໕. ພາຫິຣມາຕິກາວຓ຺ຓນາ

໕. ເອເຕນ ຐປນາກາເຣນາຕິ ສຣູເປນ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ປກຣຓນ຺ຕຣມາຕິກາຍ ອິຘ ມາຕິກາຠາວກິຕ຺ຕນສງ຺ຂາເຕນ ຐປນາກາເຣນ. ປກຣຓນ຺ຕຣຐປິຕາຍ ມາຕິກາຍ ອວິຠາເຄນ ປຈ຺ຉໂຕ ຄຫຓໍ ພຫິ ຐປນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ພຫິ ປິຏ຺ຐິໂຕ ຐປິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ອິຘ ອຏ຺ຐເປຕ຺ວາຕິ ອິມິສ຺ສາ ຘາຕຸກຖາຍ ສຣູເປນ ອວຕ຺ວາ. ຕຖາ ປກາສິຕຕ຺ຕາຕິ ມາຕິກາຠາເວນ ໂຊຕິຕຕ຺ຕາ. ຘມ຺ມສງ຺ຄຓີສີເສນ ຫິ ຘມ຺ມສງ຺ຄຓິຍໍ ອາຄຕມາຕິກາວ ຄຫິຕາຕິ. ເຍຫິ ນເຍຫິ ຘາຕຸກຖາຍ ນິທ຺ເທໂສ, ເຕສຸ ນເຍສຸ, ເຕຫິ ວິຠຊິຕພ຺ເພສຸ ຂນ຺ຘາທີສຸ, ເຕສໍ ນຍານໍ ປວຕ຺ຕິທ຺ວາຣລກ຺ຂເຓສຸ ຈ ອຸທ຺ທິຏ຺ເຐສຸ ຘາຕຸກຖາຍ ອຸທ຺ເທສວເສນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ວຸຕ຺ຕເມວ ໂຫຕີຕິ ຍໍ ອຸທ຺ເທສວເສນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ວຕ຺ວາ ປຸນ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ຂນ຺ຘາທີນໍ ກຸສລາທິວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ສພ຺ພາປິ ຘມ຺ມສງ຺ຄຓີ ຘາຕຸກຖາຍ ມາຕິກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ມາຕິກາຍ ນິກ຺ເຂປວິຘິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ຄາວີຕິ ອຍມາຫາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຄາວີ-ສທ຺ໂທ ວິຍ ‘‘ສງ຺ຄໂຫ ອສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປທຕ຺ຖວິປລ຺ລາສກາຣິນາ ອິຕິ-ສທ຺ເທນ ອຕ຺ຖປທຕ຺ຖໂກ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫ-ສທ຺ໂທ ສທ຺ທປທຕ຺ຖໂກ ຊາຍຕີຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ ‘‘ອນິທ຺ຘາຣິຕຕ຺ຖສ຺ສ ສທ຺ທສ຺ເສວ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເຕນ ອຕ຺ຖຸທ຺ຘາຣໂຕ ສງ຺ຄຫສທ຺ທໍ ສໍວຓ຺ເຓຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອນິທ຺ຘາຣິຕວິເສໂສຕິ ອສງ຺ຄຫິຕຊາຕິສຎ຺ຊາຕິອາທິວິເສໂສ. ສາມຎ຺ເຎນ ຄເຫຕພ຺ພຕນ຺ຕິ ສງ຺ຄຫສທ຺ທາຠິເຘຍ຺ຍຕາສາມຎ຺ເຎນ ວິຎ຺ຎາຍມາໂນ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ວາ. ນ ເຈຕ຺ຖ ສາມຎ຺ຎຎ຺ຈ ເອກຣູປເມວາຕິ ໂຈທນາ ກາຕພ຺ພາ ເຠທາເປກ຺ຂຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ. ຍຕ຺ຕກາ ຫິ ຕສ຺ສ ວິເສສາ, ຕທເປກ຺ຂເມວ ຕນ຺ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຊາຕິຍາ’’ຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ ຍຖາ ‘‘ມຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ມາຕຸ ຫິຕາຕິ.

