໕. ຈິຕ຺ຕາຄາຣວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມສິກ຺ຂາປທໍ

໙໗໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ອຸຍ຺ຍາເນ ຈິຕ຺ຕາຄາເຣ ປຏິຠານຈິຕ຺ຕໍ ກຕໍ ໂຫຕິ. ພຫູ ມນຸສ຺ສາ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ທສ຺ສນາຍ ອຄມໍສຸ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຄິຫິນິໂຍ ກາມໂຠຄິນິໂຍ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໙໗໘. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຣາຊາຄາຣໍ ວາ ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ວາ ອາຣາມໍ ວາ ອຸຍ຺ຍານໍ ວາ ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ວາ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໗໙. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຣາຊາຄາຣໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຣຎ຺ໂຎ ກີຬິຕຸໍ ຣມິຕຸໍ ກຕໍ ໂຫຕິ.

ຈິຕ຺ຕາຄາຣໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ກີຬິຕຸໍ ຣມິຕຸໍ ກຕໍ ໂຫຕິ.

ອາຣາໂມ ນາມ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ກີຬິຕຸໍ ຣມິຕຸໍ ກໂຕ ໂຫຕິ.

ອຸຍ຺ຍານໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ກີຬິຕຸໍ ຣມິຕຸໍ ກຕໍ ໂຫຕິ.

ໂປກ຺ຂຣຓີ ນາມ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ມນຸສ຺ສານໍ ກີຬິຕຸໍ ຣມິຕຸໍ ກຕາ ໂຫຕິ.

໙໘໐. ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຍຕ຺ຖ ຐິຕາ ປສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ທສ຺ສນູປຈາຣໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ເອກເມກໍ ທສ຺ສນາຍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຍຕ຺ຖ ຐິຕາ ປສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ທສ຺ສນູປຈາຣໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໙໘໑. ອນາປຕ຺ຕິ ອາຣາເມ ຐິຕາ ປສ຺ສຕິ, ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ວາ ປສ຺ສຕິ, ສຕິ ກຣຓີເຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປສ຺ສຕິ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຐມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໒. ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ

໙໘໒. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາສນ຺ທິມ຺ປິ ປລ຺ລງ຺ກມ຺ປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສາ ວິຫາຣຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ຕາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາສນ຺ທິມ຺ປິ ປລ຺ລງ຺ກມ຺ປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຄິຫິນິໂຍ ກາມໂຠຄິນິໂຍ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາສນ຺ທິມ຺ປິ ປລ຺ລງ຺ກມ຺ປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາສນ຺ທິມ຺ປິ ປລ຺ລງ຺ກມ຺ປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາສນ຺ທິມ຺ປິ ປລ຺ລງ຺ກມ຺ປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໙໘໓. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາສນ຺ທິໍ ວາ ປລ຺ລງ຺ກໍ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໘໔. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອາສນ຺ທີ ນາມ ອຕິກ຺ກນ຺ຕປ຺ປມາຓາ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປລ຺ລງ຺ໂກ ນາມ ອາຫຣິເມຫິ [‘‘ອສໍຫາຣິເມຫິ’’ ອິຕິ ກງ຺ຂາວິຕຣຓິຍາ ສເມຕິ] ວາເຬຫິ ກໂຕ ໂຫຕິ.

ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໙໘໕. ອນາປຕ຺ຕິ ອາສນ຺ທິຍາ ປາເທ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ປລ຺ລງ຺ກສ຺ສ ວາເຬ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໓. ຕຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ

໙໘໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສາ ວິຫາຣຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ຕາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຄິຫິນິໂຍ ກາມໂຠຄິນິໂຍ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ …ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໙໘໗. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ເຕຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໘໘. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ ຉ ສຸຕ຺ຕານິ – ໂຂມໍ, ກປ຺ປາສິກໍ, ໂກເສຍ຺ຍໍ, ກມ຺ພລໍ, ສາຓໍ, ຠງ຺ຄໍ.

ກນ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ ສຍໍ ກນ຺ຕຕິ, ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຸຊ຺ຊວຸຊ຺ຊເວ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໙໘໙. ອນາປຕ຺ຕິ ກນ຺ຕິຕສຸຕ຺ຕໍ ກນ຺ຕຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຕຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທໍ

໙໙໐. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໙໙໑. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກເຣຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໙໒. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຄິຫິເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ນາມ ອຄາຣິກສ຺ສ ຍາຄຸໍ ວາ ຠຕ຺ຕໍ ວາ ຂາທນີຍໍ ວາ ປຈຕິ, ສາຏກໍ ວາ ເວຐນໍ ວາ ໂຘວຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໙໙໓. ອນາປຕ຺ຕິ ຍາຄຸປາເນ, ສງ຺ຆຠຕ຺ເຕ, ເຈຕິຍປູຊາຍ, ອຕ຺ຕໂນ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣສ຺ສ ຍາຄຸໍ ວາ ຠຕ຺ຕໍ ວາ ຂາທນີຍໍ ວາ ປຈຕິ, ສາຏກໍ ວາ ເວຐນໍ ວາ ໂຘວຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕. ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປທໍ

