhāni ca.
51. Sayaṃ nādehi tūriyānaṃ, devesu mānusesu ca;
Sādhukāraninādeti, devabrahmagaṇassa ca.
52. Meghānaṃ migapakkhinaṃ, yakkhādīnaṃ ravehi ca;
Ravehicamahīkampe, ekakolāhalaṃ ahu.
53. Bodhiyā phalapattehi, chabbaṇṇarasmiyo subhā;
Nikkhamitvā cakkavāḷaṃ, sakalā sobhayiṃsu ca.
54. Sakaṭāhā mahābodhi, uggantvāna tato nabhaṃ;
Aṭṭhāsi himagabbhamhi, sattāhāni adassanā.
55. Rājā oruyha pīṭhamhā, taṃ sattāhaṃ tahiṃ vasaṃ;
Niccaṃ mahābodhipūjaṃ, akāsi ca anekadhā.
56. Atīte tamhi sattāhe, sabbe himavalāvakā;
Pavisiṃsu mahābodhiṃ, sabbākā raṃsiyopi ca.
57. Suddhenakadisissittha, sākaṭāhe pattiṭṭhitā;
Mahājanassa sabbassa, mahābodhi manoramā.
58. Pavattamhi mahābodhi, vividhe pāṭihāriye;
Vimhāpayanti janataṃ, pathavītalamoruhi.
59. Pāṭihirehi’nekehi, tehi so pīṇito puna;
Mahārājā mahābodhiṃ, mahārajjena pūjayi.
60. Mahābodhiṃ mahārajje-nābhisiñciya pūjayaṃ;
Nānāpūjāhi sattāhaṃ, puna tattheva so vasi.
61. Assayujasukkapakkhe, pannarasauposathe;
Aggahesi mahābodhiṃ, dvisattāhamaccaye tato.
62. Assayujakāḷapakkhe, catuddasauposathe;
Rathe subhe ṭhapetvāna, mahābodhiṃ rathesabho.
63. Pūjento taṃ dinaṃyeva, upanetvā sakaṃ puraṃ;
Alaṅkaritvā bahudhā, kāretvā maṇḍapaṃ subhaṃ.
64. Kattikasukkapakkhassa, dine pāṭipade tahiṃ;
Mahābodhiṃ mahāsāla-mūle pācinate subhe.
65. Ṭhapāpetvāna kāresi, pūjā’nekā dine dine;
Gāhato sattarasame, vivase tu navaṅkirā.
66. Sakiṃ yevaajāyiṃsu, tassā’nekanarādhipo;
Tuṭṭhacitto mahābodhiṃ, puna rajjena pūjayi.
67. Mahārajje’bhi siñcitvā, mahābodhiṃ mahissaro;
Kāresi ca mahābodhi-pūjā nānappakārakaṃ.
68. Iti kusumapure saresaraṃsā,
Bahuvidhacārudhajākulāvisālā;
Surucirapavaroru bodhipūjā,
Marunaracittavikāsinī ahosīti.
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse
Mahābodhiggahaṇo nāma
Aṭṭhārasamo paricchedo.