໑. ສຸຣາປານສິກ຺ຂາປທໍ

໓໒໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ເຈຕິເຍສຸ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ຠທ຺ທວຕິກາ ເຕນ ປາຍາສິ. ອທ຺ທສໍສຸ ໂຂ ໂຄປາລກາ ປສຸປາລກາ ກສ຺ສກາ ປຖາວິໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ມາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອມ຺ພຕິຕ຺ຖໍ ອຄມາສິ. ອມ຺ພຕິຕ຺ເຖ, ຠນ຺ເຕ, ຊຏິລສ຺ສ ອສ຺ສເມ ນາໂຄ ປຏິວສຕິ ອິທ຺ຘິມາ ອາສິວິໂສ [ອາສີວິໂສ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ໂຆຣວິໂສ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ມາ ວິເຫເຐສີ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂຄປາລກາ ປສຸປາລກາ ກສ຺ສກາ ປຖາວິໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ມາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອມ຺ພຕິຕ຺ຖໍ ອຄມາສິ. ອມ຺ພຕິຕ຺ເຖ, ຠນ຺ເຕ, ຊຏິລສ຺ສ ອສ຺ສເມ ນາໂຄ ປຏິວສຕິ ອິທ຺ຘິມາ ອາສິວິໂສ ໂຆຣວິໂສ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ມາ ວິເຫເຐສີ’’ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ຠທ຺ທວຕິກາ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ຠທ຺ທວຕິກາຍໍ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຄໂຕ ເຍນ ອມ຺ພຕິຕ຺ຖສ຺ສ [ອມ຺ພຕິຕ຺ຖກສ຺ສ (ສີ.), ອມ຺ພຕິຕ຺ຖໍ (ສ຺ຍາ.)] ຊຏິລສ຺ສ ອສ຺ສໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຕິຓສນ຺ຖາຣກໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິສີທິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ປວິຏ຺ຐໍ. ທິສ຺ວານ ທຸມ຺ມໂນ [ທຸກ຺ຂີ ທຸມ຺ມໂນ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ປຘູປາຍິ [ປຘູປາສິ (ສ຺ຍາ. ກ.)]. ອາຍສ຺ມາປິ ສາຄໂຕ ປຘູປາຍິ [ປຘູປາສິ (ສ຺ຍາ. ກ.)]. ອຖ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ມກ຺ຂໍ ອສຫມາໂນ ປຊ຺ຊລິ. ອາຍສ຺ມາປິ ສາຄໂຕ ເຕໂຊຘາຕຸໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຊ຺ຊລິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຄໂຕ ຕສ຺ສ ນາຄສ຺ສ ເຕຊສາ ເຕຊໍ ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາ ເຍນ ຠທ຺ທວຕິກາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠທ຺ທວຕິກາຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ໂກສມ຺ພີ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ໂກສມ຺ພິກາ ອຸປາສກາ – ‘‘ອຍ຺ໂຍ ກິຣ ສາຄໂຕ ອມ຺ພຕິຕ຺ຖິເກນ ນາເຄນ ສທ຺ຘິໍ ສງ຺ຄາເມສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ໂກສມ຺ພີ ຕທວສຣິ. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພິກາ ອຸປາສກາ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຄໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ໂກສມ຺ພິກາ ອຸປາສກາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍານໍ ທຸລ຺ລຠຎ຺ຈ ມນາປຎ຺ຈ, ກິໍ ປຏິຍາເທມາ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ໂກສມ຺ພິເກ ອຸປາສເກ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອຕ຺ຖາວຸໂສ, ກາໂປຕິກາ ນາມ ປສນ຺ນາ ຠິກ຺ຂູນໍ ທຸລ຺ລຠາ ຈ ມນາປາ ຈ, ຕໍ ປຏິຍາເທຖາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພິກາ ອຸປາສກາ ຆເຣ ຆເຣ ກາໂປຕິກໍ ປສນ຺ນໍ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐໍ ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ປິວຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ສາຄໂຕ ກາໂປຕິກໍ ປສນ຺ນໍ, ປິວຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ສາຄໂຕ ກາໂປຕິກໍ ປສນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຄໂຕ ຆເຣ ຆເຣ ກາໂປຕິກໍ ປສນ຺ນໍ ປິວິຕ຺ວາ ນຄຣມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມນ຺ໂຕ ນຄຣທ຺ວາເຣ ປຣິປຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສມ຺ພຫຸເລຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ນຄຣມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ນຄຣທ຺ວາເຣ ປຣິປຕນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຓ຺ຫຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຄຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຄຕໍ ອາຣາມໍ ເນຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນ ສີສໍ ກຕ຺ວາ ນິປາເຕສຸໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຄໂຕ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນ ປາເທ ກຣິຕ຺ວາ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນນຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ສາຄໂຕ ຕຖາຄເຕ ສຄາຣໂວ ອໂຫສິ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຄໂຕ ເອຕຣຫິ ຕຖາຄເຕ ສຄາຣໂວ ສປ຺ປຕິສ຺ໂສ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ນນຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຄໂຕ ອມ຺ພຕິຕ຺ຖິເກນ ນາເຄນ [ເຑຑ຺ຑຸເຠນາປິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ສທ຺ຘິໍ ສງ຺ຄາເມສີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຄໂຕ ເອຕຣຫິ ປໂຫຕິ ນາເຄນ ສທ຺ຘິໍ ສງ຺ຄາເມຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕໍ ປາຕພ຺ພໍ ຍໍ ປິວິຕ຺ວາ ວິສຎ຺ຎີ ອສ຺ສາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຄຕສ຺ສ ອນນຸໂລມິກໍ ອປ຺ປຕິຣູປໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອກປ຺ປິຍໍ ອກຣຓີຍໍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຄໂຕ ມຊ຺ຊໍ ປິວິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໓໒໗. ‘‘ສຸຣາເມຣຍປາເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໓໒໘. ສຸຣາ ນາມ ປິຏ຺ຐສຸຣາ ປູວສຸຣາ ໂອທນສຸຣາ ກິຓ຺ຓປກ຺ຂິຕ຺ຕາ ສມ຺ຠາຣສໍຍຸຕ຺ຕາ.

ເມຣໂຍ ນາມ ປຸປ຺ຜາສໂວ ຜລາສໂວ ມຘ຺ວາສໂວ ຄຸຬາສໂວ ສມ຺ຠາຣສໍຍຸຕ຺ໂຕ.

ປິເວຍ຺ຍາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ກຸສຄ຺ເຄນປິ ປິວຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ມຊ຺ເຊ ມຊ຺ຊສຎ຺ຎີ ປິວຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ມຊ຺ເຊ ເວມຕິໂກ ປິວຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ມຊ຺ເຊ ອມຊ຺ຊສຎ຺ຎີ ປິວຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອມຊ຺ເຊ ມຊ຺ຊສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອມຊ຺ເຊ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອມຊ຺ເຊ ອມຊ຺ຊສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໓໒໙. ອນາປຕ຺ຕິ ອມຊ຺ຊຎ຺ຈ ໂຫຕິ ມຊ຺ຊວຓ຺ຓໍ ມຊ຺ຊຄນ຺ຘໍ ມຊ຺ຊຣສໍ ຕໍ ປິວຕິ, ສູປສມ຺ປາເກ, ມໍສສມ຺ປາເກ, ເຕລສມ຺ປາເກ, ອາມລກຜາຓິເຕ, ອມຊ຺ຊໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ປິວຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ສຸຣາປານສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຐມໍ.