໑. ປາຣາຊິກກຓ຺ຑໍ (ຠິກ຺ຂຸນີວິຠງ຺ໂຄ)

໑. ປຐມປາຣາຊິກໍ

໖໕໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກາຕຸໍ. ເທຖ ເມ ນວກມ຺ມິກໍ ຠິກ຺ຂຸນິ’’ນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຈຕສ຺ໂສ ຠຄິນິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ປພ຺ພຊິຕາ ໂຫນ຺ຕິ – ນນ຺ທາ, ນນ຺ທວຕີ, ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາຕິ. ຕາສຸ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕຣຸຓປພ຺ພຊິຕາ ອຠິຣູປາ ໂຫຕິ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ ປຓ຺ຑິຕາ ພ຺ຍຕ຺ຕາ ເມຘາວິນີ ທກ຺ຂາ ອນລສາ, ຕຕ຺ຣຸປາຍາຍ ວີມໍສາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ, ອລໍ ກາຕຸໍ ອລໍ ສໍວິຘາຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ສາຬ຺ຫສ຺ສ ມິຄາຣນຕ຺ຕຸໂນ ນວກມ຺ມິກໍ ອທາສິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສາຬ຺ຫສ຺ສ ມິຄາຣນຕ຺ຕຸໂນ ນິເວສນໍ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ – ‘‘ວາສິໍ ເທຖ, ປຣສຸໍ [ຜຣສຸໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ເທຖ, ກຸຐາຣິໍ [ກຸຘາຣິໍ (ກ.)] ເທຖ, ກຸທ຺ທາລໍ ເທຖ, ນິຂາທນໍ ເທຖາ’’ຕິ. ສາຬ຺ໂຫປິ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຠິກ຺ຂຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ ກຕາກຕໍ ຊານິຕຸໍ. ເຕ ອຠິຓ຺ຫທສ຺ສເນນ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ອເຫສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ທູເສຕຸໍ ໂອກາສໍ ອລຠມາໂນ ເອຕເທວຕ຺ຖາຍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ອກາສິ. ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ໂຕ – ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຍ຺ຍາຍ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ວຸຑ຺ຒຕຣາ’’ຕິ ເອກມນ຺ຕໍ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ນວກຕຣາ’’ຕິ – ເອກມນ຺ຕໍ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ. ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ໂອກາເສ ນິກູເຏ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ, ຍຖາ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ນວການໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ; ນວກາປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ນິສິນ຺ນາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ກາລໍ ອາໂຣຈາເປສິ – ‘‘ກາໂລ, ອຍ຺ເຍ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ – ‘‘ນ ພຫຸກໂຕ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ອກາສິ; ມໍ ໂສ ທູເສຕຸກາໂມ. ສຈາຫໍ ຄມິສ຺ສາມິ ວິສ຺ສໂຣ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອນ຺ເຕວາສິນິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ເມ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ນີຫຣ. ໂຍ ເຈ ມໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ‘ຄິລານາ’ຕິ ປຏິເວເທຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຐິໂຕ ໂຫຕິ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ປຏິປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ – ‘‘ກຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ອຍ຺ຍາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ? ກຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ອຍ຺ຍາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອນ຺ເຕວາສິນີ ຠິກ຺ຂຸນີ ສາຬ຺ຫໍ ມິຄາຣນຕ຺ຕາຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຄິລານາວຸໂສ; ປິຓ຺ຑປາຕໍ ນີຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ – ‘‘ຍມ຺ປາຫໍ ອຕ຺ຖາຍ [ຍໍປາຫໍ (ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ອກາສິໍ ອຍ຺ຍາຍ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ກາຣຓາ’’ຕິ ມນຸສ຺ເສ ອາຓາເປຕ຺ວາ – ‘‘ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ຠຕ຺ເຕນ ປຣິວິສຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຍນ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ພຫາຣາມໂກຏ຺ຐເກ ຐິຕາ ໂຫຕິ ສາຬ຺ຫໍ ມິຄາຣນຕ຺ຕາຣໍ ປຕິມາເນນ຺ຕີ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສາຬ຺ຫໍ ມິຄາຣນຕ຺ຕາຣໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ອຸປສ຺ສຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສສີສໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈເກ ນິປຊ຺ຊິ. ອຖ ໂຂ ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາ ເຍນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ອຜາສຸ, ກິສ຺ສ ນິປນ຺ນາສີ’’ຕິ? ‘‘ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ໂຫຕິ ຍາ ອນິຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອິຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. ‘‘ກ຺ຍາຫໍ ຕໍ, ອຍ຺ເຍ, ນ ອິຈ຺ຉິສ຺ສາມິ? ອປິ ຈາຫໍ ໂອກາສໍ ນ ລຠາມິ ຕໍ ທູເສຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອວສ຺ສຸໂຕ ອວສ຺ສຸຕາຍ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊຣາທຸພ຺ພລາ ຈຣຓຄິລານາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອວິທູເຣ ນິປນ຺ນາ ໂຫຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສາຬ຺ຫໍ ມິຄາຣນຕ຺ຕາຣໍ ອວສ຺ສຸຕໍ ອວສ຺ສຸຕາຍ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສາທິຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສາທິຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ ລຊ຺ຊິໂນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈກາ ສິກ຺ຂາກາມາ ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສາທິຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ!

ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສາທິຍຕີ’’ຕິ [ສາທິຍີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອນນຸໂລມິກໍ ອປ຺ປຕິຣູປໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອກປ຺ປິຍໍ ອກຣຓີຍໍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສາທິຍິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ ປສນ຺ນານໍ ວາ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ. ອຖ ຂ຺ເວຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານຎ຺ເຈວ ອປ຺ປສາທາຍ ປສນ຺ນານຎ຺ຈ ເອກຈ຺ຈານໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ທຸພ຺ຠຣຕາຍ ທຸປ຺ໂປສຕາຍ ມຫິຈ຺ຉຕາຍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາຍ [ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐຕາຍ (ສ຺ຍາ.), ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ (ກ.)] ສງ຺ຄຓິກາຍ ໂກສຊ຺ຊສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕ຺ວາ, ອເນກປຣິຍາເຍນ ສຸຠຣຕາຍ ສຸໂປສຕາຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉສ຺ສ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ [ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ (ກ.)] ສລ຺ເລຂສ຺ສ ຘຸຕສ຺ສ ປາສາທິກສ຺ສ ອປຈຍສ຺ສ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສິຕ຺ວາ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຕທນຸຈ຺ຉວິກໍ ຕທນຸໂລມິກໍ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ທສ ອຕ຺ຖວເສ ປຏິຈ຺ຈ – ສງ຺ຆສຸຏ຺ຐຸຕາຍ, ສງ຺ຆຜາສຸຕາຍ, ທຸມ຺ມງ຺ກູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ນິຄ຺ຄຫາຍ, ເປສລານໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຜາສຸວິຫາຣາຍ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິການໍ ອາສວານໍ ສໍວຣາຍ, ສມ຺ປຣາຍິການໍ ອາສວານໍ ປຏິຆາຕາຍ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ປສາທາຍ, ປສນ຺ນານໍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ, ສທ຺ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຍາ ວິນຍານຸຄ຺ຄຫາຍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໕໗. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ອາມສນໍ ວາ ປຣາມສນໍ ວາ ຄຫຓໍ ວາ ຉຸປນໍ ວາ ປຏິປີຬນໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕິ ອສໍວາສາ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລິກາ’’ຕິ.

