໖. ອາຣາມວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໒໑. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ຄາມກາວາເສ ເອກຈີວຣາ ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິເສຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໐໒໒. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຕມ຺ຫາ ອາວາສາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອຍ຺ຍາ ປກ຺ກນ຺ຕາ’’ຕິ, ອາຣາມໍ ນາຄມໍສຸ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປຸນເທວ ຕໍ ອາວາສໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉິໍສຸ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອຍ຺ຍາ ອາຄຕາ’’ຕິ, ອາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕຸມ຺ເຫ, ຠຄິນິໂຍ, ອາຣາມໍ ເນວ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ຖ ນ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາປິຕ຺ຖາຕິ? ຠຄວຕາ, ອຍ຺ຍາ, ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ [ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ (ກ.)] ໂຫຕິ – ‘‘ນ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ເຕນ ມຍໍ ນ ອາຄມິມ຺ຫາ’’ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິເສຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໐໒໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຕມ຺ຫາ ອາວາສາ ປກ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸນເທວ ຕໍ ອາວາສໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉິໍສຸ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອຍ຺ຍາ ປກ຺ກນ຺ຕາ’’ຕິ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິໍສຸ. ຕາສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ – ‘ນ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ’ຕິ. ມຍຎ຺ຈມ຺ຫາ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສິມ຺ຫາ. ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ນາ’’ຕິ…ເປ… ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໒໔. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ສຠິກ຺ຂຸກໍ ອາຣາມໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປວິເສຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໒໕. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຊານາຕິ ນາມ ສາມໍ ວາ ຊານາຕິ, ອຎ຺ເຎ ວາ ຕສ຺ສາ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ, ເຕ ວາ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ.

ສຠິກ຺ຂຸໂກ ນາມ ອາຣາໂມ ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ຣຸກ຺ຂມູເລປິ ວສນ຺ຕິ.

ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິເສຍ຺ຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາ ສາມເຓຣໍ ວາ ອາຣາມິກໍ ວາ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣາມສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໒໖. ສຠິກ຺ຂຸເກ ສຠິກ຺ຂຸກສຎ຺ຎາ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສຠິກ຺ຂຸເກ ເວມຕິກາ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສຠິກ຺ຂຸເກ ອຠິກ຺ຂຸກສຎ຺ຎາ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອາຣາມໍ ປວິສຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ.

