໑໑. ເຠທານຸວຕ຺ຕກສິກ຺ຂາປທໍ

໔໑໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເທວທຕ຺ໂຕ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມຕິ ຈກ຺ກເຠທາຍ. ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອຘມ຺ມວາທີ ເທວທຕ຺ໂຕ, ອວິນຍວາທີ ເທວທຕ຺ໂຕ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເທວທຕ຺ໂຕ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມິສ຺ສຕິ ຈກ຺ກເຠທາຍາ’’ຕິ! ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ໂກກາລິໂກ ກຏໂມທກຕິສ຺ສໂກ ຂຓ຺ຑເທວິຍາ ປຸຕ຺ໂຕ ສມຸທ຺ທທຕ຺ໂຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ມາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອວໍ ອວຈຸຕ຺ຖ. ຘມ຺ມວາທີ ເທວທຕ຺ໂຕ, ວິນຍວາທີ ເທວທຕ຺ໂຕ. ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ເທວທຕ຺ໂຕ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ອາທາຍ ໂວຫຣຕິ ຊານາຕິ ໂນ ຠາສຕິ ອມ຺ຫາກໍເປຕໍ ຂມຕີ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂູ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວຄ຺ຄວາທກາ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕ ອນຸວຕ຺ຕເກ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕກາ ໂຫນ຺ຕິ ວຄ຺ຄວາທກາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ວຄ຺ຄວາທກາ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໔໑໘. ‘‘ຕສ຺ເສວ ໂຂ ປນ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ໂຫນ຺ຕິ ອນຸວຕ຺ຕກາ ວຄ຺ຄວາທກາ ເອໂກ ວາ ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ. ເຕ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ມາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ກິຎ຺ຈິ ອວຈຸຕ຺ຖ. ຘມ຺ມວາທີ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ວິນຍວາທີ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ. ອມ຺ຫາກຎ຺ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ອາທາຍ ໂວຫຣຕິ ຊານາຕິ ໂນ ຠາສຕິ ອມ຺ຫາກມ຺ເປຕໍ ຂມຕີ’ຕິ, ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂູຫິ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ມາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອວໍ ອວຈຸຕ຺ຖ, ນ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມວາທີ, ນ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວິນຍວາທີ, ມາຍສ຺ມນ຺ຕານມ຺ປິ ສງ຺ຆເຠໂທ ຣຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ, ສເມຕາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ສງ຺ເຆນ, ສມຄ຺ໂຄ ຫິ ສງ຺ໂຆ ສມ຺ໂມທມາໂນ ອວິວທມາໂນ ເອກຸທ຺ເທໂສ ຜາສຸ ວິຫຣຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຸຈ຺ຈມານາ ຕເຖວ ປຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍຸໍ, ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂູຫິ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ ຕສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍາວຕຕິຍຎ຺ເຈ ສມນຸຠາສິຍມານາ ຕໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ, ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ.

໔໑໙. ຕສ຺ເສວ ໂຂ ປນາຕິ ຕສ຺ສ ສງ຺ຆເຠທກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ.

ຠິກ຺ຂູ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຎ຺ເຎ ຠິກ຺ຂູ ໂຫນ຺ຕິ.

ອນຸວຕ຺ຕກາຕິ ຍໍທິຏ຺ຐິໂກ ໂສ ໂຫຕິ ຍໍຂນ຺ຕິໂກ ຍໍຣຸຈິໂກ ເຕປິ ຕໍທິຏ຺ຐິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍຂນ຺ຕິກາ ຕໍຣຸຈິກາ.

ວຄ຺ຄວາທກາຕິ ຕສ຺ສ ວຓ຺ຓາຍ ປກ຺ຂາຍ ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

ເອໂກ ວາ ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາຕິ ເອໂກ ວາ ໂຫຕິ ທ຺ເວ ວາ ຕໂຍ ວາ. ເຕ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ມາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ກິຎ຺ຈິ ອວຈຸຕ຺ຖ, ຘມ຺ມວາທີ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ວິນຍວາທີ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ອມ຺ຫາກຎ຺ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ອາທາຍ ໂວຫຣຕິ ຊານາຕິ ໂນ ຠາສຕິ ອມ຺ຫາກໍເປຕໍ ຂມຕີ’ຕິ.

ເຕ ຠິກ຺ຂູຕິ ເຍ ເຕ ອນຸວຕ຺ຕກາ ຠິກ຺ຂູ.

ຠິກ຺ຂູຫີຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ.

ເຍ ປສ຺ສນ຺ຕິ ເຍ ສຸຓນ຺ຕິ ເຕຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ມາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອວໍ ອວຈຸຕ຺ຖ. ນ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມວາທີ, ນ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວິນຍວາທີ. ມາຍສ຺ມນ຺ຕານມ຺ປິ ສງ຺ຆເຠໂທ ຣຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ. ສເມຕາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ສງ຺ເຆນ. ສມຄ຺ໂຄ ຫິ ສງ຺ໂຆ ສມ຺ໂມທມາໂນ ອວິວທມາໂນ ເອກຸທ຺ເທໂສ ຜາສຸ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສຸຕ຺ວາ ນ ວທນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆມຊ຺ຌມ຺ປິ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ມາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເອວໍ ອວຈຸຕ຺ຖ. ນ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຘມ຺ມວາທີ, ນ ເຈໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວິນຍວາທີ. ມາຍສ຺ມນ຺ຕານມ຺ປິ ສງ຺ຆເຠໂທ ຣຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ. ສເມຕາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ສງ຺ເຆນ. ສມຄ຺ໂຄ ຫິ ສງ຺ໂຆ ສມ຺ໂມທມາໂນ ອວິວທມາໂນ ເອກຸທ຺ເທໂສ ຜາສຸ ວິຫຣຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໔໒໐. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ອິຕ຺ຖນາໂມ ຈ ຠິກ຺ຂູ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕກາ ວຄ຺ຄວາທກາ. ເຕ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມຎ຺ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂູ ສມນຸຠາເສຍ຺ຍ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ຠິກ຺ຂູ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕກາ ວຄ຺ຄວາທກາ. ເຕ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມຎ຺ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂູ ສມນຸຠາສຕິ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂູນໍ ສມນຸຠາສນາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ – ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ຠິກ຺ຂູ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕກາ ວຄ຺ຄວາທກາ. ເຕ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມຎ຺ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂູ ສມນຸຠາສຕິ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຈ ຠິກ຺ຂູນໍ ສມນຸຠາສນາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມນຸຠຏ຺ຐາ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

໔໒໑. ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ, ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ຕານໍ ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນ຺ຕິ. ທ຺ເວ ຕໂຍ ເອກໂຕ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ, ຕທຸຕ຺ຕຣິ ນ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ.

ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ.

໔໒໒. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໔໒໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອສມນຸຠາສນ຺ຕານໍ, ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕານໍ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕການໍ, ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕານໍ, ເວທນາຏ຺ຏານໍ, ອາທິກມ຺ມິການນ຺ຕິ.

ເຠທານຸວຕ຺ຕກສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ເອກາທສມໍ.