໖໕໘. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ ຍຖາຍຸຕ຺ຕາ ຍຖາຊຈ຺ຈາ ຍຖານາມາ ຍຖາໂຄຕ຺ຕາ ຍຖາສີລາ ຍຖາວິຫາຣິນີ ຍຖາໂຄຈຣາ ເຖຣາ ວາ ນວາ ວາ ມຊ຺ຌິມາ ວາ, ເອສາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຍາ ປນາຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນີຕິ ຠິກ຺ຂິກາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ; ຠິກ຺ຂາຈຣິຍໍ ອຊ຺ຌຸປຄຕາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ; ຠິນ຺ນປຏຘຣາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ; ສມຎ຺ຎາຍ ຠິກ຺ຂຸນີ; ປຏິຎ຺ຎາຍ ຠິກ຺ຂຸນີ; ເອຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ; ຕີຫິ ສຣຓຄມເນຫິ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ; ຠທ຺ຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ; ສາຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ; ເສຂາ ຠິກ຺ຂຸນີ; ອເສຂາ ຠິກ຺ຂຸນີ; ສມຄ຺ເຄນ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆນ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ອກຸປ຺ເປນ ຐານາຣເຫນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ. ຕຕ຺ຣ ຍາຍໍ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆນ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ອກຸປ຺ເປນ ຐານາຣເຫນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ, ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອວສ຺ສຸຕາ ນາມ ສາຣຕ຺ຕາ ອເປກ຺ຂວຕີ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ.

ອວສ຺ສຸໂຕ ນາມ ສາຣຕ຺ໂຕ ອເປກ຺ຂວາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ.

ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ນາມ ມນຸສ຺ສປຸຣິໂສ ນ ຍກ຺ໂຂ ນ ເປໂຕ ນ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ວິຎ຺ຎູ ປຏິພໂລ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ.

ອຘກ຺ຂກນ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐກ຺ຂກໍ.

ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ອຸປຣິຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ.

ອາມສນໍ ນາມ ອາມຏ຺ຐມຕ຺ຕໍ.

ປຣາມສນໍ ນາມ ອິໂຕຈິໂຕ ຈ ສຎ຺ໂຈປນໍ.

ຄຫຓໍ ນາມ ຄຫິຕມຕ຺ຕໍ.

ຉຸປນໍ ນາມ ຜຸຏ຺ຐມຕ຺ຕໍ.

ປຏິປີຬນໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິປ຺ປີຬນໍ ສາທິຍຕິ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຣິໂສ ສີສຈ຺ຉິນ຺ໂນ ອຠພ຺ໂພ ເຕນ ສຣີຣພນ຺ຘເນນ ຊີວິຕຸໍ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ອາມສນໍ ວາ ປຣາມສນໍ ວາ ຄຫຓໍ ວາ ຉຸປນໍ ວາ ປຏິປີຬນໍ ວາ ສາທິຍນ຺ຕີ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍຘີຕາ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ.

ອສໍວາສາຕິ ສໍວາໂສ ນາມ ເອກກມ຺ມໍ ເອກຸທ຺ເທໂສ ສມສິກ຺ຂຕາ, ເອໂສ ສໍວາໂສ ນາມ. ໂສ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ອສໍວາສາຕິ.

໖໕໙. ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸເຕ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ອຸພ຺ຠກ຺ຂກໍ ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໖໖໐. ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ອຸພ຺ຠກ຺ຂກໍ ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໖໖໑. ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸເຕ ຍກ຺ຂສ຺ສ ວາ ເປຕສ຺ສ ວາ ປຓ຺ຑກສ຺ສ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫສ຺ສ ວາ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໖໖໒. ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໖໖໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອສ຺ສຕິຍາ, ອຊານນ຺ຕິຍາ, ອສາທິຍນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາຍ, ເວທນາຏ຺ຏາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຐມປາຣາຊິກໍ ສມຕ຺ຕໍ [ຠິກ຺ຂຸນິວິຠງ຺ເຄ ສິກ຺ຂາປທຄຓນາ ຠິກ຺ຂູຫິ§ອສາຘາຣຓວເສນ ປກາສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ].