ຘມ຺ມວິເສສໍ ອນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາຕິ ສງ຺ຄຫິຕຕາທິນາ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພຘມ຺ມານໍ ວິເສສນໍ ອກຕ຺ວາ. ສາມຎ຺ເຎນາຕິ ອວິເສເສນ. ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ຂນ຺ຘາທິຘມ຺ມານໍ. ອວເສສາ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາຕິ ‘‘ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິອາທິກາ ອວເສສາ ທ຺ວາທສປິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພຘມ຺ມວິເສສໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ຘມ຺ມານໍ ປຸຈ຺ຉນວິສ຺ສຊ຺ຊນນຍອຸທ຺ເທສາຕິ ໂຍຊນາ. ນນຸ ຈ ‘‘ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິອາທໂຍປິ ຍຖາວຸຕ຺ຕວິເສສໍ ອນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ສາມຎ຺ເຎນ ຘມ຺ມານໍ ປຸຈ຺ຉນວິສ຺ສຊ຺ຊນນຍຸທ຺ເທສາຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຍສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ຎາຍຕິ, ສທ຺ໂທ ຈ ນ ປຍຸຊ຺ຊຕິ, ໂສ ໂລໂປຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ, ອາວຸຕ຺ຕິອາທິວເສນ ວາ ອຍມຕ຺ໂຖ ທີເປຕພ຺ໂພ. ເຕນາຕິ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ເຐນ ອສງ຺ຄຫິຕ-ສທ຺ເທນ. ສງ຺ຄຫິຕວິເສສວິສິຏ຺ໂຐຕິ ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕຕາວິເສສວິສິຏ຺ໂຐ, ເຕນ ໂສຕາຍຕນາທິຠາເວນ ອສງ຺ຄຫິໂຕ ໂສຕປສາທາທິໂກ ໂຍ ຣຸປ຺ປນສຠາໂວ ຘມ຺ມວິເສໂສ. ຕນ຺ນິສ຺ສິໂຕ ຕໍ ຘມ຺ມວິເສສໍ ນິສ຺ສາຍ ລພ຺ຠມາໂນ. ‘‘ເຕ ຘມ຺ມາ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫິ…ເປ… ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິອາທິນາ ອສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຂາໂຕ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນນໂຍ ປຣໂຕ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຍມາໂນ ອິຘ ອຸທ຺ທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ວິເສສເນ ກຣຓວຈນນ຺ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ຍຖາວຸຕ຺ຕສງ຺ຄຫິຕຕາວິເສສວິສິຏ຺ຐຕໍເຍວ ວິຠາເວຕິ. ເອວເມເຕ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພຘມ຺ມວິເສສໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນວິສ຺ສຊ຺ຊນນຍຸທ຺ເທສາ ປວຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ນນຸ ຈ ‘‘ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ອຍມຕ຺ໂຖ ລພ຺ຠຕີຕິ? ນ ລພ຺ຠຕິ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມມຕ຺ຕທີປນໂຕ. ນຍຸທ຺ເທໂສ ເຫໂສ, ນ ຘມ຺ມຸທ຺ເທໂສ. ຕຖາ ຫິ ປາຬິຍໍ ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທນິທ຺ເທເສ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ອາຍຕນ…ເປ… ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ເຕ ຘມ຺ມາ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫິ…ເປ… ອສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ (ຘາຕຸ. ໑໗໑) ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວີຫາຍຕເນຫິ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ ທຸຕິຍໍ ອສງ຺ຄຫິຕປທໍ ຄຫິຕໍ. ອຎ຺ຎຖາ ‘‘ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕ ກຕເມ’’ອິຈ຺ເຈວ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ ສິຍາ.

ເອສ ນໂຍຕິ ອຕິເທເສນ ທສ຺ສິຕມຕ຺ຖໍ ປາກຏຕຣໍ ກາຕຸໍ ‘‘ເຕສຸປີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕິຍປເທນາຕິ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ເທເສນ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕປທໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ກຕ຺ຕຸອຕ຺ເຖ ກຣຓນິທ຺ເທໂສ ສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິເຕຫິ ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຘມ຺ມານໍ ສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ຕຕ຺ຖ ປາຬິຍໍ ‘‘ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ຘມ຺ມມຸເຂເນວ ສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຄຫິຕຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ທຸຕິຍຕຕິເຍສຸ ປນ ສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຂາຕວິເສສນທ຺ວາເຣນ ຘມ຺ມານໍ ອສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຄຫິຕຕາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ຕຕ຺ຖ ‘‘ວິເສສເນ ກຣຓວຈນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຫິ…ເປ… ຘມ຺ມນ຺ຕຣສ຺ສາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສຠາວນ຺ຕເຣນາຕິ ສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຂາເຕນ ສຠາວນ຺ຕເຣນ ປກາຣນ຺ຕເຣນ. ສຠາວນ຺ຕຣສ຺ສາຕິ ອສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຄຫິຕຕາສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສຠາວນ຺ຕຣສ຺ສ. ເອເຕສູຕິ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈເມສຸ. ຘມ຺ມນ຺ຕເຣນາຕິ ອຎ຺ຎຘມ຺ເມນ. ຘມ຺ມນ຺ຕຣສ຺ສາຕິ ຕໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ວິເສສນໍ ກຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ອນ຺ຕເຣນ ປກາຣວິເສສາມສນໍ ຘມ຺ເມເນວ ຘມ຺ໂມ ວິເສສິໂຕຕິ. ອາທິປເທເນວາຕິ ‘‘ສງ຺ຄຫິເຕນາ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ເຕນ ປຐມປເທເນວ. ອິຕເຣຫີຕິ ‘‘ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ເຕຫິ ທຸຕິຍຕຕິຍປເທຫິ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອກາທສມາທີສຸ ຈຕູສຸ. ທຸຕິຍຕຕິເຍສຸ ວິຍ ວິເສສເນ ເອວ ກຣຓວຈນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ນ ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈເມສຸ ວິຍ ກຕ຺ຕຸອຕ຺ເຖຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນານນ຺ຕິອາທິນາ ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕິ.

