໑໖໐. ປຎ຺ຈເຠສຊ຺ຊກຖາ

໒໖໐. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູນໍ ສາຣທິເກນ ອາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐານໍ ຍາຄຸປິ ປີຕາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ຠຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕ ເຕນ ກິສາ ໂຫນ຺ຕິ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ກິເສ ລູເຂ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາເຕ ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ເຕ, ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂູ ກິສາ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູນໍ ສາຣທິເກນ ອາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐານໍ ຍາຄຸປິ ປີຕາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ຠຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕ ເຕນ ກິສາ ໂຫນ຺ຕິ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ສາຣທິເກນ ອາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐານໍ ຍາຄຸປິ ປີຕາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ຠຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕ ເຕນ ກິສາ ໂຫນ຺ຕິ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ, ຍໍ ເຠສຊ຺ຊຎ຺ເຈວ ອສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊສມ຺ມຕຎ຺ຈ ໂລກສ຺ສ, ອາຫາຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ຜເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂອຬາຣິໂກ ອາຫາໂຣ ປຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິມານິ ໂຂ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສປ຺ປິ, ນວນີຕໍ, ເຕລໍ, ມຘຸ, ຜາຓິຕໍ; ເຠສຊ຺ຊານິ ເຈວ ເຠສຊ຺ຊສມ຺ມຕານິ ຈ ໂລກສ຺ສ, ອາຫາຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ຜຣນ຺ຕິ, ນ ຈ ໂອຬາຣິໂກ ອາຫາໂຣ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ, ກາເລ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ສາຣທິເກນ ອາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐານໍ ຍາຄຸປິ ປີຕາ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ຠຸຕ຺ຕໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕ ເຕນ ກິສາ ໂຫນ຺ຕິ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເຠສຊ຺ຊໍ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ, ຍໍ ເຠສຊ຺ຊຎ຺ເຈວ ອສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊສມ຺ມຕຎ຺ຈ ໂລກສ຺ສ, ອາຫາຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ຜເຣຍ຺ຍ, ນ ຈ ໂອຬາຣິໂກ ອາຫາໂຣ ປຎ຺ຎາເຍຍ຺ຍາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕທໂຫສິ ‘ອິມານິ ໂຂ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສປ຺ປິ, ນວນີຕໍ, ເຕລໍ, ມຘຸ, ຜາຓິຕໍ; ເຠສຊ຺ຊານິ ເຈວ ເຠສຊ຺ຊສມ຺ມຕານິ ຈ ໂລກສ຺ສ, ອາຫາຣຕ຺ຖຎ຺ຈ ຜຣນ຺ຕິ, ນ ຈ ໂອຬາຣິໂກ ອາຫາໂຣ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ, ກາເລ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’ນ຺ຕິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕານິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ກາເລ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໒໖໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ຕານິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ກາເລ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຍານິປິ ຕານິ ປາກຕິການິ ລູຂານິ ໂຠຊນານິ ຕານິປິ ນຈ຺ຉາເທນ຺ຕິ, ປເຄວ ເສເນສິຕານິ [ເສເນສິການິ (ສີ. ສ຺ຍາ.), ເສເນຫິການິ (ໂຍຊນາ)]. ເຕ ເຕນ ເຈວ ສາຣທິເກນ ອາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐາ, ອິມິນາ ຈ ຠຕ຺ຕາຈ຺ຉາທເກນ [ຠຕ຺ຕາຈ຺ຉນ຺ນເກນ (ກ.)], ຕທຸຠເຍນ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ກິສາ ໂຫນ຺ຕິ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ກິເສ ລູເຂ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາເຕ ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ເຕ, ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂູ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ກິສາ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ’’ຕິ? ‘‘ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູ ຕານິ ຈ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ກາເລ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕສໍ ຍານິປິ ຕານິ ປາກຕິການິ ລູຂານິ ໂຠຊນານິ ຕານິປິ ນຈ຺ຉາເທນ຺ຕິ, ປເຄວ ເສເນສິການິ. ເຕ ເຕນ ເຈວ ສາຣທິເກນ ອາພາເຘນ ຜຸຏ຺ຐາ, ອິມິນາ ຈ ຠຕ຺ຕາຈ຺ຉາທເກນ, ຕທຸຠເຍນ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ກິສາ, ລູຂາ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ, ອຸປ຺ປຓ຺ຑຸປ຺ປຓ຺ຑຸກຊາຕາ, ຘມນິສນ຺ຖຕຄຕ຺ຕາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕານິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ກາເລປິ ວິກາເລປິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໒໖໒. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຄິລານານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວເສຫິ ເຠສຊ຺ເຊຫິ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສານິ ເຠສຊ຺ຊານິ – ອຈ຺ຉວສໍ, ມຈ຺ຉວສໍ, ສຸສຸກາວສໍ, ສູກຣວສໍ, ຄທ຺ຣຠວສໍ – ກາເລ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ [ນິປກ຺ກໍ (ກ.)] ກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ ເຕລປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ວິກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວິກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ວິກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ທຸກ຺ກຏານໍ. ກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວິກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ວິກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ທຸກ຺ກຏານໍ. ກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ວິກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ກາເລ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ກາເລ ນິປ຺ປກ຺ກໍ ກາເລ ສໍສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ເຈ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອນາປຕ຺ຕີຕິ.

ປຎ຺ຈເຠສຊ຺ຊກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.