໒. ທຸຕິຍປາຣາຊິກໍ

໖໖໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສາຬ຺ເຫນ ມິຄາຣນຕ຺ຕຸນາ ຄພ຺ຠິນີ ໂຫຕິ. ຍາວ ຄພ຺ໂຠ ຕຣຸໂຓ ອໂຫສິ ຕາວ ຉາເທສິ. ປຣິປກ຺ເກ ຄພ຺ເຠ ວິພ຺ຠມິຕ຺ວາ ວິຊາຍິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ອຈິຣວິພ຺ຠນ຺ຕາ ວິຊາຕາ. ກຈ຺ຈິ ໂນ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີເຍວ ສມານາ ຄພ຺ຠິນີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ. ‘‘ກິສ຺ສ ປນ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທສິ ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສີ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ເອຕິສ຺ສາ ອວຓ຺ໂຓ ມຍ຺ເຫໂສ ອວຓ຺ໂຓ, ຍາ ເອຕິສ຺ສາ ອກິຕ຺ຕິ ມຍ຺ເຫສາ ອກິຕ຺ຕິ, ໂຍ ເອຕິສ຺ສາ ອຍໂສ ມຍ຺ເຫໂສ ອຍໂສ, ໂຍ ເອຕິສ຺ສາ ອລາໂຠ ມຍ຺ເຫໂສ ອລາໂຠ. ກ຺ຍາຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ອຕ຺ຕໂນ ອວຓ຺ຓໍ ອຕ຺ຕໂນ ອກິຕ຺ຕິໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຍສໍ ອຕ຺ຕໂນ ອລາຠໍ ປເຣສໍ ອາໂຣເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ? ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທສ຺ສຕິ ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠິກ຺ຂູ [ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ…ເປ… (?)] ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທຕິ [ປຏິໂຈເທສິ… ອາໂຣເຈສີຕິ (ກ.)] ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈຕີ’’ຕິ [ປຏິໂຈເທສິ… ອາໂຣເຈສີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທສ຺ສຕິ ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໖໕. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທຍ຺ຍ ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈຍ຺ຍ, ຍທາ ຈ ສາ ຐິຕາ ວາ ອສ຺ສ ຈຸຕາ ວາ ນາສິຕາ ວາ ອວສ຺ສຏາ ວາ, ສາ ປຈ຺ຉາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ປຸພ຺ເພວາຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ອຎ຺ຎາສິໍ ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອວຣູປາ ຈ ເອວຣູປາ ຈ ສາ ຠຄິນີຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ອຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທສ຺ສໍ ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສ’ນ຺ຕິ, ອຍມ຺ປິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕິ ອສໍວາສາ ວຊ຺ຊປ຺ປຏິຈ຺ຉາທິກາ’’ຕິ.

໖໖໖. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຊານາຕິ ນາມ ສາມໍ ວາ ຊານາຕິ, ອຎ຺ເຎ ວາ ຕສ຺ສາ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ, ສາ ວາ ອາໂຣເຈຕິ.

ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນນ຺ຕິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປາຣາຊິການໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປາຣາຊິກໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ.

ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທຍ຺ຍາຕິ ນ ສຍໍ ໂຈເທຍ຺ຍ.

ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາຕິ ນ ອຎ຺ຎາສໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອາໂຣເຈຍ຺ຍ.

ຍທາ ຈ ສາ ຐິຕາ ວາ ອສ຺ສ ຈຸຕາ ວາຕິ ຐິຕາ ນາມ ສລິງ຺ເຄ ຐິຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຈຸຕາ ນາມ ກາລງ຺ກຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນາສິຕາ ນາມ ສຍໍ ວາ ວິພ຺ຠນ຺ຕາ ໂຫຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ວາ ນາສິຕາ. ອວສ຺ສຏາ ນາມ ຕິຕ຺ຖາຍຕນໍ ສງ຺ກນ຺ຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສາ ປຈ຺ຉາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ປຸພ຺ເພວາຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ອຎ຺ຎາສິໍ ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອວຣູປາ ຈ ເອວຣູປາ ຈ ສາ ຠຄິນີ’’ຕິ.

ໂນ ຈ ໂຂ ອຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທສ຺ສນ຺ຕິ ສຍໍ ວາ ນ ໂຈເທສ຺ສໍ.

ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສນ຺ຕິ ນ ອຎ຺ຎາສໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອາໂຣເຈສ຺ສໍ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຓ຺ຑຸປລາໂສ ພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ໂຕ ອຠພ຺ໂພ ຫຣິຕຕ຺ຖາຍ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທສ຺ສາມິ ນ ຄຓສ຺ສ ອາໂຣເຈສ຺ສາມີຕິ ຘຸຣໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍຘີຕາ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ.

ອສໍວາສາຕິ ສໍວາໂສ ນາມ ເອກກມ຺ມໍ ເອກຸທ຺ເທໂສ ສມສິກ຺ຂຕາ. ເອໂສ ສໍວາໂສ ນາມ. ໂສ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ອສໍວາສາຕິ.

໖໖໗. ອນາປຕ຺ຕິ ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ວາ ກລໂຫ ວາ ວິຄ຺ຄໂຫ ວາ ວິວາໂທ ວາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນາໂຣເຈຕິ, ‘‘ສງ຺ຆເຠໂທ ວາ ສງ຺ຆຣາຊິ ວາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນາໂຣເຈຕິ, ‘‘ອຍໍ ກກ຺ຂຬາ ຜຣຸສາ ຊີວິຕນ຺ຕຣາຍໍ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕຣາຍໍ ວາ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນາໂຣເຈຕິ, ອຎ຺ຎາ ປຕິຣູປາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ ນາໂຣເຈຕິ, ນຈ຺ຉາເທຕຸກາມາ ນາໂຣເຈຕິ, ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ ສເກນ ກມ຺ເມນາຕິ ນາໂຣເຈຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ…ເປ… ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ທຸຕິຍປາຣາຊິກໍ ສມຕ຺ຕໍ.

໓. ຕຕິຍປາຣາຊິກໍ

໖໖໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄທ຺ຘພາຘິປຸພ຺ພໍ ອນຸວຕ຺ຕຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄທ຺ຘພາຘິປຸພ຺ພໍ ອນຸວຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄທ຺ຘພາຘິປຸພ຺ພໍ ອນຸວຕ຺ຕຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄທ຺ຘພາຘິປຸພ຺ພໍ ອນຸວຕ຺ຕິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໖໙. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນາທຣໍ ອປ຺ປຏິກາຣໍ ອກຕສຫາຍໍ ຕມນຸວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ເອວມສ຺ສ ວຈນີຍາ – ‘ເອໂສ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນາທໂຣ ອປ຺ປຏິກາໂຣ ອກຕສຫາໂຍ, ມາຍ຺ເຍ, ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸວຕ຺ຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ວຸຈ຺ຈມານາ ຕເຖວ ປຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ ຕສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍາວຕຕິຍໍ ເຈ ສມນຸຠາສິຍມານາ ຕໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕິ ອສໍວາສາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕິກາ’’ຕິ.

໖໗໐. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ສມຄ຺ໂຄ ນາມ ສງ຺ໂຆ ສມານສໍວາສໂກ ສມານສີມາຍໍ ຐິໂຕ.

ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ນາມ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ວາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ວາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ວາ [ອທສ຺ສເນນ ວາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມນ ວາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄນ ວາ (ກ.), ອທສ຺ສເນ ວາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ວາ ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ວາ (?)] ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ.

ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນາຕິ ເຍນ ຘມ຺ເມນ ເຍນ ວິນເຍນ.

ສຕ຺ຖຸສາສເນນາຕິ ຊິນສາສເນນ ພຸທ຺ຘສາສເນນ.

ອນາທໂຣ ນາມ ສງ຺ຆໍ ວາ ຄຓໍ ວາ ປຸຄ຺ຄລໍ ວາ ກມ຺ມໍ ວາ ນາທິຍຕິ.

ອປ຺ປຏິກາໂຣ ນາມ ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອໂນສາຣິໂຕ.

ອກຕສຫາໂຍ ນາມ ສມານສໍວາສກາ ຠິກ຺ຂູ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ສຫາຍາ. ໂສ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ອກຕສຫາໂຍຕິ.

ຕມນຸວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ ຍໍທິຏ຺ຐິໂກ ໂສ ໂຫຕິ ຍໍຂນ຺ຕິໂກ ຍໍຣຸຈິໂກ, ສາປິ ຕໍທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ ຕໍຂນ຺ຕິກາ ຕໍຣຸຈິກາ.

ສາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ ຍາ ສາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ.

ຠິກ຺ຂຸນີຫີຕິ ອຎ຺ຎາຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ. ຍາ ປສ຺ສນ຺ຕິ ຍາ ສຸຓນ຺ຕິ ຕາຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ເອໂສ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນາທໂຣ ອປ຺ປຏິກາໂຣ ອກຕສຫາໂຍ. ມາຍ຺ເຍ, ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸວຕ຺ຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສຸຕ຺ວາ ນ ວທນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສງ຺ຆມຊ຺ຌມ຺ປິ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ເອໂສ ໂຂ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນາທໂຣ ອປ຺ປຏິກາໂຣ ອກຕສຫາໂຍ. ມາຍ຺ເຍ, ເອຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸວຕ຺ຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຏິພລາຍ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໖໗໑. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນາທຣໍ ອປ຺ປຏິກາຣໍ ອກຕສຫາຍໍ ຕມນຸວຕ຺ຕຕິ, ສາ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ສມນຸຠາເສຍ຺ຍ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນາທຣໍ ອປ຺ປຏິກາຣໍ ອກຕສຫາຍໍ ຕມນຸວຕ຺ຕຕິ. ສາ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ສມນຸຠາສຕິ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍສ຺ສາ ອຍ຺ຍາຍ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສມນຸຠາສນາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ, ສາ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສາ ນກ຺ຂມຕິ, ສາ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ….

‘‘ສມນຸຠຏ຺ຐາ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ, ກມ຺ມວາຈາ ປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຖຸສິລາ ທ຺ເວຘາ ຠິນ຺ນາ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກາ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສນາຍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕີ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍຘີຕາ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ.

໖໗໒. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໖໗໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອສມນຸຠາສນ຺ຕິຍາ, ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ…ເປ… ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຕຕິຍປາຣາຊິກໍ ສມຕ຺ຕໍ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖປາຣາຊິກໍ

໖໗໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍນ຺ຕິ, ສນ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິປິ, ສລ຺ລປນ຺ຕິປິ, ສງ຺ເກຕມ຺ປິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຸຣິສສ຺ສປິ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິຍນ຺ຕິ, ຉນ຺ນມ຺ປິ ອນຸປວິສນ຺ຕິ, ກາຍມ຺ປິ ຕທຕ຺ຖາຍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ສນ຺ຕິຏ຺ຐິສ຺ສນ຺ຕິປິ, ສລ຺ລປິສ຺ສນ຺ຕິປິ, ສງ຺ເກຕມ຺ປິ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ, ປຸຣິສສ຺ສປິ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ຉນ຺ນມ຺ປິ ອນຸປວິສິສ຺ສນ຺ຕິ, ກາຍມ຺ປິ ຕທຕ຺ຖາຍ ອຸປສໍຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍນ຺ຕິ, ສນ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິປິ, ສລ຺ລປນ຺ຕິປິ, ສງ຺ເກຕມ຺ປິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຸຣິສສ຺ສປິ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິຍນ຺ຕິ, ຉນ຺ນມ຺ປິ ອນຸປວິສນ຺ຕິ, ກາຍມ຺ປິ ຕທຕ຺ຖາຍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍາຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓມ຺ປິ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ສນ຺ຕິຏ຺ຐິສ຺ສນ຺ຕິປິ, ສລ຺ລປິສ຺ສນ຺ຕິປິ, ສງ຺ເກຕມ຺ປິ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ, ປຸຣິສສ຺ສປິ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ຉນ຺ນມ຺ປິ ອນຸປວິສິສ຺ສນ຺ຕິ, ກາຍມ຺ປິ ຕທຕ຺ຖາຍ ອຸປສໍຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໗໕. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ວາ, ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາ, ສງ຺ເກຕໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປຸຣິສສ຺ສ ວາ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ຉນ຺ນໍ ວາ ອນຸປວິເສຍ຺ຍ, ກາຍໍ ວາ ຕທຕ຺ຖາຍ ອຸປສໍຫເຣຍ຺ຍ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ, ອຍມ຺ປິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕິ ອສໍວາສາ ອຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກາ’’ຕິ.

