໒. ຠູຕຄາມວຄ຺ໂຄ

໑. ຠູຕຄາມສິກ຺ຂາປທໍ

໘໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ອາຬວິຍໍ ວິຫຣຕິ ອຄ຺ຄາຬເວ ເຈຕິເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕິປິ ເຉທາເປນ຺ຕິປິ. ອຎ຺ຎຕໂຣປິ ອາຬວໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ເຂ ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຕໂນ ຠວນໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ມຍ຺ຫໍ ຠວນໍ ຉິນ຺ທີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອນາທິຍນ຺ໂຕ ຉິນ຺ທິ ເຍວ, ຕສ຺ສາ ຈ ເທວຕາຍ ທາຣກສ຺ສ ພາຫຸໍ ອາໂກເຏສິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສາ ເທວຕາຍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນ຺ນູນາຫໍ ອິມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອິເຘວ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສາ ເທວຕາຍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນ ໂຂ ເມຕໍ ປຕິຣູປໍ ຍາຫໍ ອິມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອິເຘວ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍໍ. ຍນ຺ນູນາຫໍ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ສາ ເທວຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ ເທວເຕ! ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ເທວເຕ, ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຊີວິຕາ ນ ໂວໂຣເປສິ. ສຈຊ຺ຊ ຕ຺ວໍ, ເທວເຕ, ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍາສິ, ພຫຸຎ຺ຈ ຕ຺ວໍ, ເທວເຕ, ອປຸຎ຺ຎໍ ປສເວຍ຺ຍາສິ. ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ເທວເຕ, ອມຸກສ຺ມິໍ ໂອກາເສ ຣຸກ຺ໂຂ ວິວິຕ຺ໂຕ ຕສ຺ມິໍ ອຸປຄຈ຺ຉາ’’ຕິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິປິ ເຉທາເປສ຺ສນ຺ຕິປິ ເອກິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ຊີວໍ ວິເຫເຐສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ!

ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິປິ ເຉທາເປສ຺ສນ຺ຕິປີ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທຖາປິ ເຉທາເປຖາປີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທິສ຺ສຖາປິ, ເຉທາເປສ຺ສຖາປິ! ຊີວສຎ຺ຎິໂນ ຫິ, ໂມຆປຸຣິສາ, ມນຸສ຺ສາ ຣຸກ຺ຂສ຺ມິໍ, ເນຕໍ ໂມຆປຸຣິສາ ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໙໐. ‘‘ຠູຕຄາມປາຕພ຺ຍຕາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໑. ຠູຕຄາໂມ ນາມ ປຎ຺ຈ ພີຊຊາຕານິ – ມູລພີຊໍ, ຂນ຺ຘພີຊໍ, ຜຬຸພີຊໍ, ອຄ຺ຄພີຊໍ, ພີຊພີຊເມວ [ພີຊພີຊຎ຺ເຈວ (ອິຕິປິ)] ປຎ຺ຈມໍ.

ມູລພີຊໍ ນາມ – ຫລິທ຺ທິ, ສິງ຺ຄິເວຣໍ, ວຈາ, ວຈຕ຺ຕໍ, ອຕິວິສາ, ກຏຸກໂຣຫິຓີ, ອຸສີຣໍ, ຠທ຺ທມູຕ຺ຕກໍ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ມູເລ ຊາຍນ຺ຕິ, ມູເລ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ມູລພີຊໍ ນາມ.

ຂນ຺ຘພີຊໍ ນາມ – ອສ຺ສຕ຺ໂຖ, ນິຄ຺ໂຣໂຘ, ປິລກ຺ໂຂ, ອຸທຸມ຺ພໂຣ, ກຈ຺ຉໂກ, ກປິຕ຺ຖໂນ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ຂນ຺ເຘ ຊາຍນ຺ຕິ, ຂນ຺ເຘ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ຂນ຺ຘພີຊໍ ນາມ.

ຜຬຸພີຊໍ ນາມ – ອຸຈ຺ຉຸ, ເວຬຸ, ນໂຬ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ປພ຺ເພ ຊາຍນ຺ຕິ, ປພ຺ເພ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ຜຬຸພີຊໍ ນາມ.

ອຄ຺ຄພີຊໍ ນາມ – ອຊ຺ຊຸກໍ, ຜຓິຊ຺ຊກໍ, ຫິຣິເວຣໍ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ອຄ຺ເຄ ຊາຍນ຺ຕິ, ອຄ຺ເຄ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ອຄ຺ຄພີຊໍ ນາມ.

ພີຊພີຊໍ ນາມ – ປຸພ຺ພຓ຺ຓໍ, ອປຣຓ຺ຓໍ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ພີເຊ ຊາຍນ຺ຕິ, ພີເຊ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ພີຊພີຊໍ ນາມ.

໙໒. ພີເຊ ພີຊສຎ຺ຎີ ຉິນ຺ທຕິ ວາ ເຉທາເປຕິ ວາ, ຠິນ຺ທຕິ ວາ ເຠທາເປຕິ ວາ, ປຈຕິ ວາ ປຈາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ພີເຊ ເວມຕິໂກ ຉິນ຺ທຕິ ວາ ເຉທາເປຕິ ວາ, ຠິນ຺ທຕິ ວາ ເຠທາເປຕິ ວາ, ປຈຕິ ວາ ປຈາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ພີເຊ ອພີຊສຎ຺ຎີ ຉິນ຺ທຕິ ວາ ເຉທາເປຕິ ວາ, ຠິນ຺ທຕິ ວາ ເຠທາເປຕິ ວາ, ປຈຕິ ວາ ປຈາເປຕິ ວາ, ອນາປຕ຺ຕິ. ອພີເຊ ພີຊສຎ຺ຎີ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອພີເຊ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອພີເຊ ອພີຊສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໙໓. ອນາປຕ຺ຕິ – ‘‘ອິມໍ ຊານ, ອິມໍ ເທຫິ, ອິມໍ ອາຫຣ, ອິມິນາ ອຕ຺ໂຖ, ອິມໍ ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ຠຓຕິ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອສ຺ສຕິຍາ, ອຊານນ຺ຕສ຺ສ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ຠູຕຄາມສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຐມໍ.

໒. ອຎ຺ຎວາທກສິກ຺ຂາປທໍ

໙໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ອນາຈາຣໍ ອາຈຣິຕ຺ວາ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ – ‘‘ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາ’’ຕິ? ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣິສ຺ສຕິ – ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຉນ຺ນ, ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣສິ – ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣິສ຺ສສິ – ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາຕິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຎ຺ຎວາທກໍ ໂຣເປຕຸ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຣເປຕພ຺ພໍ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໙໕. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຎ຺ຎວາທກໍ ໂຣເປຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ. ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຎ຺ຎວາທກໍ ໂຣເປຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຎ຺ຎວາທກສ຺ສ ໂຣປນາ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ໂຣປິຕໍ ສງ຺ເຆນ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຎ຺ຎວາທກໍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຉນ຺ນໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ທຸພ຺ຠຣຕາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

‘‘ອຎ຺ຎວາທເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໙໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ‘‘ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣນ຺ໂຕ – ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຉນ຺ນ, ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສສີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສສ຺ສສິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິເຫສກໍ ໂຣເປຕຸ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຣເປຕພ຺ພໍ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໙໗. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິເຫສກໍ ໂຣເປຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສຕິ. ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິເຫສກໍ ໂຣເປຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມາໂຕ ຂມຕິ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິເຫສກສ຺ສ ໂຣປນາ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ໂຣປິຕໍ ສງ຺ເຆນ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິເຫສກໍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

໙໘. ‘‘ອຎ຺ຎວາທເກ ວິເຫສເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໙. ອຎ຺ຎວາທໂກ ນາມ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕໍ ນ ກເຖຕຸກາໂມ ຕໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ – ‘‘ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາ’’ຕິ. ເອໂສ ອຎ຺ຎວາທໂກ ນາມ.

ວິເຫສໂກ ນາມ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕໍ ນ ກເຖຕຸກາໂມ ຕໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສຕິ. ເອໂສ ວິເຫສໂກ ນາມ.

໑໐໐. ອາໂຣປິເຕ ອຎ຺ຎວາທເກ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕໍ ນ ກເຖຕຸກາໂມ ຕໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ – ‘‘ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອາໂຣປິເຕ ວິເຫສເກ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕໍ ນ ກເຖຕຸກາໂມ ຕໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂຣປິເຕ ອຎ຺ຎວາທເກ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕໍ ນ ກເຖຕຸກາໂມ ຕໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມ ອຎ຺ເຎນຎ຺ຎໍ ປຏິຈຣຕິ – ‘‘ໂກ ອາປນ຺ໂນ, ກິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກິສ຺ມິໍ ອາປນ຺ໂນ, ກຖໍ ອາປນ຺ໂນ, ກໍ ຠຓຖ, ກິໍ ຠຓຖາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ໂຣປິເຕ ວິເຫສເກ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອນຸຍຸຎ຺ຊີຍມາໂນ ຕໍ ນ ກເຖຕຸກາໂມ ຕໍ ນ ອຸຄ຺ຆາເຏຕຸກາໂມ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ສງ຺ຆໍ ວິເຫເສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໐໑. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ອຎ຺ຎວາທເກ ວິເຫສເກ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ອຎ຺ຎວາທເກ ວິເຫສເກ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ອຎ຺ຎວາທເກ ວິເຫສເກ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໐໒. ອນາປຕ຺ຕິ ອຊານນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ, ຄິລາໂນ ວາ ນ ກເຖຕິ; ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ວາ ກລໂຫ ວາ ວິຄ຺ຄໂຫ ວາ ວິວາໂທ ວາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນ ກເຖຕິ; ‘‘ສງ຺ຆເຠໂທ ວາ ສງ຺ຆຣາຊິ ວາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນ ກເຖຕິ; ‘‘ອຘມ຺ເມນ ວາ ວຄ຺ເຄນ ວາ ນກມ຺ມາຣຫສ຺ສ ວາ ກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນ ກເຖຕິ; ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ອຎ຺ຎວາທກສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ທຸຕິຍໍ.

໓. ອຸຊ຺ຌາປນກສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໓. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ທພ຺ໂພ ມລ຺ລປຸຕ຺ໂຕ ສງ຺ຆສ຺ສ ເສນາສນຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປຕິ ຠຕ຺ຕານິ ຈ ອຸທ຺ທິສຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊກາ [ເມຕ຺ຕິຍຠູມ຺ມຊກາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂູ ນວກາ ເຈວ ໂຫນ຺ຕິ ອປ຺ປປຸຎ຺ຎາ ຈ. ຍານິ ສງ຺ຆສ຺ສ ລາມການິ ເສນາສນານິ ຕານິ ເຕສໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ ລາມການິ ຈ ຠຕ຺ຕານິ. ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາເປນ຺ຕິ – ‘‘ຉນ຺ທາຍ ທພ຺ໂພ ມລ຺ລປຸຕ຺ໂຕ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຉນ຺ທາຍ ຈ ຠຕ຺ຕານິ ອຸທ຺ທິສຕີ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊກາ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາເປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາເປຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ອຸຊ຺ຌາເປສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

‘‘ອຸຊ຺ຌາປນເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໐໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊກາ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ຠຄວຕາ ອຸຊ຺ຌາປນກໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ເອຕ຺ຕາວຕາ ຠິກ຺ຂູ ໂສສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ [ວິເຫສິສ຺ສນ຺ຕີຕິ (ອິຕິປິ)] ຠິກ຺ຂູນໍ ສາມນ຺ຕາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ – ‘‘ຉນ຺ທາຍ ທພ຺ໂພ ມລ຺ລປຸຕ຺ໂຕ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຉນ຺ທາຍ ຈ ຠຕ຺ຕານິ ອຸທ຺ທິສຕີ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເມຕ຺ຕິຍຠູມຊກາ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຂິຍ຺ຍິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຂິຍ຺ຍຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ທພ຺ພໍ ມລ຺ລປຸຕ຺ຕໍ ຂິຍ຺ຍິສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໐໕. ‘‘ອຸຊ຺ຌາປນເກ ຂິຍ຺ຍນເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໖. ອຸຊ຺ຌາປນກໍ ນາມ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສງ຺ເຆນ ສມ຺ມຕໍ ເສນາສນປຎ຺ຎາປກໍ ວາ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກໍ ວາ ຍາຄຸຠາຊກໍ ວາ ຜລຠາຊກໍ ວາ ຂຊ຺ຊຠາຊກໍ ວາ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກໍ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ອຍສໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ມງ຺ກຸກຕ຺ຕຸກາໂມ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ອຸຊ຺ຌາເປຕິ ວາ ຂິຍ຺ຍຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ອຸຊ຺ຌາປນເກ ຂິຍ຺ຍນເກ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ ອຸຊ຺ຌາປນເກ ຂິຍ຺ຍນເກ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ອຸຊ຺ຌາປນເກ ຂິຍ຺ຍນເກ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ອຸຊ຺ຌາເປຕິ ວາ ຂິຍ຺ຍຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສງ຺ເຆນ ອສມ຺ມຕໍ ເສນາສນປຎ຺ຎາປກໍ ວາ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກໍ ວາ ຍາຄຸຠາຊກໍ ວາ ຜລຠາຊກໍ ວາ ຂຊ຺ຊຠາຊກໍ ວາ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກໍ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ອຍສໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ມງ຺ກຸກຕ຺ຕຸກາໂມ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ອຸຊ຺ຌາເປຕິ ວາ ຂິຍ຺ຍຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສງ຺ເຆນ ສມ຺ມຕໍ ວາ ອສມ຺ມຕໍ ວາ ເສນາສນປຎ຺ຎາປກໍ ວາ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກໍ ວາ ຍາຄຸຠາຊກໍ ວາ ຜລຠາຊກໍ ວາ ຂຊ຺ຊຠາຊກໍ ວາ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກໍ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ອຍສໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ມງ຺ກຸກຕ຺ຕຸກາໂມ, ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ອຸຊ຺ຌາເປຕິ ວາ ຂິຍ຺ຍຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎີ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໐໗. ອນາປຕ຺ຕິ ປກຕິຍາ ຉນ຺ທາ ໂທສາ ໂມຫາ ຠຍາ ກໂຣນ຺ຕໍ ອຸຊ຺ຌາເປຕິ ວາ ຂິຍ຺ຍຕິ ວາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ອຸຊ຺ຌາປນກສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕິຍໍ.

໔. ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທໍ

໑໐໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ເຫມນ຺ຕິເກ ກາເລ ອຊ຺ໂຌກາເສ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ກາຍໍ ໂອຕາເປນ຺ຕາ ກາເລ ອາໂຣຈິເຕ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ເນວ ອຸທ຺ຘຣິໍສຸ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປສຸໍ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ເສນາສນໍ ໂອວຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖໍ ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂູ ອຊ຺ໂຌກາເສ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ເນວ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສນ຺ຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສນາສນໍ ໂອວຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ອຊ຺ໂຌກາເສ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໐໙. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິກໍ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ຠິສິໍ ວາ ໂກຈ຺ຉໍ ວາ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໑໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອຊ຺ໂຌກາເສ ວສິຕ຺ວາ ກາລສ຺ເສວ ເສນາສນໍ ອຠິຫຣນ຺ຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ກາລສ຺ເສວ ເສນາສນໍ ອຠິຫຣນ຺ເຕ. ທິສ຺ວານ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐ ມາເສ ອວສ຺ສິກສງ຺ເກເຕ [ວສິຕຸໍ ອວສ຺ສິກສໍເກເຕ (ອິຕິປິ)] ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ຍຕ຺ຖ ກາກາ ວາ ກຸລລາ ວາ ນ ອູຫທນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ເສນາສນໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໑໑໑. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ສງ຺ຆິກໍ ນາມ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ.

ມຎ຺ໂຈ ນາມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຎ຺ຈາ – ມສາຣໂກ, ພຸນ຺ທິກາພທ຺ໂຘ, ກຸຬີຣປາທໂກ, ອາຫຈ຺ຈປາທໂກ.

ປີຐໍ ນາມ ຈຕ຺ຕາຣິ ປີຐານິ – ມສາຣກໍ, ພຸນ຺ທິກາພທ຺ຘໍ, ກຸຬີຣປາທກໍ, ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ.

ຠິສິ ນາມ ປຎ຺ຈ ຠິສິໂຍ – ອຸຓ຺ຓຠິສິ, ໂຈຬຠິຕິ, ວາກຠິສິ, ຕິຓຠິສິ, ປຓ຺ຓຠິສິ.

ໂກຈ຺ຉໍ ນາມ – ວາກມຍໍ ວາ ອຸສີຣມຍໍ ວາ ມຸຎ຺ຊມຍໍ ວາ ປພ຺ພຊມຍໍ [ພພ຺ພຊມຍໍ (ສີ.)] ວາ ອນ຺ໂຕ ສໍເວເຐຕ຺ວາ ພທ຺ຘໍ ໂຫຕິ.

ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາຕິ ສຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ.

ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາຕິ ອຎ຺ຎໍ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສນ຺ຖຣາເປຕິ, ຕສ຺ສ ປລິໂພໂຘ. ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ສນ຺ຖຣາເປຕິ, ສນ຺ຖາຣກສ຺ສ [ສນ຺ຖຕສ຺ສ (ອິຕິປິ)] ປລິໂພໂຘ.

ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ສຍໍ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ.

ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍາຕິ ນ ອຎ຺ຎໍ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ.

ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາ ສາມເຓຣໍ ວາ ອາຣາມິກໍ ວາ ອນາປຸຈ຺ຉາ ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເລຑ຺ຑຸປາຕໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໑໒. ສງ຺ຆິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ເວມຕິໂກ…ເປ… ສງ຺ຆິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ຈິມິລິກໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຕຏ຺ຏິກໍ ວາ ຈມ຺ມຂຓ຺ຑໍ ວາ ປາທປຸຎ຺ຉນິໍ ວາ ຜລກປີຐໍ ວາ ອຊ຺ໂຌກາເສ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລິເກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຕ຺ຕໂນ ປຸຄ຺ຄລິເກ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໑໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຸທ຺ຘຣາເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຸຈ຺ຉໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂອຕາເປນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉຕິ, ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ປຐມເສນາສນສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປທໍ

໑໑໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ສຫາຍກາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ວສນ຺ຕາປິ ເອກໂຕວ ວສນ຺ຕິ, ປກ຺ກມນ຺ຕາປິ ເອກໂຕວ ປກ຺ກມນ຺ຕິ. ເຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ເນວ ອຸທ຺ຘຣິໍສຸ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປສຸໍ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ເສນາສນໍ ອຸປຈິກາຫິ ຂາຍິຕໍ ໂຫຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ເນວ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສນ຺ຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສນາສນໍ ອຸປຈິກາຫິ ຂາຍິຕ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ເນວ ອຸທ຺ຘຣິໍສຸ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປສຸໍ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິໍສຸ, ເສນາສນໍ ອຸປຈິກາຫິ ຂາຍິຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ຕາ ເນວ ອຸທ຺ຘຣິສ຺ສນ຺ຕິ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປສ຺ສນ຺ຕິ, ອນາປຸຈ຺ຉາ ປກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ, ເສນາສນໍ ອຸປຈິກາຫິ ຂາຍິຕໍ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໑໕. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໑໖. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ສງ຺ຆິໂກ ນາມ ວິຫາໂຣ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ.

