໘. ຠິກ຺ຂຸໂນວາທວຄ຺ໂຄ

໔໕໐. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອວນ຺ທິໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ວິວຣິຕ຺ວາ ກາຍໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ທສ຺ເສຕິ, ອູຣຸໍ ທສ຺ເສຕິ, ອງ຺ຄຊາຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ອຸໂຠ ອໍສກູເຏ ທສ຺ເສຕິ, ໂອຠາສຕິ, ຄິຫີ ສມ຺ປໂຍເຊຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອວນ຺ທິໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອວນ຺ທິໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອລາຠາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອນຕ຺ຖາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອວາສາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອກ຺ໂກສຕິ ປຣິຠາສຕິ, ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ເຠເທຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອວນ຺ທິໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອວນ຺ທິໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອລາຠາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອນຕ຺ຖາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອວາສາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອກ຺ໂກສຕິ ປຣິຠາສຕິ, ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆເນວ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອວນ຺ທິໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນາ’’ຕິ.

໔໕໑. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ວິວຣິຕ຺ວາ ກາຍໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ທສ຺ເສຕິ, ອູຣຸໍ ທສ຺ເສຕິ, ອງ຺ຄຊາຕໍ ທສ຺ເສຕິ, ອຸໂຠ ອໍສກູເຏ ທສ຺ເສຕິ, ໂອຠາສຕິ, ຄິຫີ ສມ຺ປໂຍເຊຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຠິກ຺ຂູນໍ ອລາຠາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຕ຺ຖາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອວາສາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂູ ອກ຺ໂກສຕິ ປຣິຠາສຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູຫິ ເຠເທຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຠິກ຺ຂູນໍ ອລາຠາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຕ຺ຖາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອວາສາຍ ປຣິສກ຺ກຕິ, ຠິກ຺ຂູ ອກ຺ໂກສຕິ ປຣິຠາສຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

໔໕໒. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ’’ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອລຊ຺ຊີ ຈ ໂຫຕິ, ພາໂລ ຈ, ອປກຕຕ຺ໂຕ ຈ, ຈາວນາຘິປ຺ປາໂຍ ວຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ໂນ ວຸຏ຺ຐານາຘິປ຺ປາໂຍ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍສມາຈາໂຣ ໂຫຕິ, ອປຣິສຸທ຺ຘວຈີສມາຈາໂຣ ໂຫຕິ, ອປຣິສຸທ຺ຘາຊີໂວ ໂຫຕິ, ພາໂລ ໂຫຕິ, ອພ຺ຍຕ຺ໂຕ, ນ ປຏິພໂລ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ອນຸໂຍຄໍ ທາຕຸໍ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ກາຍິເກນ ອນາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ວາຈສິເກນ ອນາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ກາຍິກວາຈສິເກນ ອນາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສໂກ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ອນນຸໂລມິເກນ ສໍສຄ຺ເຄນ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອລຊ຺ຊີ ຈ ໂຫຕິ, ພາໂລ ຈ, ອປກຕຕ຺ໂຕ ຈ, ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ ຈ ໂຫຕິ ກລຫກາຣໂກ, ສິກ຺ຂາຍ ຈ ນ ປຣິປູຣິກາຣີ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຐເປຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

໔໕໓. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ’’ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ກາຍິເກນ ອນາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ວາຈສິເກນ ອນາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ກາຍິກວາຈສິເກນ ອນາຈາເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອກ຺ໂກສກປຣິຠາສໂກ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ອນນຸໂລມິເກນ ສໍສຄ຺ເຄນ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອລຊ຺ຊີ ຈ ໂຫຕິ, ພາໂລ ຈ, ອປກຕຕ຺ໂຕ ຈ, ຄມິໂກ ວາ ໂຫຕິ, ຄິລາໂນ ວາ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ໂອວາໂທ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

໔໕໔. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ນ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ’’ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ນ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອເສກ຺ເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ນ ອເສກ຺ເຂນ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ນ ອເສກ຺ເຂນ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ນ ອເສກ຺ເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ນ ອເສກ຺ເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ນ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອເສກ຺ເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ນ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຍຖາວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕາ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ນ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຍຖາວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕາ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ສາກຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

ຠິກ຺ຂຸໂນວາທວຄ຺ໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ ອຏ຺ຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຠິກ຺ຂຸນີເຫວ ກາຕພ຺ພໍ, ອປເຣຫິ ຕຖາ ທຸເວ;

ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຕໂຍ ກມ຺ມາ, ນ ຐເປຕພ຺ພາ ທ຺ເວ ທຸກາ;

ນ ຄເຫຕພ຺ພາ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ສາກຈ຺ຉາສຸ ຈ ທ຺ເວ ທຸກາຕິ.