໑໕໑. ອຊ຺ຌາຣາເມ ອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂໂປ

໒໔໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ອຊ຺ໂຌກາເສ ອນຸປາຫໂນ ຈງ຺ກມຕິ. ສຕ຺ຖາ ອນຸປາຫໂນ ຈງ຺ກມຕີຕິ, ເຖຣາປິ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປາຫນາ ຈງ຺ກມນ຺ຕິ. ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ, ສຕ຺ຖຣິ ອນຸປາຫເນ ຈງ຺ກມມາເນ, ເຖເຣສຸປິ ຠິກ຺ຂູສຸ ອນຸປາຫເນສຸ ຈງ຺ກມມາເນສຸ, ສອຸປາຫນາ ຈງ຺ກມນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ, ສຕ຺ຖຣິ ອນຸປາຫເນ ຈງ຺ກມມາເນ, ເຖເຣສຸປິ ຠິກ຺ຂູສຸ ອນຸປາຫເນສຸ ຈງ຺ກມມາເນສຸ, ສອຸປາຫນາ ຈງ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ, ສຕ຺ຖຣິ ອນຸປາຫເນ ຈງ຺ກມມາເນ, ເຖເຣສຸປິ ຠິກ຺ຂູສຸ ອນຸປາຫເນສຸ ຈງ຺ກມມາເນສຸ, ສອຸປາຫນາ ຈງ຺ກມນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ, ສຕ຺ຖຣິ ອນຸປາຫເນ ຈງ຺ກມມາເນ, ເຖເຣສຸປິ ຠິກ຺ຂູສຸ ອນຸປາຫເນສຸ ຈງ຺ກມມາເນສຸ, ສອຸປາຫນາ ຈງ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ. ອິເມ ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິຫີ ໂອທາຕວຕ຺ຖວສນກາ ອຠິຊີວນິກສ຺ສ ສິປ຺ປສ຺ສ ກາຣຓາ ອາຈຣິເຍສຸ ສຄາຣວາ ສປ຺ປຕິສ຺ສາ ສຠາຄວຸຕ຺ຕິກາ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ອິຘ ໂຂ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສເຠຖ, ຍໍ ຕຸມ຺ເຫ ເອວໍ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ປພ຺ພຊິຕາ ສມານາ ອາຈຣິເຍສຸ ອາຈຣິຍມຕ຺ເຕສຸ ອຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ອຸປຊ຺ຌາຍມຕ຺ເຕສຸ ອຄາຣວາ ອປ຺ປຕິສ຺ສາ ອສຠາຄວຸຕ຺ຕິກາ [ສຄາຣວາ ສຄ຺ຄຕິສ຺ສາ ສຠາຄວຸຕ຺ຕິກາ (ກ.)] ວິຫເຣຍ຺ຍາຖ. ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຈຣິເຍສຸ ອາຈຣິຍມຕ຺ເຕສຸ ອຸປຊ຺ຌາເຍສຸ ອຸປຊ຺ຌາຍມຕ຺ເຕສຸ ອນຸປາຫເນສຸ ຈງ຺ກມມາເນສຸ ສອຸປາຫເນນ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ຈງ຺ກເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌາຣາເມ ອຸປາຫນາ ຘາເຣຕພ຺ພາ. ໂຍ ຘາເຣຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

໒໔໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປາທຂິລາພາໂຘ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາຣມ຺ປິ ປສ຺ສາວມ຺ປິ ນິກ຺ຂາເມນ຺ຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເສນາສນຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາຣມ຺ປິ ປສ຺ສາວມ຺ປິ ນິກ຺ຂາເມນ຺ເຕ, ທິສ຺ວານ ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ອິມສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາພາໂຘ’’ຕິ? ‘‘ອິມສ຺ສ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ປາທຂິລາພາໂຘ; ອິມໍ ມຍໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາຣມ຺ປິ ປສ຺ສາວມ຺ປິ ນິກ຺ຂາເມມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ປາທາ ວາ ທຸກ຺ຂາ, ປາທາ ວາ ຜລິຕາ, ປາທຂິໂລ ວາ ອາພາໂຘ [ປາທຂິລາພາໂຘ ວາ (ສ຺ຍາ.)] ອຸປາຫນໍ ຘາເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອໂຘເຕຫິ ປາເທຫິ ມຎ຺ຈມ຺ປິ ປີຐມ຺ປິ ອຠິຣຸຫນ຺ຕິ; ຈີວຣມ຺ປິ ເສນາສນມ຺ປິ ທຸສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ອິທານິ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ອຠິຣຸຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸປາຫນໍ ຘາເຣຕຸນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຸໂປສຖຄ຺ຄມ຺ປິ ສນ຺ນິສຊ຺ຊມ຺ປິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອນ຺ຘກາເຣ ຂາຓຸມ຺ປິ ກຓ຺ຏກມ຺ປິ ອກ຺ກມນ຺ຕິ; ປາທາ ທຸກ຺ຂາ ໂຫນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊ຺ຌາຣາເມ ອຸປາຫນໍ ຘາເຣຕຸໍ, ອຸກ຺ກໍ, ປທີປໍ, ກຕ຺ຕຣທຓ຺ຑນ຺ຕິ.

ອຊ຺ຌາຣາເມ ອຸປາຫນປຏິກ຺ເຂໂປ ນິຏ຺ຐິໂຕ.