໒໖. ປຎ຺ຈາພາຘວຕ຺ຖຸ

໘໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມຄເຘສຸ ປຎ຺ຈ ອາພາຘາ ອຸສ຺ສນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ – ກຸຏ຺ຐໍ, ຄຓ຺ໂຑ, ກິລາໂສ, ໂສໂສ, ອປມາໂຣ. ມນຸສ຺ສາ ປຎ຺ຈຫິ ອາພາເຘຫິ ຜຸຏ຺ຐາ ຊີວກໍ ໂກມາຣຠຈ຺ຈໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ສາຘຸ ໂນ, ອາຈຣິຍ, ຕິກິຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ອຫໍ ຂ຺ວຍ຺ໂຍ, ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ພຫຸກຣຓີໂຍ; ຣາຊາ ຈ ເມ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ ອິຕ຺ຖາຄາຣຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ; ນາຫໍ ສກ຺ໂກມິ ຕິກິຈ຺ຉິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສພ຺ພໍ ສາປເຕຍ຺ຍຎ຺ຈ ເຕ, ອາຈຣິຍ, ໂຫຕຸ; ມຍຎ຺ຈ ເຕ ທາສາ; ສາຘຸ, ໂນ, ອາຈຣິຍ, ຕິກິຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ອຫໍ ຂ຺ວຍ຺ໂຍ, ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ພຫຸກຣຓີໂຍ ຣາຊາ ຈ ເມ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ ອິຕ຺ຖາຄາຣຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ; ນາຫໍ ສກ຺ໂກມິ ຕິກິຈ຺ຉິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິເມ ໂຂ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ສຸຂສີລາ ສຸຂສມາຈາຣາ, ສຸໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິວາເຕສຸ ສຍເນສຸ ສຍນ຺ຕິ. ຍໍນູນ ມຍໍ ສມເຓສຸ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍາມ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ເຈວ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ຊີວໂກ ຈ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕິກິຈ຺ຉິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິໍສຸ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊສຸໍ, ອຸປສມ຺ປາເທສຸໍ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຈວ ອຸປຏ຺ຐຫິໍສຸ ຊີວໂກ ຈ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕິກິຈ຺ຉິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ພຫູ ຄິລາເນ ຠິກ຺ຂູ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕາ ຍາຈນພຫຸລາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິພຫຸລາ ວິຫຣນ຺ຕິ – ຄິລານຠຕ຺ຕໍ ເທຖ, ຄິລານຸປຏ຺ຐາກຠຕ຺ຕໍ ເທຖ, ຄິລານເຠສຊ຺ຊໍ ເທຖາຕິ. ຊີວໂກປິ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ພຫູ ຄິລາເນ ຠິກ຺ຂູ ຕິກິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຣາຊກິຈ຺ຈໍ ປຣິຫາເປສິ.

໘໙. ອຎ຺ຎຕໂຣປິ ປຸຣິໂສ ປຎ຺ຈຫິ ອາພາເຘຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ຊີວກໍ ໂກມາຣຠຈ຺ຈໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ມໍ, ອາຈຣິຍ, ຕິກິຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ອຫໍ ຂ຺ວຍ຺ໂຍ, ພຫຸກິຈ຺ໂຈ, ພຫຸກຣຓີໂຍ, ຣາຊາ ຈ ເມ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ ອິຕ຺ຖາຄາຣຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ; ນາຫໍ ສກ຺ໂກມິ ຕິກິຈ຺ຉິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສພ຺ພໍ ສາປເຕຍ຺ຍຎ຺ຈ ເຕ, ອາຈຣິຍ, ໂຫຕຸ, ອຫຎ຺ຈ ເຕ ທາໂສ; ສາຘຸ ມໍ, ອາຈຣິຍ, ຕິກິຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ອຫໍ ຂ຺ວຍ຺ໂຍ, ພຫຸກິຈ຺ໂຈ ພຫຸກຣຓີໂຍ, ຣາຊາ ຈ ເມ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ອຸປຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ ອິຕ຺ຖາຄາຣຎ຺ຈ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ, ນາຫໍ ສກ຺ໂກມິ ຕິກິຈ຺ຉິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິເມ ໂຂ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ສຸຂສີລາ ສຸຂສມາຈາຣາ, ສຸໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນິວາເຕສຸ ສຍເນສຸ ສຍນ຺ຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ສມເຓສຸ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍໍ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ເຈວ ອຸປຏ຺ຐຫິສ຺ສນ຺ຕິ, ຊີວໂກ ຈ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕິກິຈ຺ຉິສ຺ສຕິ. ໂສມ຺ຫິ [ໂສຫໍ (ພຫູສຸ, ວິມຕິວິໂນທນີຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ)] ອໂຣໂຄ ວິພ຺ຠມິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊສຸໍ, ອຸປສມ຺ປາເທສຸໍ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ເຈວ ອຸປຏ຺ຐຫິໍສຸ, ຊີວໂກ ຈ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕິກິຈ຺ຉິ. ໂສ ອໂຣໂຄ ວິພ຺ຠມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕໍ ປຸຣິສໍ ວິພ຺ຠນ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ຕໍ ປຸຣິສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນນຸ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ໂຍ, ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊິໂຕ ອໂຫສີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ອາຈຣິຍາ’’ຕິ. ‘‘ກິສ຺ສ ປນ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ໂຍ, ເອວຣູປມກາສີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠທນ຺ຕາ [ຠທ຺ທນ຺ຕາ (ກ.)] ປຎ຺ຈຫິ ອາພາເຘຫິ ຜຸຏ຺ຐໍ ປພ຺ພາເຊສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍາ ປຎ຺ຈຫິ ອາພາເຘຫິ ຜຸຏ຺ຐໍ ນ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຊີວກໍ ໂກມາຣຠຈ຺ຈໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ອາພາເຘຫິ ຜຸຏ຺ໂຐ ປພ຺ພາເຊຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ປຎ຺ຈາພາຘວຕ຺ຖຸ ນິຏ຺ຐິຕໍ.