ອຠິກ຺ຂຸເກ ສຠິກ຺ຂຸກສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຠິກ຺ຂຸເກ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຠິກ຺ຂຸເກ ອຠິກ຺ຂຸກສຎ຺ຎາ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໐໒໗. ອນາປຕ຺ຕິ ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາປຸຈ຺ຉາ ປວິສຕິ, ອສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປວິສຕິ, ສີສານຸໂລກິກາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສນ຺ນິປຕິຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາຣາເມນ ມຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ຄິລານາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຐມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໒. ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໒໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ປິຕໂກ ສຸສາເນ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ມຫຕ຺ຕຣາ [ມຫນ຺ຕຕຣາ (ສີ.)] ຠິກ຺ຂຸນີ ກາລງ຺ກຕາ ໂຫຕິ. ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ກປ຺ປິຕກສ຺ສ ວິຫາຣສ຺ສ ອວິທູເຣ ຌາເປຕ຺ວາ ຖູປໍ ກຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຖູເປ ໂຣທນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ປິຕໂກ ເຕນ ສທ຺ເທນ ອຸພ຺ພາຬ຺ໂຫ ຕໍ ຖູປໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປກິເຣສິ. ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອິມິນາ ກປ຺ປິຕເກນ ອມ຺ຫາກໍ ອຍ຺ຍາຍ ຖູໂປ ຠິນ຺ໂນ, ຫນ຺ທ ນໍ ຆາເຕມາ’’ຕິ, ມນ຺ເຕສຸໍ. ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ອາຍສ຺ມໂຕ ກປ຺ປິຕກສ຺ສ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ປິຕໂກ ວິຫາຣາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ນິລີໂນ ອຈ຺ຉິ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຍນາຍສ຺ມໂຕ ກປ຺ປິຕກສ຺ສ ວິຫາໂຣ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ກປ຺ປິຕກສ຺ສ ວິຫາຣໍ ປາສາເຓຫິ ຈ ເລຑ຺ຑູຫິ ຈ ໂອຕ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ, ‘‘ມໂຕ ກປ຺ປິຕໂກ’’ຕິ ປກ຺ກມິໍສຸ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ປິຕໂກ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເວສາລິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ອທ຺ທສໍສຸ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ກປ຺ປິຕກໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອຍໍ ກປ຺ປິຕໂກ ຊີວຕິ, ໂກ ນຸ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ມນ຺ຕໍ ສໍຫຣີ’’ຕິ? ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອຍ຺ເຍນ ກິຣ ອຸປາລິນາ ອມ຺ຫາກໍ ມນ຺ໂຕ ສໍຫໂຏ’’ຕິ. ຕາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປາລິໍ ອກ຺ໂກສິໍສຸ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍໍ ກາສາວໂຏ ມລມຊ຺ຊໂນ ນິຫີນຊຈ຺ໂຈ ອມ຺ຫາກໍ ມນ຺ຕໍ ສໍຫຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຍ຺ຍໍ ອຸປາລິໍ ອກ຺ໂກສິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາລິໍ ອກ຺ໂກສນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາລິໍ ອກ຺ໂກສິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໒໙. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸໍ ອກ຺ໂກເສຍ຺ຍ ວາ ປຣິຠາເສຍ຺ຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໓໐. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນ຺ຕິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ. ອກ຺ໂກເສຍ຺ຍ ວາຕິ ທສຫິ ວາ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫິ ອກ຺ໂກສຕິ ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ປຣິຠາເສຍ຺ຍ ວາຕິ ຠຍໍ ອຸປທໍເສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໓໑. ອຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ ອກ຺ໂກສຕິ ວາ ປຣິຠາສຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ເນ ເວມຕິກາ ອກ຺ໂກສຕິ ວາ ປຣິຠາສຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ ອກ຺ໂກສຕິ ວາ ປຣິຠາສຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ອກ຺ໂກສຕິ ວາ ປຣິຠາສຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໐໓໒. ອນາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖປຸເຣກ຺ຂາຣາຍ, ຘມ຺ມປຸເຣກ຺ຂາຣາຍ, ອນຸສາສນິປຸເຣກ຺ຂາຣາຍ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໓. ຕຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໓໓. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠຓ຺ຑນກາຣິກາ ໂຫຕິ ກລຫກາຣິກາ ວິວາທກາຣິກາ ຠສ຺ສກາຣິກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣິກາ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕສ຺ສາ ກມ຺ເມ ກຣີຍມາເນ ປຏິກ຺ໂກສຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຄາມກໍ ອຄມາສິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ – ‘‘ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປກ຺ກນ຺ຕາ’’ຕິ ຈຓ຺ຑກາຬິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິປິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຄາມເກ ຕໍ ກຣຓີຍໍ ຕີເຣຕ຺ວາ ປຸນເທວ ສາວຕ຺ຖິໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉິ. ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ເນວ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ ນ ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຐລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ; ນ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສິ ນ ປານີເຍນ ອາປຸຈ຺ຉິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈຓ຺ຑກາຬິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ມຍິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ເນວ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ ນ ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຐລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ; ນ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສິ ນ ປານີເຍນ ອາປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ? ‘‘ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ອຍ຺ເຍ, ໂຫຕິ ຍຖາ ຕໍ ອນາຖາຍາ’’ຕິ. ‘‘ກິສ຺ສ ປນ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ອນາຖາ’’ຕິ? ‘‘ອິມາ ມໍ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອຍໍ ອນາຖາ ອປ຺ປຎ຺ຎາຕາ, ນຕ຺ຖິ ອິມິສ຺ສາ ກາຈິ ປຕິວຕ຺ຕາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິປິໍສູ’’ຕິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ – ‘‘ພາລາ ເອຕາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ ເອຕາ ເນຕາ ຊານນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ ວາ ກມ຺ມໂທສໍ ວາ ກມ຺ມວິປຕ຺ຕິໍ ວາ ກມ຺ມສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວາ’’ຕິ, ຈຓ຺ຑີກຕາ ຄຓໍ ປຣິຠາສິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຈຓ຺ຑີກຕາ ຄຓໍ ປຣິຠາສິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈຓ຺ຑີກຕາ ຄຓໍ ປຣິຠາສຕີຕິ [ປຣິຠາສີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ …ເປ…ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈຓ຺ຑີກຕາ ຄຓໍ ປຣິຠາສິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໓໔. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈຓ຺ຑີກຕາ ຄຓໍ ປຣິຠາເສຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໓໕. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຈຓ຺ຑີກຕາ ນາມ ໂກຘນາ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຄໂຓ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຣິຠາເສຍ຺ຍາຕິ ‘‘ພາລາ ເອຕາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ ເອຕາ ເນຕາ ຊານນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ ວາ ກມ຺ມໂທສໍ ວາ ກມ຺ມວິປຕ຺ຕິໍ ວາ ກມ຺ມສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວາ’’ຕິ ປຣິຠາສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ວາ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ປຣິຠາສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໐໓໖. ອນາປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖປຸເຣກ຺ຂາຣາຍ, ຘມ຺ມປຸເຣກ຺ຂາຣາຍ, ອນຸສາສນິປຸເຣກ຺ຂາຣາຍ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຕຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໓໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ໂຠເຊສິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຸຕ຺ຕາວີ [ຠຸຕ຺ຕາວິນີ (ກ.)] ປວາຣິຕາ ຎາຕິກຸລານິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກຈ຺ຈາ ຠຸຎ຺ຊິໍສຸ ເອກຈ຺ຈາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອາທາຍ ອຄມໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຏິວິສ຺ສເກ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ມຍາ ອຍ຺ຍາ ສນ຺ຕປ຺ປິຕາ, ເອຖ ຕຸມ຺ເຫປິ ສນ຺ຕປ຺ເປສ຺ສາມີ’’ຕິ. ເຕ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ກິໍ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ໂຍ, ອມ຺ເຫ ສນ຺ຕປ຺ເປສ຺ສສິ! ຍາປິ ຕຍາ ນິມນ຺ຕິຕາ ຕາປິ ອມ຺ຫາກໍ ຆຣານິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກຈ຺ຈາ ຠຸຎ຺ຊິໍສຸ ເອກຈ຺ຈາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ອາທາຍ ອຄມໍສູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອມ຺ຫາກໍ ຆເຣ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ນ ຈາຫໍ ປຏິພໂລ ຍາວທຕ຺ຖໍ ທາຕຸ’’ນ຺ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕສ຺ສ ວິປາເຈນ຺ຕສ຺ສ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຸຕ຺ຕາວີ [ຠຸຕ຺ຕາວິນີ (ກ.)] ປວາຣິຕາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຸຕ຺ຕາວີ ປວາຣິຕາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຸຕ຺ຕາວີ ປວາຣິຕາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໓໘. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ນິມນ຺ຕິຕາ ວາ ປວາຣິຕາ ວາ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຂາເທຍ຺ຍ ວາ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໓໙. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ນິມນ຺ຕິຕາ ນາມ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ໂຠຊເນນ ນິມນ຺ຕິຕາ.

