໕. ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ

໔໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ຉນ຺ໂນ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉິສ຺ສຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິໂສ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉິສ຺ສຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸໍ? ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກໂຣຕຸ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຕພ຺ພໍ – ປຐມໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ໂຈເທຕ຺ວາ ສາເຣຕພ຺ໂພ, ສາເຣຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເປຕພ຺ໂພ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໔໗. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸໍ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸໍ. ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຣຓໍ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ – ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ອິຈ຺ຉຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕຸໍ. ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຣຓໍ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ກຕໍ ສງ຺ເຆນ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີຕິ.

‘‘ອາວາສປຣມ຺ປຣຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສຖ – ‘ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆນ ອາປຕ຺ຕິຍາ [ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຕ຺ຕິຍາ (ສີ. ກ.)] ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນາ’ຕິ.

ອຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກໍ

໔໘. ‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ອວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ທຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ. ອສມ຺ມຸຂາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຏິປຸຈ຺ຉາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອປ຺ປຏິຎ຺ຎາຍ ກຕໍ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ອວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ທຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ອວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ທຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ. ອນາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ເທສິຕາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອໂຈເທຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອສາເຣຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາໂຣເປຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອສມ຺ມຸຂາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອປ຺ປຏິປຸຈ຺ຉາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອປ຺ປຏິຎ຺ຎາຍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອນາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ເທສິຕາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອໂຈເທຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອສາເຣຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາໂຣເປຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ວຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ອວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ທຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກໍ

໔໙. ‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ສຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ. ສມ຺ມຸຂາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ປຏິປຸຈ຺ຉາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ປຏິຎ຺ຎາຍ ກຕໍ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ສຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ…ເປ…. ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອເທສິຕາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ໂຈເທຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສາເຣຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ສມ຺ມຸຂາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ປຏິປຸຈ຺ຉາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ປຏິຎ຺ຎາຍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ເທສນາຄາມິນິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອເທສິຕາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ໂຈເທຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ສາເຣຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ…ເປ… ອາປຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມນ ກຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ເຄນ ກຕໍ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ຘມ຺ມກມ຺ມຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ວິນຍກມ຺ມຎ຺ຈ, ສຸວູປສນ຺ຕຎ຺ຈ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມທ຺ວາທສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອາກງ຺ຂມານຉກ຺ກໍ

໕໐. [ປຣິ. ໓໒໓] ‘‘ຕີຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ ໂຫຕິ ກລຫກາຣໂກ ວິວາທກາຣໂກ ຠສ຺ສກາຣໂກ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣໂກ; ພາໂລ ໂຫຕິ ອພ຺ຍຕ຺ໂຕ ອາປຕ຺ຕິພຫຸໂລ ອນປທາໂນ; ຄິຫິສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ອນນຸໂລມິເກຫິ ຄິຫິສໍສຄ຺ເຄຫິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ອຊ຺ຌາຈາເຣ ອາຈາຣວິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ອຕິທິຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐິວິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕີຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ.

‘‘ຕິຓ຺ຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູນໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເອໂກ ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ ໂຫຕິ ກລຫກາຣໂກ ວິວາທກາຣໂກ ຠສ຺ສກາຣໂກ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣໂກ; ເອໂກ ພາໂລ ໂຫຕິ ອພ຺ຍຕ຺ໂຕ ອາປຕ຺ຕິພຫຸໂລ ອນປທາໂນ; ເອໂກ ຄິຫິສໍສຏ຺ໂຐ ວິຫຣຕິ ອນນຸໂລມິເກຫິ ຄິຫິສໍສຄ຺ເຄຫິ – ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ.

‘‘ອປເຣສມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເອໂກ ອຘິສີເລ ສີລວິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ເອໂກ ອຊ຺ຌາຈາເຣ ອາຈາຣວິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ເອໂກ ອຕິທິຏ຺ຐິຍາ ທິຏ຺ຐິວິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ.

‘‘ອປເຣສມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເອໂກ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ເອໂກ ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ເອໂກ ສງ຺ຆສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ – ອິເມສໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ອາກງ຺ຂມາໂນ ສງ຺ໂຆ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ເມ

ອາກງ຺ຂມານຉກ຺ກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ເຕຈຕ຺ຕາລີສວຕ຺ຕໍ

໕໑. ‘‘ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ – ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ສາມເຓໂຣ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິ ສາທິຕພ຺ພາ, ສມ຺ມເຕນປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂອວທິຕພ຺ພາ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຎ຺ຎາ ວາ ຕາທິສິກາ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣາ; ກມ຺ມໍ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມິກາ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພາ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາໂຣ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາໂຣ, ປາໂທທກໍ, ປາທປີຐໍ ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ ສາທິຕພ຺ພໍ. ນ ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕພ຺ໂພ, ນ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕພ຺ໂພ, ນ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕພ຺ໂພ, ນ ອາຊີວວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂູຫິ ເຠເທຕພ຺ໂພ [ນ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂູຫິ ເຠເທຕພ຺ພາ (ສ຺ຍາ.)], ນ ຄິຫິທ຺ຘໂຊ ຘາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຕິຕ຺ຖິຍທ຺ຘໂຊ ຘາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຕິຕ຺ຖິຍາ ເສວິຕພ຺ພາ; ຠິກ຺ຂູ ເສວິຕພ຺ພາ, ຠິກ຺ຂຸສິກ຺ຂາຍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ [ຠິກ຺ຂຸສິກ຺ຂາ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພາ (ສ຺ຍາ.)]. ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ, ນ ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສາເທຕພ຺ໂພ ອນ຺ໂຕ ວາ ພຫິ ວາ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສໂຖ ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ປວາຣຓາ ຐເປຕພ຺ພາ, ນ ສວຈນີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ອນຸວາໂທ ປຏ຺ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ໂອກາໂສ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ນ ສາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ເມ

ເຕຈຕ຺ຕາລີສວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕໒. ອຖ ໂຂ ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອກາສິ – ອສມ຺ໂຠຄໍ ສງ຺ເຆນ. ໂສ ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ ຕມ຺ຫາ ອາວາສາ ອຎ຺ຎໍ ອາວາສໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ເນວ ອຠິວາເທສຸໍ, ນ ປຈ຺ຈຸຏ຺ເຐສຸໍ, ນ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ນ ສາມີຈິກມ຺ມໍ ອກໍສຸ, ນ ສກ຺ກຣິໍສຸ, ນ ຄຣຸ ກຣິໍສຸ [ນ ຄຣຸກຣິໍສຸ (ກ.)], ນ ມາເນສຸໍ, ນ ປູເຊສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສກ຺ກຣິຍມາໂນ ອຄຣຸກຣິຍມາໂນ ອມານິຍມາໂນ ອປູຊິຍມາໂນ ອສກ຺ກາຣປກໂຕ ຕມ຺ຫາປິ ອາວາສາ ອຎ຺ຎໍ ອາວາສໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖປິ ຠິກ຺ຂູ ເນວ ອຠິວາເທສຸໍ, ນ ປຈ຺ຈຸຏ຺ເຐສຸໍ, ນ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ນ ສາມີຈິກມ຺ມໍ ອກໍສຸ, ນ ສກ຺ກຣິໍສຸ, ນ ຄຣຸໍ ກຣິໍສຸ, ນ ມາເນສຸໍ, ນ ປູເຊສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສກ຺ກຣິຍມາໂນ ອຄຣຸກຣິຍມາໂນ ອມານິຍມາໂນ ອປູຊິຍມາໂນ ອສກ຺ກາຣປກໂຕ ຕມ຺ຫາປິ ອາວາສາ ອຎ຺ຎໍ ອາວາສໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖປິ ຠິກ຺ຂູ ເນວ ອຠິວາເທສຸໍ, ນ ປຈ຺ຈຸຏ຺ເຐສຸໍ, ນ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ນ ສາມີຈິກມ຺ມໍ ອກໍສຸ, ນ ສກ຺ກຣິໍສຸ, ນ ຄຣຸໍ ກຣິໍສຸ, ນ ມາເນສຸໍ, ນ ປູເຊສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສກ຺ກຣິຍມາໂນ ອຄຣຸກຣິຍມາໂນ ອມານິຍມາໂນ ອປູຊິຍມາໂນ ອສກ຺ກາຣປກໂຕ ປຸນເທວ ໂກສມ຺ພິໍ ປຈ຺ຈາຄຎ຺ຉິ. ໂສ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ, ໂລມໍ ປາເຕຕິ, ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕຕິ, ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕາມິ, ໂລມໍ ປາເຕມິ, ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕາມິ. ກຖໍ ນຸ ໂຂ ມຍາ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ…. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕຸ.

ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພ-ເຕຈຕ຺ຕາລີສກໍ

໕໓. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ອຸປສມ຺ປາເທຕິ, ນິສ຺ສຍໍ ເທຕິ, ສາມເຓຣໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິໍ ສາທິຍຕິ, ສມ຺ມໂຕປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂອວທຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

[ປຣິ. ໔໒໐] ‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ ຕໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ຕາທິສິກໍ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣໍ; ກມ຺ມໍ ຄຣຫຕິ, ກມ຺ມິເກ ຄຣຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ ສາທິຍຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ ສາທິຍຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ອາຊີວວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ຠິກ຺ຂຸໍ [ຠິກ຺ຂູ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂູຫິ ເຠເທຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ຄິຫິທ຺ຘຊໍ ຘາເຣຕິ, ຕິຕ຺ຖິຍທ຺ຘຊໍ ຘາເຣຕິ, ຕິຕ຺ຖິເຍ ເສວຕິ; ຠິກ຺ຂູ ນ ເສວຕິ, ຠິກ຺ຂຸສິກ຺ຂາຍ ນ ສິກ຺ຂຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວສຕິ, ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວສຕິ, ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວສຕິ; ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ; ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາສາເທຕິ ອນ຺ໂຕ ວາ ພຫິ ວາ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອຏ຺ຐຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສຖໍ ຐເປຕິ, ປວາຣຓໍ ຐເປຕິ, ສວຈນີຍໍ ກໂຣຕິ, ອນຸວາທໍ ປຏ຺ຐເປຕິ, ໂອກາສໍ ກາເຣຕິ, ໂຈເທຕິ, ສາເຣຕິ, ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ເມ

ນປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພ-ເຕຈຕ຺ຕາລີສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພ-ເຕຈຕ຺ຕາລີສກໍ

໕໔. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ, ນ ນິສ຺ສຍໍ ເທຕິ, ນ ສາມເຓຣໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິໍ ສາທິຍຕິ, ສມ຺ມໂຕປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂອວທຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ ຕໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ຕາທິສິກໍ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣໍ; ກມ຺ມໍ ນ ຄຣຫຕິ, ກມ຺ມິເກ ນ ຄຣຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ ສາທິຍຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ ສາທິຍຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ນ ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ນ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ນ ອາຊີວວິປຕ຺ຕິຍາ ອນຸທ຺ຘໍເສຕິ, ນ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ເຠເທຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ຄິຫິທ຺ຘຊໍ ຘາເຣຕິ, ນ ຕິຕ຺ຖິຍທ຺ຘຊໍ ຘາເຣຕິ, ນ ຕິຕ຺ຖິເຍ ເສວຕິ, ຠິກ຺ຂູ ເສວຕິ, ຠິກ຺ຂຸສິກ຺ຂາຍ ສິກ຺ຂຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອປເຣຫິປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວສຕິ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວສຕິ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວສຕິ, ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕິ, ນ ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາສາເທຕິ ອນ຺ໂຕ ວາ ພຫິ ວາ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

‘‘ອຏ຺ຐຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສຖໍ ຐເປຕິ, ນ ປວາຣຓໍ ຐເປຕິ, ນ ສວຈນີຍໍ ກໂຣຕິ, ນ ອນຸວາທໍ ປຏ຺ຐເປຕິ, ນ ໂອກາສໍ ກາເຣຕິ, ນ ໂຈເທຕິ, ນ ສາເຣຕິ, ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຏ຺ຐຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ເມ

ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພເຕຈຕ຺ຕາລີສກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕໕. ‘‘ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ພໍ. ເຕນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕາມິ, ໂລມໍ ປາເຕມິ, ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕາມິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໍ ຍາຈາມີ’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ຍາຈິຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ, ໂລມໍ ປາເຕຕິ, ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໍ ຍາຈຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ, ໂລມໍ ປາເຕຕິ, ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໍ ຍາຈຕິ. ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ – ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ຉນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ເຆນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມກໂຕ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ, ໂລມໍ ປາເຕຕິ, ເນຕ຺ຖາຣໍ ວຕ຺ຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໍ ຍາຈຕິ. ສງ຺ໂຆ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘໍ ສງ຺ເຆນ ຉນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ, ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຎ຺ຈມໍ.