໙໙໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫາຍ຺ເຍ, ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຫີ’’ຕິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ‘ສາຘູ’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ເນວ ວູປສເມຕິ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກໂຣຕິ. ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ – ‘ເອຫາຍ຺ເຍ’, ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຫີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈມານາ – ‘ສາຘູ’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ, ເນວ ວູປສເມສ຺ສຕິ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ – ‘‘ເອຫາຍ຺ເຍ, ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຫີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມານາ – ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ, ເນວ ວູປສເມຕິ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກໂຣຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ – ‘‘ເອຫາຍ຺ເຍ, ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຫີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມານາ – ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ, ເນວ ວູປສເມສ຺ສຕິ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກຣິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໙໙໕. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ – ‘ເອຫາຍ຺ເຍ, ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຫີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈມານາ – ‘ສາຘູ’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ສາ ປຈ຺ຉາ ອນນ຺ຕຣາຍິກິນີ ເນວ ວູປສເມຍ຺ຍ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກເຣຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໙໖. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນິຍາຕິ ອຎ຺ຎາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ.

ອຘິກຣຓໍ ນາມ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຘິກຣຓານິ – ວິວາທາຘິກຣຓໍ, ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ, ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ, ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ.

ເອຫາຍ຺ເຍ ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຫີຕິ ເອຫາຍ຺ເຍ ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວິນິຈ຺ເຉຫິ.

ສາ ປຈ຺ຉາ ອນນ຺ຕຣາຍິກິນີຕິ ອສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ.

ເນວ ວູປສເມຍ຺ຍາຕິ ນ ສຍໍ ວູປສເມຍ຺ຍ.

ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ອຎ຺ຎໍ ອາຓາເປຍ຺ຍ. ‘‘ເນວ ວູປສເມສ຺ສາມິ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໙໙໗. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ ອຘິກຣຓໍ ເນວ ວູປສເມຕິ ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກໂຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ເວມຕິກາ ອຘິກຣຓໍ ເນວ ວູປສເມຕິ, ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກໂຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ ອຘິກຣຓໍ ເນວ ວູປສເມຕິ, ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກໂຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອຘິກຣຓໍ ເນວ ວູປສເມຕິ, ນ ວູປສມາຍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກໂຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໙໙໘. ອນາປຕ຺ຕິ ສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ນ ລຠຕິ, ຄິລານາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໖. ຉຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທໍ

໙໙໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ນຏານມ຺ປິ ນຏການມ຺ປິ ລງ຺ຆການມ຺ປິ ໂສກຊ຺ຌາຍິການມ຺ປິ ກຸມ຺ຠຖູຓິການມ຺ປິ ສຫຕ຺ຖາ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ເທຕິ – ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຣິສຕິ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຖາ’’ຕິ. ນຏາປິ ນຏກາປິ ລງ຺ຆກາປິ ໂສກຊ຺ຌາຍິກາປິ ກຸມ຺ຠຖູຓິກາປິ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຣິສຕິ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ – ‘‘ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ຠາຓິກາ ວິສາຣທາ ປຏ຺ຏາ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກາຕຸໍ; ເທຖ ອຍ຺ຍາຍ, ກໂຣຖ ອຍ຺ຍາຍາ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ອຄາຣິກສ຺ສ ສຫຕ຺ຖາ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ທສ຺ສຕີຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຄາຣິກສ຺ສ ສຫຕ຺ຖາ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ເທຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຄາຣິກສ຺ສ ສຫຕ຺ຖາ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ທສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໐໐. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຄາຣິກສ຺ສ ວາ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ວາ ປຣິພ຺ພາຊິກາຍ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ທເທຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໐໑. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອຄາຣິໂກ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ.

ປຣິພ຺ພາຊໂກ ນາມ ຠິກ຺ຂຸຎ຺ຈ ສາມເຓຣຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ໂຍ ໂກຈິ ປຣິພ຺ພາຊກສມາປນ຺ໂນ.

ປຣິພ຺ພາຊິກາ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິຎ຺ຈ ສິກ຺ຂມານຎ຺ຈ ສາມເຓຣິຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ຍາ ກາຈິ ປຣິພ຺ພາຊິກສມາປນ຺ນາ.

ຂາທນີຍໍ ນາມ ປຎ຺ຈ ໂຠຊນານິ – ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ຂາທນີຍໍ ນາມ.

ໂຠຊນີຍໍ ນາມ ປຎ຺ຈ ໂຠຊນານິ – ໂອທໂນ, ກຸມ຺ມາໂສ, ສຕ຺ຕຸ, ມຈ຺ໂຉ, ມໍສໍ.

ທເທຍ຺ຍາຕິ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ວາ ເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໐໐໒. ອນາປຕ຺ຕິ ທາເປຕິ ນ ເທຕິ, ອຸປນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທຕິ, ພາຫິຣາເລປໍ ເທຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຉຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໗. ສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໐໓. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖຈີວຣໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ອຎ຺ຎາ ອຸຕຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ລຠນ຺ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ອາວສຖຈີວຣໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖຈີວຣໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖຈີວຣໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໐໔. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖຈີວຣໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໐໕. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອາວສຖຈີວຣໍ ນາມ ‘‘ອຸຕຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕູ’’ຕິ ທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ທ຺ເວຕິສ຺ໂສ ຣຕ຺ຕິໂຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖທິວເສ ໂຘວິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ສິກ຺ຂມານາຍ ວາ ສາມເຓຣິຍາ ວາ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໐໖. ອນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ເວມຕິກາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໐໐໗. ອນາປຕ຺ຕິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ປຸນ ປຣິຍາເຍນ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຎ຺ຎາ ອຸຕຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣິກາຍ, ນຏ຺ຐຈີວຣິກາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ສຕ຺ຕມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໘. ອຏ຺ຐມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໐໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາວສໂຖ ຑຍ຺ຫຕິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ຫນ຺ທາຍ຺ເຍ, ຠຓ຺ຑກໍ ນີຫຣາມາ’’ຕິ. ເອກຈ຺ຈາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ນ ມຍໍ, ອຍ຺ເຍ, ນີຫຣິສ຺ສາມ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ນຏ຺ຐໍ ສພ຺ພໍ ອມ຺ເຫ ອຠິຍຸຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຸນເທວ ຕໍ ອາວສຖໍ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອປາຍ຺ເຍ, ຠຓ຺ຑກໍ ນີຫຣິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ນ ມຍໍ, ອຍ຺ເຍ, ນີຫຣິມ຺ຫາ’’ຕິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອາວສເຖ ຑຍ຺ຫມາເນ ຠຓ຺ຑກໍ ນ ນີຫຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ອາວສຖໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມຕີຕິ [ປກ຺ກມີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໐໙. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາວສຖໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກເມຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໑໐. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອາວສໂຖ ນາມ ກວາຏພທ຺ໂຘ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກເມຍ຺ຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ສິກ຺ຂມານາຍ ວາ ສາມເຓຣິຍາ ວາ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາວສຖສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາວສຖສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໑໑. ອນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ ປກ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ເວມຕິກາ ປກ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ ປກ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອກວາຏພທ຺ຘໍ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປກ຺ກມຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ອນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕສຎ຺ຎາ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໐໑໒. ອນາປຕ຺ຕິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປກ຺ກມຕິ, ສຕິ ອນ຺ຕຣາເຍ, ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ນ ລຠຕິ, ຄິລານາຍ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ອຏ຺ຐມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໙. ນວມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໑໓. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸຓນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸຓິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຄິຫິນິໂຍ ກາມໂຠຄິນິໂຍ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸຓິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸຓນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸຓິສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໑໔. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸເຓຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໑໕. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາ [ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ (ກ.)] ນາມ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ພາຫິຣກໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ.

ປຣິຍາປຸເຓຍ຺ຍາຕິ ປເທນ ປຣິຍາປຸຓາຕິ, ປເທ ປເທ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອກ຺ຂຣາຍ ປຣິຍາປຸຓາຕິ, ອກ຺ຂຣກ຺ຂຣາຍ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໑໖. ອນາປຕ຺ຕິ ເລຂໍ ປຣິຍາປຸຓາຕິ, ຘາຣຓໍ ປຣິຍາປຸຓາຕິ, ຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ປຣິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາປຸຓາຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ນວມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໑໐. ທສມສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໑໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ວາເຈນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ວາເຈສ຺ສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ຄິຫິນິໂຍ ກາມໂຠຄິນິໂຍ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ວາເຈສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ວາເຈນ຺ຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ວາເຈສ຺ສນ຺ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໑໐໑໘. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ ວາເຈຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໑໙. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາ [ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊໍ (ກ.)] ນາມ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ພາຫິຣກໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ.

ວາເຈຍ຺ຍາຕິ ປເທນ ວາເຈຕິ, ປເທ ປເທ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອກ຺ຂຣາຍ ວາເຈຕິ, ອກ຺ຂຣກ຺ຂຣາຍ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໒໐. ອນາປຕ຺ຕິ ເລຂໍ ວາເຈຕິ, ຘາຣຓໍ ວາເຈຕິ, ຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ປຣິຕ຺ຕໍ ວາເຈຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ທສມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ຈິຕ຺ຕາຄາຣວຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈໂມ.