໒໗໙. ອຸປາລິສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີປຸຈ຺ຉາ

໔໗໖. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍສ຺ມິໍ, ຠນ຺ເຕ, ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ກລໂຫ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ສງ຺ຆເຠໂທ ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆວວຕ຺ຖານໍ ສງ຺ຆນານາກຣຓໍ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ອມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ຘມ຺ມິກາ ນຸ ໂຂ ສາ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ’’ຕິ? ‘‘ຍສ຺ມິໍ, ອຸປາລິ, ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ກລໂຫ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ສງ຺ຆເຠໂທ ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆວວຕ຺ຖານໍ ສງ຺ຆນານາກຣຓໍ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ອມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ອຘມ຺ມິກາ ສາ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ’’ຕິ.

‘‘ຍສ຺ມິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ກລໂຫ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ສງ຺ຆເຠໂທ ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆວວຕ຺ຖານໍ ສງ຺ຆນານາກຣຓໍ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ຘມ຺ມິກາ ນຸ ໂຂ ສາ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ’’ຕິ? ‘‘ຍສ຺ມິໍ, ອຸປາລິ, ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ກລໂຫ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ສງ຺ຆເຠໂທ ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆວວຕ຺ຖານໍ ສງ຺ຆນານາກຣຓໍ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ຘມ຺ມິກາ ສາ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ’’ຕິ.

‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໂຍ’’ຕິ? ‘‘ທ຺ເວມາ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໂຍ – ອຕ຺ຖຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖາເປຕາ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕາ; ອຕ຺ຖຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖຸເປຕາ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕາ ຈ. ກຕມາ ຈ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖາເປຕາ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕາ? ຍສ຺ມິໍ, ອຸປາລິ, ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ກລໂຫ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ສງ຺ຆເຠໂທ ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆວວຕ຺ຖານໍ ສງ຺ຆນານາກຣຓໍ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ອມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖາເປຕາ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕາ. ກຕມາ ຈ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖຸເປຕາ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕາ ຈ? ຍສ຺ມິໍ, ອຸປາລິ, ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑນໍ ກລໂຫ ວິຄ຺ຄໂຫ ວິວາໂທ ສງ຺ຆເຠໂທ ສງ຺ຆຣາຊິ ສງ຺ຆວວຕ຺ຖານໍ ສງ຺ຆນານາກຣຓໍ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ ມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອຸປາລິ, ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖຸເປຕາ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕາ ຈ. ອິມາ ໂຂ, ອຸປາລິ, ທ຺ເວ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄິໂຍ’’ຕິ.

໔໗໗. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ກິຈ຺ເຈສຸ ຈ ມນ຺ຕນາສຸ ຈ;

ອຕ຺ເຖສຸ ຊາເຕສຸ ວິນິຈ຺ຉເຍສຸ ຈ;

ກຖໍປກາໂຣຘ ນໂຣ ມຫຕ຺ຖິໂກ;

ຠິກ຺ຂຸ ກຖໍ ໂຫຕິຘ ປຄ຺ຄຫາຣໂຫຕິ.

‘‘ອນານຸວຊ຺ໂຊ ປຐເມນ ສີລໂຕ;

ອເວກ຺ຂິຕາຈາໂຣ ສຸສໍວຸຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ;

ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ນູປວທນ຺ຕິ ຘມ຺ມໂຕ;

ນ ຫິສ຺ສ ຕໍ ໂຫຕິ ວເທຍ຺ຍຸ ເຍນ ນໍ.

‘‘ໂສ ຕາທິໂສ ສີລວິສຸທ຺ຘິຍາ ຐິໂຕ;

ວິສາຣໂທ ໂຫຕິ ວິສຍ຺ຫ ຠາສຕິ;

ນຈ຺ຉມ຺ຠຕິ ປຣິສຄໂຕ ນ ເວຘຕິ;

ອຕ຺ຖໍ ນ ຫາເປຕິ ອນຸຍ຺ຍຸຕໍ ຠຓໍ.

‘‘ຕເຖວ ປຎ຺ຫໍ ປຣິສາສຸ ປຸຈ຺ຉິໂຕ;

ນ ເຈວ ປຊ຺ຌາຍຕິ ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ;

ໂສ ກາລາຄຕໍ ພ຺ຍາກຣຓາຣຫໍ ວໂຈ;

ຣຎ຺ເຊຕິ ວິຎ຺ຎູປຣິສໍ ວິຈກ຺ຂໂຓ.

‘‘ສຄາຣໂວ ວຸຑ຺ຒຕເຣສຸ ຠິກ຺ຂຸສຸ;

ອາເຈຣກມ຺ຫິ ຈ ສເກ ວິສາຣໂທ;

ອລໍ ປເມຕຸໍ ປຄຸໂຓ ກເຖຕເວ;

ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການຎ຺ຈ ວິຣທ຺ຘິໂກວິໂທ.

‘‘ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ເຍນ ວຊນ຺ຕິ ນິຄ຺ຄຫໍ;

ມຫາຊໂນ ສຎ຺ຎປນຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕິ;

ສກຎ຺ຈ ອາທາຍມຍໍ ນ ຣິຎ຺ຈຕິ;

ວິຍາກຣໍ [ໂສ ພ຺ຍາກຣໍ (ສີ.), ເວຍ຺ຍາກຣໍ (ສ຺ຍາ.)] ປຎ຺ຫມນູປຆາຕິກໍ.

‘‘ທູເຕຍ຺ຍກມ຺ເມສຸ ອລໍ ສມຸຄ຺ຄໂຫ;

ສງ຺ຆສ຺ສ ກິຈ຺ເຈສຸ ຈ ອາຫຸ ນໍ ຍຖາ;

ກຣໍ ວໂຈ ຠິກ຺ຂຸຄເຓນ ເປສິໂຕ;

ອຫໍ ກໂຣມີຕິ ນ ເຕນ ມຎ຺ຎຕິ.

‘‘ອາປຊ຺ຊຕິ ຍາວຕເກສຸ ວຕ຺ຖຸສຸ;

ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂຫຕິ ຍຖາ ຈ ວຸຏ຺ຐິຕິ;

ເອເຕ ວິຠງ຺ຄາ ອຸຠຍສ຺ສ ສ຺ວາຄຕາ;

ອາປຕ຺ຕິ ວຸຏ຺ຐານປທສ຺ສ ໂກວິໂທ.

‘‘ນິສ຺ສາຣຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ ຍານິ ຈາຈຣໍ;

ນິສ຺ສາຣິໂຕ ໂຫຕິ ຍຖາ ຈ ວຕ຺ຕນາ [ວຕ຺ຖຸນາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)];

ໂອສາຣຓໍ ຕໍວຸສິຕສ຺ສ ຊນ຺ຕຸໂນ;

ເອຕມ຺ປິ ຊານາຕິ ວິຠງ຺ຄໂກວິໂທ.

‘‘ສຄາຣໂວ ວຸຑ຺ຒຕເຣສຸ ຠິກ຺ຂຸສຸ;

ນເວສຸ ເຖເຣສຸ ຈ ມຊ຺ຌິເມສຸ ຈ;

ມຫາຊນສ຺ສຕ຺ຖຈໂຣຘ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ໂສ ຕາທິໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອິຘ ປຄ຺ຄຫາຣໂຫ’’ຕິ.

ອຸປາລິສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີປຸຈ຺ຉາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘໂກ ທສໂມ.