ເສຍ຺ຍໍ ນາມ ຠິສິ, ຈິມິລິກາ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ, ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ, ຕຏ຺ຏິກາ, ຈມ຺ມຂຓ຺ໂຑ, ນິສີທນໍ, ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ, ຕິຓສນ຺ຖາໂຣ, ປຓ຺ຓສນ຺ຖາໂຣ.

ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາຕິ ສຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ.

ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາຕິ ອຎ຺ຎໍ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ.

ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ສຍໍ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ.

ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍາຕິ ນ ອຎ຺ຎໍ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ.

ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາ ສາມເຓຣໍ ວາ ອາຣາມິກໍ ວາ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣາມສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ເວມຕິໂກ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໑໗. ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາເຣ ວາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ວາ ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ວິຫາເຣ ວາ ວິຫາຣສ຺ສູປຈາເຣ ວາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ວາ ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ວາ ຕໍ ປກ຺ກມນ຺ໂຕ ເນວ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ ນ ອຸທ຺ຘຣາເປຍ຺ຍ, ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ປຸຄ຺ຄລິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລິເກ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຕ຺ຕໂນ ປຸຄ຺ຄລິເກ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໑໘. ອນາປຕ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຸທ຺ຘຣາເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຸຈ຺ຉໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ສາເປກ຺ໂຂ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ອາປຸຈ຺ຉຕິ, ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ອນຸປຂຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທໍ

໑໑໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ວຣເສຍ຺ຍາໂຍ ປລິພຸນ຺ເຘນ຺ຕິ, ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ວຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິ [ເອຕ຺ຖ ເຕ ອິຕິ ກມ຺ມປທໍ ອູນໍ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ]. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອຸປາເຍນ ອິເຘວ ວສ຺ສໍ ວເສຍ຺ຍາມາ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ – ຍສ຺ສ ສມ຺ພາໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ ໂສ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ …ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໒໐. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ຊານໍ ປຸພ຺ພຸປຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ – ຍສ຺ສ ສມ຺ພາໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ ໂສ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີ’ຕິ, ເອຕເທວ ປຈ຺ຈຍໍ ກຣິຕ຺ວາ ອນຎ຺ຎໍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໒໑. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ໒.໐໒໕໑ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ສງ຺ຆິໂກ ນາມ ວິຫາໂຣ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ.

ຊານາຕິ ນາມ ວຸຑ຺ໂຒຕິ ຊານາຕິ, ຄິລາໂນຕິ ຊານາຕິ, ສງ຺ເຆນ ທິນ຺ໂນຕິ ຊານາຕິ.

ອນຸປຂຊ຺ຊາຕິ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ.

ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍາຕິ ມຎ຺ຈສ຺ສ ວາ ປີຐສ຺ສ ວາ ປວິສນ຺ຕສ຺ສ ວາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸປຈາເຣ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣຕິ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ເອຕເທວ ປຈ຺ຈຍໍ ກຣິຕ຺ວາ ອນຎ຺ຎນ຺ຕິ ນ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕຸໍ.

໑໒໒. ສງ຺ຆິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ເວມຕິໂກ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອນຸປຂຊ຺ຊ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ມຎ຺ຈສ຺ສ ວາ ປີຐສ຺ສ ວາ ປວິສນ຺ຕສ຺ສ ວາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸປຈາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣຕິ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາເຣ ວາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ວາ ມຓ຺ຑເປ ວາ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ອຊ຺ໂຌກາເສ ວາ ເສຍ຺ຍໍ ສນ຺ຖຣຕິ ວາ ສນ຺ຖຣາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລິເກ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຕ຺ຕໂນ ປຸຄ຺ຄລິເກ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໒໓. ອນາປຕ຺ຕິ ຄິລາໂນ ປວິສຕິ, ສີເຕນ ວາ ອຸຓ຺ເຫນ ວາ ປີຬິໂຕ ປວິສຕິ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ອນຸປຂຊ຺ຊສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ນິກ຺ກຑ຺ຒນສິກ຺ຂາປທໍ

໑໒໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມໍ ມຫາວິຫາຣໍ ປຏິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ – ‘‘ອິຘ ມຍໍ ວສ຺ສໍ ວສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ອທ຺ທສໍສຸ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣໍ ປຏິສງ຺ຂໂຣນ຺ເຕ. ທິສ຺ວານ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອິເມ, ອາວຸໂສ, ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣໍ ປຏິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ. ຫນ຺ທ ເນ ວຸຏ຺ຐາເປສ຺ສາມາ’’ຕິ! ເອກຈ຺ເຈ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອາຄເມຖາວຸໂສ, ຍາວ ປຏິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕິ; ປຏິສງ຺ຂເຕ ວຸຏ຺ຐາເປສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອຸຏ຺ເຐຖາວຸໂສ, ອມ຺ຫາກໍ ວິຫາໂຣ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ. ‘‘ນນຸ, ອາວຸໂສ, ປຏິກຈ຺ເຈວ [ປຏິຄຈ຺ເຈວ (ສີ.)] ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ມຍຎ຺ຈຎ຺ຎໍ ປຏິສງ຺ຂເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ‘‘ນນຸ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຆິໂກ ວິຫາໂຣ’’ຕິ? ‘‘ອາມາວຸໂສ, ສງ຺ຆິໂກ ວິຫາໂຣ’’ຕິ. ‘‘ອຸຏ຺ເຐຖາວຸໂສ, ອມ຺ຫາກໍ ວິຫາໂຣ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ. ‘‘ມຫລ຺ລໂກ, ອາວຸໂສ, ວິຫາໂຣ. ຕຸມ຺ເຫປິ ວສຖ, ມຍມ຺ປິ ວສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ອຸຏ຺ເຐຖາວຸໂສ, ອມ຺ຫາກໍ ວິຫາໂຣ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ຄີວາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒນ຺ຕິ. ເຕ ນິກ຺ກຑ຺ຒີຍມານາ ໂຣທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ໂຣທຖາ’’ຕິ? ‘‘ອິເມ, ອາວຸໂສ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ອມ຺ເຫ ສງ຺ຆິກາ ວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒນ຺ຕີ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິກາ ວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິກາ ວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິກາ ວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒິສ຺ສຖ? ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໒໕. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນ ສງ຺ຆິກາ ວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ເຒຍ຺ຍ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຍ຺ຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໒໖. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນ຺ຕິ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ.

ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນຕິ ອນຠິຣທ຺ໂຘ ອາຫຕຈິຕ຺ໂຕ ຂິລຊາໂຕ.

ສງ຺ຆິໂກ ນາມ ວິຫາໂຣ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ.

ນິກ຺ກຑ຺ເຒຍ຺ຍາຕິ ຄພ຺ເຠ ຄເຫຕ຺ວາ ປມຸຂໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ປມຸເຂ ຄເຫຕ຺ວາ ພຫິ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ເອເກນ ປໂຍເຄນ ພຫຸເກປິ ທ຺ວາເຣ ອຕິກ຺ກາເມຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຍ຺ຍາຕິ ອຎ຺ຎໍ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ [ທຸກ຺ກຏສ຺ສ (ກຕ຺ຖຈິ)]. ສກິໍ ອາຓຕ຺ໂຕ ພຫຸເກປິ ທ຺ວາເຣ ອຕິກ຺ກາເມຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໒໗. ສງ຺ຆິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ເວມຕິໂກ ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ກຸປິໂຕ ອນຕ຺ຕມໂນ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາຣາ ວາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ວາ ມຓ຺ຑປາ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລາ ວາ ອຊ຺ໂຌກາສາ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ວິຫາຣາ ວາ ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາຣາ ວາ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍ ວາ ມຓ຺ຑປາ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລາ ວາ ອຊ຺ໂຌກາສາ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໑໒໘. ອນາປຕ຺ຕິ ອລຊ຺ຊິໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ຠຓ຺ຑນກາຣກໍ ກລຫກາຣກໍ ວິວາທກາຣກໍ ຠສ຺ສກາຣກໍ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອນ຺ເຕວາສິກໍ ວາ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກໍ ວາ ນ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕນ຺ຕໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ນິກ຺ກຑ຺ຒຕິ ວາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປຕິ ວາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ນິກ຺ກຑ຺ຒນສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ເວຫາສກຸຏິສິກ຺ຂາປທໍ

໑໒໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ວິຫຣນ຺ຕິ?. ເອໂກ ເຫຏ຺ຐາ ວິຫຣຕິ [ວິຫຣນ຺ຕິ, ເອໂກ ເຫຏ຺ຐາ (?)], ເອໂກ ອຸປຣິ. ອຸປຣິໂມ ຠິກ຺ຂຸ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ສຫສາ ອຠິນິສີທິ. ມຎ຺ຈປາໂທ ນິປ຺ປຕິຕ຺ວາ [ປຕິຕ຺ວາ (ສ຺ຍາ.)] ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ອວຕ຺ຖາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວິສ຺ສຣມກາສິ. ຠິກ຺ຂູ ອຸປຘາວິຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ວິສ຺ສຣມກາສີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ສຫສາ ອຠິນິສີທິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ສຫສາ ອຠິນິສີທສີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ສຫສາ ອຠິນິສີທິສ຺ສສິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໓໐. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິເກ ວິຫາເຣ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ອຠິນິສີເທຍ຺ຍ ວາ ອຠິນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໓໑. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ສງ຺ຆິໂກ ນາມ ວິຫາໂຣ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ.

ເວຫາສກຸຏິ ນາມ ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອສີສຆຏ຺ຏາ.

ອາຫຈ຺ຈປາທໂກ ນາມ ມຎ຺ໂຈ ອງ຺ເຄ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ໂຫຕິ. ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ນາມ ປີຐໍ ອງ຺ເຄ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ໂຫຕິ.

ອຠິນິສີເທຍ຺ຍາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຠິນິສີທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຠິນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໓໒. ສງ຺ຆິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສງ຺ຆິເກ ເວມຕິໂກ…ເປ… ສງ຺ຆິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອຸປຣິເວຫາສກຸຏິຍາ ອາຫຈ຺ຈປາທກໍ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ອຠິນິສີທຕິ ວາ ອຠິນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ປຸຄ຺ຄລິເກ ສງ຺ຆິກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປຸຄ຺ຄລິເກ ປຸຄ຺ຄລິກສຎ຺ຎີ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລິເກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຕ຺ຕໂນ ປຸຄ຺ຄລິເກ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໓໓. ອນາປຕ຺ຕິ – ອເວຫາສກຸຏິຍາ ສີສຆຏ຺ຏາຍ ເຫຏ຺ຐາ ອປຣິໂຠຄໍ ໂຫຕິ, ປທຣສຎ຺ຈິຕໍ ໂຫຕິ, ປຏາຓິ ທິນ຺ນາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຐິໂຕ ຄຓ຺ຫຕິ ວາ ລຄ຺ເຄຕິ ວາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ເວຫາສກຸຏິສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ມຫລ຺ລກວິຫາຣສິກ຺ຂາປທໍ

໑໓໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ຉນ຺ນສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ມຫາມຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ຉນ຺ນສ຺ສ ວິຫາຣໍ ກາຣາເປຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຉາທາເປຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ເລປາເປຕິ. ອຕິຠາຣິໂຕ ວິຫາໂຣ ປຣິປຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ຕິຓຎ຺ຈ ກຏ຺ຐຎ຺ຈ ສໍກຑ຺ຒນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຍວເຂຕ຺ຕໍ ທູເສສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠທນ຺ຕາ ອມ຺ຫາກໍ ຍວເຂຕ຺ຕໍ ທູເສສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕສ຺ສ ວິປາເຈນ຺ຕສ຺ສ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຉາທາເປສ຺ສຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ເລປາເປສ຺ສຕິ, ອຕິຠາຣິໂຕ ວິຫາໂຣ ປຣິປຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຉນ຺ນໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຉນ຺ນ, ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຉາທາເປສິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ເລປາເປສິ, ອຕິຠາຣິໂຕ ວິຫາໂຣ ປຣິປຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຉາທາເປສ຺ສສິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ເລປາເປສ຺ສສິ, ອຕິຠາຣິໂຕ ວິຫາໂຣ ປຣິປຕິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໓໕. ‘‘ມຫລ຺ລກໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ວິຫາຣໍ ກາຣຍມາເນນ ຍາວທ຺ວາຣໂກສາ ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍ ອາໂລກສນ຺ຘິປຣິກມ຺ມາຍ ທ຺ວຕ຺ຕິຈ຺ຉທນສ຺ສ ປຣິຍາຍ ອປ຺ປຫຣິເຕ ຐິເຕນ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ເຈ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ອປ຺ປຫຣິເຕປິ ຐິໂຕ ອຘິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໓໖. ມຫລ຺ລໂກ ນາມ ວິຫາໂຣ ສສ຺ສາມິໂກ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ວິຫາໂຣ ນາມ ອຸລ຺ລິຕ຺ໂຕ ວາ ໂຫຕິ ອວລິຕ຺ໂຕ ວາ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາວລິຕ຺ໂຕ ວາ.

ກາຣຍມາເນນາຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ວາ ກາຣາເປນ຺ໂຕ ວາ.

ຍາວ ທ຺ວາຣໂກສາຕິ ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຏສ຺ສ [ປີຐສໍຆາຏສ຺ສ (ອິຕິປິ), ປິຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏສ຺ສ (ສ຺ຍາ.)] ສມນ຺ຕາ ຫຕ຺ຖປາສາ.

ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນາຍາຕິ ທ຺ວາຣຏ຺ຐປນາຍ.

ອາໂລກສນ຺ຘິປຣິກມ຺ມາຍາຕິ ວາຕປານປຣິກມ຺ມາຍ ເສຕວຓ຺ຓໍ ກາຬວຓ຺ຓໍ ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມໍ ມາລາກມ຺ມໍ ລຕາກມ຺ມໍ ມກຣທນ຺ຕກໍ ປຎ຺ຈປຏິກໍ.

ທ຺ວຕ຺ຕິຈ຺ຉທນສ຺ສ ປຣິຍາຍໍ ອປ຺ປຫຣິເຕ ຐິເຕນ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ – ຫຣິຕໍ ນາມ ປຸພ຺ພຓ຺ຓໍ ອປຣຓ຺ຓໍ. ສເຈ ຫຣິເຕ ຐິໂຕ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ມຄ຺ເຄນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ທ຺ເວ ມຄ຺ເຄ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕຕິຍໍ ມຄ຺ຄໍ ອາຓາເປຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ປຣິຍາເຍນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ທ຺ເວ ປຣິຍາເຍ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕຕິຍໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຓາເປຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

໑໓໗. ຕໂຕ ເຈ ອຸຕ຺ຕຣິ ອປ຺ປຫຣິເຕປິ ຐິໂຕ ອຘິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍາຕິ ອິຏ຺ຐກາຍ ໒.໐໒໖໒ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ອິຏ຺ຐກິຏ຺ຐກາຍ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສິລາຍ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ສິລາຍ ສິລາຍ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສຸຘາຍ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ປິຓ຺ເຑ ປິຓ຺ເຑ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ຕິເຓນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ກຣເຬ ກຣເຬ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ປຓ຺ເຓນ ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ປຓ຺ເຓ ປຓ຺ເຓ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອຕິເຣກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ ອຕິເຣກສຎ຺ຎີ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຕິເຣກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ ເວມຕິໂກ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອຕິເຣກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ ອູນກສຎ຺ຎີ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ອູນກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ ອຕິເຣກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອູນກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອູນກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ ອູນກສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໓໘. ອນາປຕ຺ຕິ ທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ, ອູນກທ຺ວຕ຺ຕິປຣິຍາເຍ, ເລເຓ, ຄຸຫາຍ, ຕິຓກຸຏິກາຍ, ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ, ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ, ວາສາຄາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ມຫລ຺ລກວິຫາຣສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ນວມໍ.

໑໐. ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທໍ

໑໓໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ອາຬວິຍໍ ວິຫຣຕິ ອຄ຺ຄາຬເວ ເຈຕິເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ຕິຓມ຺ປິ ມຕ຺ຕິກມ຺ປິ ສິຎ຺ຈນ຺ຕິປິ ສິຎ຺ຈາເປນ຺ຕິປິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ຕິຓມ຺ປິ ມຕ຺ຕິກມ຺ປິ ສິຎ຺ຈິສ຺ສນ຺ຕິປິ ສິຎ຺ຈາເປສ຺ສນ຺ຕິປີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຬວເກ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ຕິຓມ຺ປິ ມຕ຺ຕິກມ຺ປິ ສິຎ຺ຈຖປິ ສິຎ຺ຈາເປຖປີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ຕິຓມ຺ປິ ມຕ຺ຕິກມ຺ປິ ສິຎ຺ຈິສ຺ສຖປິ ສິຎ຺ຈາເປສ຺ສຖປິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໔໐. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ ສິຎ຺ເຈຍ຺ຍ ວາ ສິຎ຺ຈາເປຍ຺ຍ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໑໔໑. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ຊານາຕິ ນາມ [ຊານໍ ນາມ (ສ຺ຍາ.)] ສາມໍ ວາ ຊານາຕິ ອຎ຺ເຎ ວາ ຕສ຺ສ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ.

ສິຎ຺ເຈຍ຺ຍາຕິ ສຍໍ ສິຎ຺ຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

ສິຎ຺ຈາເປຍ຺ຍາຕິ ອຎ຺ຎໍ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ [ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ (ກຕ຺ຖຈິ)]. ສກິໍ ອາຓຕ຺ໂຕ ພຫຸກມ຺ປິ ສິຎ຺ຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໔໒. ສປ຺ປາຓເກ ສປ຺ປາຓກສຎ຺ຎີ ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ ສິຎ຺ຈຕິ ວາ ສິຎ຺ຈາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ສປ຺ປາຓເກ ເວມຕິໂກ ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ ສິຎ຺ຈຕິ ວາ ສິຎ຺ຈາເປຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສປ຺ປາຓເກ ອປ຺ປາຓກສຎ຺ຎີ ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ ສິຎ຺ຈຕິ ວາ ສິຎ຺ຈາເປຕິ ວາ, ອນາປຕ຺ຕິ. ອປ຺ປາຓເກ ສປ຺ປາຓກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອປ຺ປາຓເກ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອປ຺ປາຓເກ ອປ຺ປາຓກສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໔໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ, ອສ຺ສຕິຍາ, ອຊານນ຺ຕສ຺ສ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ສປ຺ປາຓກສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ທສມໍ.

ຠູຕຄາມວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຠູຕໍ ອຎ຺ຎາຍ ອຸຊ຺ຌາຍໍ, ປກ຺ກມນ຺ເຕນ ເຕ ທຸເວ;

ປຸພ຺ເພ ນິກ຺ກຑ຺ຒນາຫຈ຺ຈ, ທ຺ວາຣໍ ສປ຺ປາຓເກນ ຈາຕິ.