໑. ໂອວາທສິກ຺ຂາປທໍ

໑໔໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕາ ລາຠິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕາ ລາຠິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ຫນ຺ທາວຸໂສ, ມຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອມ຺ເຫປິ, ຠຄິນິໂຍ, ອຸປສງ຺ກມຖ; ມຍມ຺ປິ ໂອວທິສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສຸໍ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ, ຠຄິນິໂຍ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ໂອວາໂທ ອິທ຺ໂຘ ອໂຫສີ’’ຕິ? ‘‘ກຸໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ໂອວາໂທ ອິທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ! ອຍ຺ຍາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິຕາ ສມາທປິຕາ ສມຸຕ຺ເຕຊິຕາ ສມ຺ປຫໍສິຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ. ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ຍາຈິຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໑໔໕. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ – ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທໂກ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ທຸພ຺ຠຣຕາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໔໖. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ອສມ຺ມໂຕ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວເທຍ຺ຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໔໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕາ ຕເຖວ ລາຠິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທນ຺ຕາ ຕເຖວ ລາຠິໂນ ໂຫນ຺ຕິ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ຫນ຺ທາວຸໂສ, ມຍມ຺ປິ ນິສ຺ສີມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ນິສ຺ສີມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ມຍມ຺ປິ, ຠຄິນິໂຍ, ສມ຺ມຕາ. ອມ຺ເຫປິ ອຸປສງ຺ກມຖ. ມຍມ຺ປິ ໂອວທິສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສຸໍ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ຠຄິນິໂຍ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ໂອວາໂທ ອິທ຺ໂຘ ອໂຫສີ’’ຕິ? ‘‘ກຸໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ໂອວາໂທ ອິທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ! ອຍ຺ຍາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສຸ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ…ເປ… ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິຕາ ສມາທປິຕາ ສມຸຕ຺ເຕຊິຕາ ສມ຺ປຫໍສິຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປຣິຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ທິວສໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸໍ. ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ; ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ, ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ຘາຕາ ວຈສາ ປຣິຈິຕາ ມນສາ ອນຸເປກ຺ຂິຕາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ; ອຸຠຍານິ ໂຂ ປນສ຺ສ ປາຕິໂມກ຺ຂານິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ສ຺ວາຄຕານິ ໂຫນ຺ຕິ ສຸວິຠຕ຺ຕານິ ສຸປ຺ປວຕ຺ຕີນິ ສຸວິນິຈ຺ຉິຕານິ ສຸຕ຺ຕໂສ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ; ກລ຺ຍາຓວາໂຈ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓວາກ຺ກຣໂຓ; ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ປິໂຍ ໂຫຕິ ມນາໂປ; ປຏິພໂລ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທິຕຸໍ; ນ ໂຂ ປເນຕໍ [ປນ ຕໍ (?)] ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕາຍ ກາສາຍວຕ຺ຖວສນາຍ ຄຣຸຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນປຸພ຺ໂພ ໂຫຕິ; ວີສຕິວສ຺ໂສ ວາ ໂຫຕິ ອຕິເຣກວີສຕິວສ຺ໂສ ວາ – ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມຫິ ອຏ຺ຐຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໑໔໘. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ອສມ຺ມໂຕ ນາມ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ກມ຺ເມນ ອສມ຺ມໂຕ.

ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນາມ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາ.