ປວາຣິຕາ ນາມ ອສນໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂຠຊນໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ອຠິຫຣຕິ, ປຏິກ຺ເຂໂປ ປຎ຺ຎາຍຕິ.

ຂາທນີຍໍ ນາມ ປຎ຺ຈ ໂຠຊນານິ – ຍາຄຸໍ ຍາມກາລິກໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ຍາວຊີວິກໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ຂາທນີຍໍ ນາມ.

ໂຠຊນີຍໍ ນາມ ປຎ຺ຈ ໂຠຊນານິ – ໂອທໂນ, ກຸມ຺ມາໂສ, ສຕ຺ຕຸ, ມຈ຺ໂຉ, ມໍສໍ.

‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໔໐. ນິມນ຺ຕິເຕ ນິມນ຺ຕິຕສຎ຺ຎາ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຂາທຕິ ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ນິມນ຺ຕິເຕ ເວມຕິກາ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຂາທຕິ ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ນິມນ຺ຕິເຕ ອນິມນ຺ຕິຕສຎ຺ຎາ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຂາທຕິ ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ຍາມກາລິກໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ຍາວຊີວິກໍ ອາຫາຣຕ຺ຖາຍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ…ເປ….

໑໐໔໑. ອນາປຕ຺ຕິ ນິມນ຺ຕິຕາ ອປ຺ປວາຣິຕາ, ຍາຄຸໍ ປິວຕິ, ສາມິເກ ອປໂລເກຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ຍາມກາລິກໍ ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ຍາວຊີວິກໍ ສຕິ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕. ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໔໒. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣິສ຺ສາ ວິສິຂາຍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣມານາ ເຍນ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກຸລໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ໂຠເຊຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອຎ຺ຎາປິ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ, ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ [ກຖໍ ອຎ຺ຎາ (ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມຸກສ຺ມິໍ, ອຍ຺ເຍ, ໂອກາເສ ວາຬາ ສຸນຂາ ຈຓ຺ໂຑ ພລິພທ຺ໂທ ຈິກ຺ຂລ຺ໂລ ໂອກາໂສ. ມາ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ອຄມິຕ຺ຖາ’’ຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕສ຺ສາ ວິສິຂາຍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣມານາ ເຍນ ຕໍ ກຸລໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ໂຠເຊຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸລໍ ມຈ຺ຉຣາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸລໍ ມຈ຺ຉຣາຍຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸລໍ ມຈ຺ຉຣາຍິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໔໓. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸລມຈ຺ຉຣິນີ ອສ຺ສ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໔໔. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ກຸລໍ ນາມ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຸລານິ – ຂຕ຺ຕິຍກຸລໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລໍ, ເວສ຺ສກຸລໍ, ສຸທ຺ທກຸລໍ.

ມຈ຺ຉຣິນີ ອສ຺ສາຕິ ‘‘ກຖໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ກຸລສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ກຸລສ຺ສ ວາ ສນ຺ຕິເກ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໔໕. ອນາປຕ຺ຕິ ກຸລໍ ນ ມຈ຺ຉຣາຍນ຺ຕີ ສນ຺ຕໍເຍວ ອາທີນວໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໖. ຉຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໔໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຄາມກາວາເສ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມໍສຸ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຕ຺ຖາຍ຺ຍາໂຍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ? ກຈ຺ຈິ ໂອວາໂທ ອິທ຺ໂຘ ອໂຫສີ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖຍ຺ເຍ, ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ; ກຸໂຕ ໂອວາໂທ ອິທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໔໗. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໔໘. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອຠິກ຺ຂຸໂກ ນາມ ອາວາໂສ ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ໂອວາທາຍ ວາ ສໍວາສາຍ ວາ ຄນ຺ຕຸໍ. ‘‘ວສ຺ສໍ ວສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕິ ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສຫ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໔໙. ອນາປຕ຺ຕິ ວສ຺ສຸປຄຕາ ຠິກ຺ຂູ ປກ຺ກນ຺ຕາ ວາ ໂຫນ຺ຕິ ວິພ຺ຠນ຺ຕາ ວາ ກາລງ຺ກຕາ ວາ ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ຕາ ວາ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຉຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໗. ສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໕໐. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຄາມກາວາເສ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມໍສຸ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຕ຺ຖາຍ຺ຍາໂຍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ; ກຕ຺ຖ [ກຈ຺ຈິ (ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ປວາຣິໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນ ມຍໍ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປວາເຣມາ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ນ ປວາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ນ ປວາເຣນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ນ ປວາເຣສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໕໑. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ນ ປວາເຣຍ຺ຍ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໕໒. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ນາມ ປຸຣິມໍ ວາ ເຕມາສໍ ປຈ຺ຉິມໍ ວາ ເຕມາສໍ ວຸຏ຺ຐາ. ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ນ ປວາເຣສ຺ສາມິ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ’’ຕິ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໕໓. ອນາປຕ຺ຕິ ສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ນ ລຠຕິ, ຄິລານາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໘. ອຏ຺ຐມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໕໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ເອຖາຍ຺ເຍ ໂອວາທໍ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍມ຺ປິ ມຍໍ, ອຍ຺ເຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ ໂອວາທສ຺ສ ກາຣຓາ, ອຍ຺ຍາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ອິເຘວ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອມ຺ເຫ ໂອວທນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວາທໍ ນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວາທໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວາທໍ ນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໕໕. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂອວາທາຍ ວາ ສໍວາສາຍ ວາ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໕໖. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ໂອວາໂທ ນາມ ອຏ຺ຐ ຄຣຸຘມ຺ມາ.

ສໍວາໂສ ນາມ ເອກກມ຺ມໍ ເອກຸທ຺ເທໂສ ສມສິກ຺ຂຕາ. ໂອວາທາຍ ວາ ສໍວາສາຍ ວາ ນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີຕິ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໕໗. ອນາປຕ຺ຕິ ສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ທຸຕິຍິກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ນ ລຠຕິ, ຄິລານາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ອຏ຺ຐມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໙. ນວມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໕໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸໂປສຖມ຺ປິ ນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ໂອວາທມ຺ປິ ນ ຍາຈນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸໂປສຖມ຺ປິ ນ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ ໂອວາທມ຺ປິ ນ ຍາຈິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ‘‘ອຸໂປສຖມ຺ປິ ນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ໂອວາທມ຺ປິ ນ ຍາຈນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸໂປສຖມ຺ປິ ນ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ ໂອວາທມ຺ປິ ນ ຍາຈິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໕໙. ‘‘ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໂຕ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈາສີສິຕພ຺ພາ – ອຸໂປສຖປຸຈ຺ຉກຎ຺ຈ ໂອວາທູປສງ຺ກມນຎ຺ຈ. ຕໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໖໐. ອນ຺ວທ຺ຘມາສນ຺ຕິ ອນຸໂປສຖິກໍ. ອຸໂປສໂຖ ນາມ ທ຺ເວ ອຸໂປສຖາ – ຈາຕຸທ຺ທສິໂກ ຈ ປນ຺ນຣສິໂກ ຈ.

ໂອວາໂທ ນາມ ອຏ຺ຐ ຄຣຸຘມ຺ມາ. ‘‘ອຸໂປສຖມ຺ປິ ນ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ ໂອວາທມ຺ປິ ນ ຍາຈິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໖໑. ອນາປຕ຺ຕິ ສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ທຸຕິຍິກໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ນ ລຠຕິ, ຄິລານາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ນວມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໑໐. ທສມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໖໒. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປສາເຂ ຊາຕໍ ຄຓ຺ຑໍ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ເອເກເນກາ ເຠທາເປສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ທູເສຕຸໍ ອຸປກ຺ກມິ. ສາ ວິສ຺ສຣມກາສິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປຘາວິຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ວິສ຺ສຣມກາສີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ປສາເຂ ຊາຕໍ ຄຓ຺ຑໍ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ເອເກເນກາ ເຠທາເປສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ປສາເຂ ຊາຕໍ ຄຓ຺ຑໍ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ເອເກເນກາ ເຠທາເປຕີຕິ [ເຠທາເປສີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ປສາເຂ ຊາຕໍ ຄຓ຺ຑໍ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ເອເກເນກາ ເຠທາເປສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໖໓. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ປສາເຂ ຊາຕໍ ຄຓ຺ຑໍ ວາ ຣຸຘິຕໍ ວາ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ສງ຺ຆໍ ວາ ຄຓໍ ວາ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ເອເກເນກາ ເຠທາເປຍ຺ຍ ວາ ຜາລາເປຍ຺ຍ ວາ ໂຘວາເປຍ຺ຍ ວາ ອາລິມ຺ປາເປຍ຺ຍ ວາ ພນ຺ຘາເປຍ຺ຍ ວາ ໂມຈາເປຍ຺ຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໖໔. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ປສາຂໍ ນາມ ອໂຘນາຠິ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ. ຊາຕນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຊາຕໍ. ຄຓ຺ໂຑ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ຄຓ຺ໂຑ. ຣຸຘິຕໍ ນາມ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວຓໍ. ອນປໂລເກຕ຺ວາຕິ ອນາປຸຈ຺ຉາ. ສງ຺ໂຆ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຄໂຓ ນາມ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ປຸຣິໂສ ນາມ ມນຸສ຺ສປຸຣິໂສ, ນ ຍກ຺ໂຂ, ນ ເປໂຕ, ນ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ, ວິຎ຺ຎູ ປຏິພໂລ ທູເສຕຸໍ. ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ເອກໂຕ. ເອເກເນກາຕິ ປຸຣິໂສ ເຈວ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈ.

໑໐໖໕. ‘‘ຠິນ຺ທາ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຠິນ຺ເນ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ‘‘ຜາເລຫີ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຜາລິເຕ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ‘‘ໂຘວາ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂຘວິເຕ [ໂຘເຕ (ສ຺ຍາ.)] ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ‘‘ອາລິມ຺ປາ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ລິຕ຺ເຕ [ອາລິຕ຺ເຕ (ສ຺ຍາ.)] ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ‘‘ພນ຺ຘາຫີ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ພທ຺ເຘ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ‘‘ໂມເຈຫີ’’ຕິ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ມຸຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໖໖. ອນາປຕ຺ຕິ ອປໂລເກຕ຺ວາ ເຠທາເປຕິ ວາ ຜາລາເປຕິ ວາ ໂຘວາເປຕິ ວາ ອາລິມ຺ປາເປຕິ ວາ ພນ຺ຘາເປຕິ ວາ ໂມຈາເປຕິ ວາ, ຍາ ກາຈິ ວິຎ຺ຎູ ທຸຕິຍິກາ [ຍາ ກາຈິ ວິຎ຺ຎູ ທຸຕິຍາ (ສ຺ຍາ.), ໂຍ ໂກຈິ ວິຎ຺ຎູ ທຸຕິໂຍ (ກ.)] ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ທສມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອາຣາມວຄ຺ໂຄ ຉຏ຺ໂຐ.