໑໐. ອຘິກຣຓວູປສມວຄ຺ໂຄ

໔໕໗. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐານໍ ນ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ປໂຍຄໍ ນ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ວູປສມໍ ນ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ນ ວິນິຈ຺ຉຍກຸສໂລ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອາປຕ຺ຕິໍ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ປໂຍຄໍ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ວູປສມໍ ຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ວິນິຈ຺ຉຍກຸສໂລ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຘິກຣຓໍ ນ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສມຸຏ຺ຐານໍ ນ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສ຺ສ ປໂຍຄໍ ນ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສ຺ສ ວູປສມໍ ນ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສ຺ສ ນ ວິນິຈ຺ຉຍກຸສໂລ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ອຘິກຣຓໍ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສມຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສ຺ສ ປໂຍຄໍ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສ຺ສ ວູປສມໍ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓສ຺ສ ວິນິຈ຺ຉຍກຸສໂລ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອລຊ຺ຊີ ຈ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ລຊ຺ຊີ ຈ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອປ຺ປສ຺ສຸໂຕ ຈ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຈ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ວຕ຺ຖຸໍ ນ ຊານາຕິ, ນິທານໍ ນ ຊານາຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕິ, ປທປຈ຺ຈາຠຏ຺ຐໍ ນ ຊານາຕິ, ອນຸສນ຺ຘິວຈນປຖໍ ນ ຊານາຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ວຕ຺ຖຸໍ ຊານາຕິ, ນິທານໍ ຊານາຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ຊານາຕິ, ປທປຈ຺ຈາຠຏ຺ຐໍ ຊານາຕິ, ອນຸສນ຺ຘິວຈນປຖໍ ຊານາຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອກຸສໂລ ຈ ໂຫຕິ ວິນເຍ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ກຸສໂລ ຈ ໂຫຕິ ວິນເຍ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຸຄ຺ຄລຄຣຸ ໂຫຕິ ໂນ ສງ຺ຆຄຣຸ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສງ຺ຆຄຣຸ ໂຫຕິ ໂນ ປຸຄ຺ຄລຄຣຸ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາມິສຄຣຸ ໂຫຕິ ໂນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ນາລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸ ໂຫຕິ ໂນ ອາມິສຄຣຸ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອລໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໔໕໘. ‘‘ກຕິຫິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາກາເຣຫິ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຈຫຸປາລິ, ອາກາເຣຫິ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ? ກມ຺ເມນ, ອຸທ຺ເທເສນ, ໂວຫຣນ຺ໂຕ, ອນຸສ຺ສາວເນນ, ສລາກຄ຺ຄາເຫນ – ອິເມຫິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປຎ຺ຈຫາກາເຣຫິ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

‘‘ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆຣາຊີຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆຣາຊິ ໂຫຕິ ໂນ ຈ ສງ຺ຆເຠໂທ? ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ປນ ສງ຺ຆຣາຊິ ເຈວ ໂຫຕິ ສງ຺ຆເຠໂທ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ປຎ຺ຎຕ຺ເຕຕໍ, ອຸປາລິ, ມຍາ ອາຄນ຺ຕຸການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ໂຂ, ອຸປາລິ, ມຍາ ສິກ຺ຂາປເທ ອາຄນ຺ຕຸກາ ຠິກ຺ຂູ ອາຄນ຺ຕຸກວຕ຺ເຕ ນ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆຣາຊິ ໂຫຕິ ໂນ ຈ ສງ຺ຆເຠໂທ. ປຎ຺ຎຕ຺ເຕຕໍ, ອຸປາລິ, ມຍາ ອາວາສິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາວາສິກວຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ໂຂ, ອຸປາລິ, ມຍາ ສິກ຺ຂາປເທ ອາວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ອາວາສິກວຕ຺ເຕ ນ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆຣາຊິ ໂຫຕິ ໂນ ຈ ສງ຺ຆເຠໂທ. ປຎ຺ຎຕ຺ເຕຕໍ ອຸປາລິ ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄວຕ຺ຕໍ – ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ຍຖາຣຕ຺ຕໍ ຍຖາປຕິຣູປໍ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑໍ. ເອວໍ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ໂຂ, ອຸປາລິ, ມຍາ ສິກ຺ຂາປເທ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາສນໍ ປຏິພາຫນ຺ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆຣາຊິ ໂຫຕິ ໂນ ຈ ສງ຺ຆເຠໂທ. ປຎ຺ຎຕ຺ເຕຕໍ, ອຸປາລິ, ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ເສນາສເນ ເສນາສນວຕ຺ຕໍ – ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ຍຖາຣຕ຺ຕໍ ຍຖາປຕິຣູປໍ. ເອວໍ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ໂຂ, ອຸປາລິ, ມຍາ ສິກ຺ຂາປເທ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເສນາສນໍ ປຏິພາຫນ຺ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆຣາຊິ ໂຫຕິ ໂນ ຈ ສງ຺ຆເຠໂທ. ປຎ຺ຎຕ຺ເຕຕໍ, ອຸປາລິ, ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນ຺ໂຕສີມາຍ ເອກໍ ອຸໂປສຖໍ ເອກໍ ປວາຣຓໍ ເອກໍ ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ເອກໍ ກມ຺ມາກມ຺ມໍ. ເອວໍ ສຸປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ໂຂ, ອຸປາລິ, ມຍາ ສິກ຺ຂາປເທ ຕຕ຺ເຖວ ອນ຺ໂຕສີມາຍ ອາເວນິຠາວໍ [ອາເວຓິຠາວໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ກຣິຕ຺ວາ ຄຓໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອາເວນິໍ [ອາເວຓິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ອຸໂປສຖໍ ກໂຣນ຺ຕິ ອາເວນິໍ ປວາຣຓໍ ກໂຣນ຺ຕິ ອາເວນິໍ ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ ອາເວນິໍ ກມ຺ມາກມ຺ມານິ ກໂຣນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆຣາຊິ ເຈວ ໂຫຕິ ສງ຺ຆເຠໂທ ຈາ’’ຕິ.

ອຘິກຣຓວູປສມວຄ຺ໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ ທສໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອາປຕ຺ຕິໍ ອຘິກຣຓໍ, ຉນ຺ທາ ອປ຺ປສ຺ສຸເຕນ ຈ;

ວຕ຺ຖຸຎ຺ຈ ອກຸສໂລ ຈ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອາມິເສນ ຈ;

ຠິຊ຺ຊຕິ ສງ຺ຆຣາຊິ ຈ, ສງ຺ຆເຠໂທ ຕເຖວ ຈາຕິ.