ໂອວເທຍ຺ຍາຕິ ອຏ຺ຐຫິ ຄຣຸຘມ຺ເມຫິ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຎ຺ເຎນ ຘມ຺ເມນ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກໂຕອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໔໙. ເຕນ ສມ຺ມເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ທຸຕິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ – ‘‘ສມຄ຺ຄາຕ຺ຖ, ຠຄິນິໂຍ’’ຕິ? ສເຈ ‘‘ສມຄ຺ຄາມ຺ຫາຍ຺ຍາ’’ຕິ ຠຓນ຺ຕິ, ‘‘ວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຠຄິນິໂຍ, ອຏ຺ຐ ຄຣຸຘມ຺ມາ’’ຕິ? ສເຈ ‘‘ວຕ຺ຕນ຺ຕາຍ຺ຍາ’’ຕິ ຠຓນ຺ຕິ, ‘‘ເອໂສ, ຠຄິນິໂຍ, ໂອວາໂທ’’ຕິ ນິຍ຺ຍາເທຕພ຺ໂພ [ນິຍ຺ຍາເຕຕພ຺ໂພ (ອິຕິປິ)]. ສເຈ ‘‘ນ ວຕ຺ຕນ຺ຕາຍ຺ຍາ’’ຕິ ຠຓນ຺ຕິ, ໂອສາເຣຕພ຺ພາ. ‘‘ວສ຺ສສຕູປສມ຺ປນ຺ນາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຕທຫຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພໍ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສກ຺ກຕ຺ວາ ຄຣຸກຕ຺ວາ ມາເນຕ຺ວາ ປູເຊຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ອນຕິກ຺ກມນີໂຍ. ນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຠິກ຺ຂຸເກ ອາວາເສ ວສ຺ສໍ ວສິຕພ຺ພໍ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສກ຺ກຕ຺ວາ ຄຣຸກຕ຺ວາ ມາເນຕ຺ວາ ປູເຊຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ອນຕິກ຺ກມນີໂຍ. ອນ຺ວທ຺ຘມາສໍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໂຕ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈາສີສິຕພ຺ພາ [ປຈ຺ຈາສິໍສິຕພ຺ພາ (ອິຕິປິ)] ອຸໂປສຖປຸຈ຺ຉກຎ຺ຈ ໂອວາທຸປສງ຺ກມນຎ຺ຈ, ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ວສ຺ສໍ ວຸຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ປວາເຣຕພ຺ພໍ ທິຏ຺ເຐນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຣິສງ຺ກາຍ ວາ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ຄຣຸຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ປກ຺ຂມານຕ຺ຕໍ ຈຣິຕພ຺ພໍ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ທ຺ເວ ວສ຺ສານິ ຉສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ຂາຍ ສິກ຺ຂມານາຍ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ອຸປສມ຺ປທາ ປຣິເຍສິຕພ຺ພາ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເກນ ຈິ ປຣິຍາເຍນ ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ໂກສິຕພ຺ໂພ ປຣິຠາສິຕພ຺ໂພ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ…ເປ… ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ໂອວໂຏ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຠິກ຺ຂູສຸ ວຈນປໂຖ, ອໂນວໂຏ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ວຈນປໂຖ; ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສກ຺ກຕ຺ວາ ຄຣຸກຕ຺ວາ ມາເນຕ຺ວາ ປູເຊຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ອນຕິກ຺ກມນີໂຍ’’ຕິ.

ສເຈ ‘‘ສມຄ຺ຄາມ຺ຫາຍ຺ຍາ’’ຕິ ຠຓນ຺ຕໍ ອຎ຺ຎໍ ຘມ຺ມໍ ຠຓຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສເຈ ‘‘ວຄ຺ຄາມ຺ຫາຍ຺ຍາ’’ຕິ ຠຓນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐ ຄຣຸຘມ຺ເມ ຠຓຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂອວາທໍ ອນິຍ຺ຍາເທຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ຘມ຺ມໍ ຠຓຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໕໐. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນີສງ຺ຆໍ ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ…ເປ… ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ…ເປ… ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໕໑. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ…ເປ… ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ວຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ…ເປ… ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ…ເປ… ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ…ເປ… ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ…ເປ… ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ວຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ເວມຕິໂກ ໂອວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ສມຄ຺ຄໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ສມຄ຺ຄສຎ຺ຎີ ໂອວທຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໕໒. ອນາປຕ຺ຕິ ອຸທ຺ເທສໍ ເທນ຺ໂຕ, ປຣິປຸຈ຺ຉໍ ເທນ຺ໂຕ, ‘‘ໂອສາເຣຫິ ອຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ, ໂອສາເຣຕິ, ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ກເຖຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ຠຓນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຸຓນ຺ຕິ, ສິກ຺ຂມານາຍ, ສາມເຓຣິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ໂອວາທສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຐມໍ.