໒໒໐. ນິສີທນາທິອນຸຊານນາ

໓໕໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ປຓີຕານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ ອສມ຺ປຊານາ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິ. ເຕສໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີນໍ ອສມ຺ປຊານານໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕານໍ ສຸປິນນ຺ເຕນ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ, ເສນາສນໍ ອສຸຈິນາ ມກ຺ຂິຍຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ເສນາສນຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ ເສນາສນໍ ອສຸຈິນາ ມກ຺ຂິຕໍ, ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ເອຕໍ, ອານນ຺ທ, ເສນາສນໍ ມກ຺ຂິຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູ ປຓີຕານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ ອສມ຺ປຊານາ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິ. ເຕສໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີນໍ ອສມ຺ປຊານານໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕານໍ ສຸປິນນ຺ເຕນ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ; ຕຍິທໍ, ຠຄວາ, ເສນາສນໍ ອສຸຈິນາ ມກ຺ຂິຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ. ມຸຈ຺ຈຕິ ຫິ, ອານນ຺ທ, ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີນໍ ອສມ຺ປຊານານໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕານໍ ສຸປິນນ຺ເຕນ ອສຸຈິ. ເຍ ເຕ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີ ສມ຺ປຊານາ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອສຸຈິ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ເຍປິ ເຕ, ອານນ຺ທ, ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ກາເມສຸ ວີຕຣາຄາ, ເຕສມ຺ປິ ອສຸຈິ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ອນວກາໂສ ຍໍ ອຣຫໂຕ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານນ຺ເທນ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ເສນາສນຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ອທ຺ທສໍ ເສນາສນໍ ອສຸຈິນາ ມກ຺ຂິຕໍ, ທິສ຺ວານ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິໍ ‘ກິໍ ເອຕໍ, ອານນ຺ທ, ເສນາສນໍ ມກ຺ຂິຕ’ນ຺ຕິ? ‘ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູ ປຓີຕານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ ອສມ຺ປຊານາ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິ. ເຕສໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີນໍ ອສມ຺ປຊານານໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕານໍ ສຸປິນນ຺ເຕນ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ; ຕຍິທໍ, ຠຄວາ, ເສນາສນໍ ອສຸຈິນາ ມກ຺ຂິຕ’ນ຺ຕິ. ‘ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ມຸຈ຺ຈຕິ ຫິ, ອານນ຺ທ, ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີນໍ ອສມ຺ປຊານານໍ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕານໍ ສຸປິນນ຺ເຕນ ອສຸຈິ. ເຍ ເຕ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີ ສມ຺ປຊານາ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອສຸຈິ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ເຍປິ ເຕ, ອານນ຺ທ, ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ກາເມສຸ ວີຕຣາຄາ ເຕສມ຺ປິ ອສຸຈິ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ອນວກາໂສ ຍໍ ອຣຫໂຕ ອສຸຈິ ມຸຈ຺ເຈຍ຺ຍາ’’’ຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາທີນວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສ຺ສ ອສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມໂຕ – ທຸກ຺ຂໍ ສຸປຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ປຏິພຸຊ຺ຌຕິ, ປາປກໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ, ເທວຕາ ນ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ອສຸຈິ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອາທີນວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສ຺ສ ອສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມໂຕ.

‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານິສໍສາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິສ຺ສ ສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມໂຕ – ສຸຂໍ ສຸປຕິ, ສຸຂໍ ປຏິພຸຊ຺ຌຕິ, ນ ປາປກໍ ສຸປິນໍ ປສ຺ສຕິ, ເທວຕາ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ, ອສຸຈິ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອານິສໍສາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິສ຺ສ ສມ຺ປຊານສ຺ສ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກມໂຕ.

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍຄຸຕ຺ຕິຍາ ຈີວຣຄຸຕ຺ຕິຍາ ເສນາສນຄຸຕ຺ຕິຍາ ນິສີທນ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຕິຂຸທ຺ທກໍ ນິສີທນໍ ນ ສພ຺ພໍ ເສນາສນໍ ສໍໂຄເປຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາວມຫນ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ອາກງ຺ຂຕິ ຕາວມຫນ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ກາຕຸນ຺ຕິ.

໓໕໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ເພລຏ຺ຐສີສສ຺ສ ຖຸລ຺ລກຈ຺ຉາພາໂຘ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ລສິກາຍ ຈີວຣານິ ກາເຍ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ. ຕານິ ຠິກ຺ຂູ ອຸທເກນ ເຕເມຕ຺ວາ ເຕເມຕ຺ວາ ອປກຑ຺ຒນ຺ຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເສນາສນຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຕານິ ຈີວຣານິ ອຸທເກນ ເຕເມຕ຺ວາ ເຕເມຕ຺ວາ ອປກຑ຺ຒນ຺ເຕ, ທິສ຺ວານ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ອິມສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາພາໂຘ’’ຕິ? ‘‘ອິມສ຺ສ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ຖຸລ຺ລກຈ຺ຉາພາໂຘ. ລສິກາຍ ຈີວຣານິ ກາເຍ ລຄ຺ຄນ຺ຕິ. ຕານິ ມຍໍ ອຸທເກນ ເຕເມຕ຺ວາ ເຕເມຕ຺ວາ ອປກຑ຺ຒາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກຓ຺ຑຸ ວາ ປິຬກາ ວາ ອສ຺ສາໂວ ວາ ຖຸລ຺ລກຈ຺ຉຸ ວາ ອາພາໂຘ ກຓ຺ຑຸປ຺ປຏິຈ຺ຉາທິ’’ນ຺ຕິ.

໓໕໕. ອຖ ໂຂ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ ມຸຂປຸຎ຺ຉນໂຈຬໍ [ມຸຂປຸຎ຺ຊນໂຈຬໍ (ກ.)] ອາທາຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ມຸຂປຸຎ຺ຉນໂຈຬໍ, ຍໍ ມມສ຺ສ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍາ’’ຕິ. ປຏິຄ຺ຄເຫສິ ຠຄວາ ມຸຂປຸຎ຺ຉນໂຈຬໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ວິສາຂໍ ມິຄາຣມາຕຣໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິຕາ ສມາທປິຕາ ສມຸຕ຺ເຕຊິຕາ ສມ຺ປຫໍສິຕາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຸຂປຸຎ຺ຉນໂຈຬກ’’ນ຺ຕິ [ມຸຂປຸຎ຺ຉນໂຈລນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ.)].

໓໕໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຫາໂຍ ໂຫຕິ. ໂຣຊສ຺ສ ມລ຺ລສ຺ສ ໂຂມປິໂລຕິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ອາຍສ຺ມໂຕ ຈ ອານນ຺ທສ຺ສ ໂຂມປິໂລຕິກາຍ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ວິສ຺ສາສໍ ຄເຫຕຸໍ – ສນ຺ທິຏ຺ໂຐ ຈ ໂຫຕິ, ສມ຺ຠຕ຺ໂຕ ຈ, ອາລປິໂຕ ຈ, ຊີວຕິ ຈ, ຊານາຕິ ຈ, ຄຫິເຕ ເມ ອຕ຺ຕມໂນ ຠວິສ຺ສຕີຕິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ວິສ຺ສາສໍ ຄເຫຕຸນ຺ຕິ.

໓໕໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ ຕິຈີວຣໍ. ອຕ຺ໂຖ ຈ ໂຫຕິ ປຣິສ຺ສາວເນຫິປິ ຖວິກາຫິປິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິກ຺ຂາຣໂຈຬກນ຺ຕິ.

ນິສີທນາທິອນຸຊານນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.