໓. ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍສິກ຺ຂາປທໍ

໑໕໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ເອຖາຍ຺ເຍ, ໂອວາທໍ ຄມິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ຍມ຺ປິ [ຍໍ ຫິ (ກ.)] ມຍໍ, ອຍ຺ເຍ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ ໂອວາທສ຺ສ ກາຣຓາ, ອຍ຺ຍາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ອິເຘວ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອມ຺ເຫ ໂອວທນ຺ຕີ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ [ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວາທໍ ນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕີຕິ (ສີ.)]! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທິສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວເທຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໕໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຄິລານາ ໂຫຕິ. ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຈ຺ຈິ ເຕ, ໂຄຕມິ, ຂມນີຍໍ ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ເມ, ອຍ຺ຍາ, ຂມນີຍໍ ນ ຍາປນີຍໍ’’. ‘‘ອິງ຺ຆຍ຺ຍາ, ຘມ຺ມໍ ເທເສຖາ’’ຕິ. ‘‘ນ, ຠຄິນິ, ກປ຺ປຕິ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸ’’ນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ເທເສສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ ເຕ, ໂຄຕມິ, ຂມນີຍໍ ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ປຸພ຺ເພ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕິ. ເຕນ ເມ ຜາສຸ ໂຫຕິ. ອິທານິ ປນ – ‘‘ຠຄວຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ເທເສນ຺ຕິ. ເຕນ ເມ ນ ຜາສຸ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຄິລານໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ໂອວທິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໖໐. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວເທຍ຺ຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຕຕ຺ຖາຍໍ ສມໂຍ. ຄິລານາ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ – ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ສມໂຍ’’ຕິ.

໑໖໑. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເອກຣຕ຺ຕມ຺ປິ ວສນ຺ຕິ.

ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາຕິ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ.

ຠິກ຺ຂຸນີ ນາມ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ.

ໂອວເທຍ຺ຍາຕິ ອຏ຺ຐຫິ ຄຣຸຘມ຺ເມຫິ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ສມຍໍ.

ຄິລານາ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ນ ສກ຺ໂກຕິ ໂອວາທາຍ ວາ ສໍວາສາຍ ວາ ຄນ຺ຕຸໍ.

໑໖໒. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎີ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ເວມຕິໂກ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎີ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຎ຺ເຎນ ຘມ຺ເມນ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໖໓. ອນາປຕ຺ຕິ ສມເຍ, ອຸທ຺ເທສໍ ເທນ຺ໂຕ, ປຣິປຸຈ຺ຉໍ ເທນ຺ໂຕ, ‘‘ໂອສາເຣຫິ ອຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ໂອສາເຣຕິ, ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ກເຖຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ຠຓນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຓນ຺ຕິ, ສິກ຺ຂມານາຍ ສາມເຓຣິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕິຍໍ.