໒໗. ຣາຊຠຏວຕ຺ຖຸ

໙໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ເສນິຍສ຺ສ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈນ຺ໂຕ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ເສນານາຍເກ ມຫາມຕ຺ເຕ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ, ຠເຓ, ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ອຸຈ຺ຈິນຖາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ເທວາ’’ຕິ ໂຂ ເສນານາຍກາ ມຫາມຕ຺ຕາ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ເສນິຍສ຺ສ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອຖ ໂຂ ອຠິຎ຺ຎາຕານໍ ອຠິຎ຺ຎາຕານໍ ໂຍຘານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ມຍໍ ໂຂ ຍຸທ຺ຘາຠິນນ຺ທິໂນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ປາປຎ຺ຈ ກໂຣມ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວາມ. ເກນ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອຸປາເຍນ ປາປາ ຈ ວິຣເມຍ຺ຍາມ ກລ຺ຍາຓຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ໂຍຘານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິເມ ໂຂ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ສມຈາຣິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ. ສເຈ ໂຂ ມຍໍ ສມເຓສຸ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍາມ, ເອວໍ ມຍໍ ປາປາ ຈ ວິຣເມຍ຺ຍາມ ກລ຺ຍາຓຎ຺ຈ ກເຣຍ຺ຍາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ໂຍຘາ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິໍສຸ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊສຸໍ, ອຸປສມ຺ປາເທສຸໍ. ເສນານາຍກາ ມຫາມຕ຺ຕາ ຣາຊຠເຏ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠເຓ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ໂຍຘາ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຈ, ສາມິ, ໂຍຘາ ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊິຕາ’’ຕິ. ເສນານາຍກາ ມຫາມຕ຺ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ຣາຊຠຏໍ ປພ຺ພາເຊສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ເສນານາຍກາ ມຫາມຕ຺ຕາ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ເສນິຍສ຺ສ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ໂວຫາຣິເກ ມຫາມຕ຺ເຕ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ໂຍ, ຠເຓ, ຣາຊຠຏໍ ປພ຺ພາເຊຕິ, ກິໍ ໂສ ປສວຕີ’’ຕິ? ‘‘ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ, ເທວ, ສີສໍ ເຉຕພ຺ພໍ, ອນຸສ຺ສາວກສ຺ສ [ອນຸສາວກສ຺ສ (ກ.)] ຊິວ຺ຫາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ, ຄຓສ຺ສ ອຸປຑ຺ຒຜາສຸກາ ຠຎ຺ຊິຕພ຺ພາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ຣາຊາໂນ ອສ຺ສທ຺ຘາ ອປ຺ປສນ຺ນາ. ເຕ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກນປິ ຠິກ຺ຂູ ວິເຫເຐຍ຺ຍຸໍ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍາ ຣາຊຠຏໍ ນ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຣາຊານໍ ມາຄຘໍ ເສນິຍໍ ພິມ຺ພິສາຣໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊຠໂຏ ປພ຺ພາເຊຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ຣາຊຠຏວຕ຺ຖຸ ນິຏ຺ຐິຕໍ.