໖໗໖. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອວສ຺ສຸຕາ ນາມ ສາຣຕ຺ຕາ ອເປກ຺ຂວຕີ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ.

ອວສ຺ສຸໂຕ ນາມ ສາຣຕ຺ໂຕ ອເປກ຺ຂວາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ.

ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ນາມ ມນຸສ຺ສປຸຣິໂສ, ນ ຍກ຺ໂຂ ນ ເປໂຕ ນ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ວິຎ຺ຎູ ປຏິພໂລ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ.

ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ຫຕ຺ໂຖ ນາມ ກປ຺ປຣໍ ອຸປາທາຍ ຍາວ ອຄ຺ຄນຂາ. ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ອຸພ຺ຠກ຺ຂກໍ ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ຄຫຓໍ ສາທິຍຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ສງ຺ຆາຏິກຓ຺ຓຄ຺ຄຫຓໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ນິວຕ຺ຖໍ ວາ ປາຣຸຕໍ ວາ ຄຫຓໍ ສາທິຍຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ວາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ສລ຺ລເປຍ຺ຍ ວາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ສງ຺ເກຕໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ປຸຣິເສນ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ໂອກາສໍ [ອິທໍ ປທໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ນ ທິສ຺ສຕິ] ອາຄຈ຺ຉາ’’ຕິ – ວຸຕ຺ຕາ ຄຈ຺ຉຕິ. ປເທ ປເທ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາສໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ປຸຣິສສ຺ສ ວາ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ປຸຣິສສ຺ສ ອພ຺ຠາຄມນໍ ສາທິຍຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຫຕ຺ຖປາສໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ຉນ຺ນໍ ວາ ອນຸປວິເສຍ຺ຍາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ເຍນ ເກນຈິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ໂອກາສໍ ປວິຏ຺ຐມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ກາຍໍ ວາ ຕທຕ຺ຖາຍ ອຸປສໍຫເຣຍ຺ຍາຕິ ເອຕສ຺ສ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ປຏິເສວນຕ຺ຖາຍ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ກາຍໍ ອຸປສໍຫຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຕາໂລ ມຕ຺ຖກຈ຺ຉິນ຺ໂນ ອຠພ຺ໂພ ປຸນ ວິຣຸຬ຺ຫິຍາ ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຏ຺ຐມໍ ວຕ຺ຖຸໍ ປຣິປູເຣນ຺ຕີ ອສ຺ສມຓີ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍຘີຕາ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາຣາຊິກາ ໂຫຕີຕິ.

໖໗໗. ອນາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອສ຺ສຕິຍາ, ອຊານນ຺ຕິຍາ, ອສາທິຍນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາຍ, ເວທນາຏ຺ຏາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖປາຣາຊິກໍ ສມຕ຺ຕໍ.

ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂ, ອຍ຺ຍາໂຍ, ອຏ຺ຐ ປາຣາຊິກາ ຘມ຺ມາ. ເຍສໍ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ລຠຕິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍວາສໍ, ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ, ປາຣາຊິກາ ໂຫຕິ ອສໍວາສາ. ຕຕ຺ຖາຍ຺ຍາໂຍ ປຸຈ຺ຉາມິ – ‘‘ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘາ’’? ທຸຕິຍມ຺ປິ ປຸຈ຺ຉາມິ – ‘‘ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘາ’’? ຕຕິຍມ຺ປິ ປຸຈ຺ຉາມິ – ‘‘ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘາ’’? ປຣິສຸທ຺ເຘຕ຺ຖາຍ຺ຍາໂຍ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນິວິຠງ຺ເຄ ປາຣາຊິກກຓ຺ຑໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.