ວິວິຘກປ຺ປນໂຕຕິ ວິວິຘໍ ພຫຸຘາ ກປ຺ປນໂຕ, ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫານໍ ວິສຸໍ ສຫ ຈ ວິເສສນວິເສສິຕພ຺ພຠາວກປ຺ປນໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ປນ ວິກປ຺ປນໍ ວຸຕ຺ຕາກາເຣນ ວິຠຊນໍ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ວິຠາຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ສນ຺ນິຏ຺ຐານລກ຺ຂເຓນ ອຘິໂມກ຺ເຂນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ອາຣມ຺ມເຓ ນິຈ຺ຉຍນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕິຍາ ສນ຺ນິຏ຺ຐານວເສນ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ. ເຕ ຈ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕທວສິຏ຺ເຐ ທ຺ວິປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓວິຈິກິຈ຺ຉາສຫຄຕຘມ຺ເມ ຈ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອາຫ ‘‘ສນ຺ນິຏ຺ຐານວເສນ ວຸຕ຺ຕາ ຈ ສພ຺ເພ ຈ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ ສນ຺ນິຏ຺ຐານວເສນ ວຸຕ຺ຕສພ຺ພຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ’’ຕິ. ອິຕເຣຕິ ຜສ຺ສາທໂຍ. ສພ຺ເພສນ຺ຕິ ເອກູນນວຸຕິຍາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານໍ. ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາຕິ ສງ຺ຄຫາທິວເສນ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພາ. ມຫາວິສເຍນ ອຘິໂມກ຺ເຂນ. ອຎ຺ເຎສນ຺ຕິ ວິຕກ຺ກາທີນໍ. ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ‘‘ອຘິມຸຈ຺ຈນໍ ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ໂສ ສນ຺ນິຏ຺ຐານລກ຺ຂໂຓ’’ຕິ ຘມ຺ມສງ຺ຄຫວຓ຺ຓນາຍໍ (ຘ. ສ. ອຏ຺ຐ. ເຍວາປນກວຓ຺ຓນາ) ‘‘ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຘິໂມກ຺ໂຂ, ອຘິໂມກ຺ຂປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ’’ຕິ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທວິຠງ຺ເຄ ຈ ອາຄຕໍ ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ. ອຕ຺ເຖ ສຕີຕິ ‘‘ສນ຺ນິຏ຺ຐານ…ເປ… ສາຘາຣຓໂຕ’’ຕິ ເອວມຕ຺ເຖ ວຸຈ຺ຈມາເນ. ວຕ຺ຕພ຺ເພສູຕິ ສງ຺ຄຫາທິປຣິຄ຺ຄຫຕ຺ຖໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພສຸ. ວຸຕ຺ຕາ ຜສ຺ສາທໂຍ ມນສິກາຣປຣິໂຍສານາ. ຕາທິສສ຺ສາຕິ ຜສ຺ສາທິສທິສສ຺ສ ສາຘາຣຓສ຺ສ ອຘິໂມກ຺ຂສທິສສ຺ສ ອສາຘາຣຓສ຺ສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຠາວາ.

ນນຸ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍຈິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິໂຍປິ ສາຘາຣຓາຕິ? ສຈ຺ຈໍ ສາຘາຣຓາ, ອຕ຺ຖິ ປນ ວິເສໂສຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ອສມາຘິສຠາວາ ພລຠາວໍ ອປ຺ປຕ຺ຕາ ສາມຎ຺ຎສທ຺ເທເນວ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ໂຍຊນາ. ສາມຎ຺ຎວິເສສສທ຺ເທຫິ ຈາຕິ ສາມຎ຺ຎວິເສສສທ຺ເທຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ຈ ສມາຘິສຠາວາ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ. ວິເສສສທ຺ທວຈນີຍໍ ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ພລປ຺ປຕ຺ຕສມາຘິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ສາມຎ຺ຎສທ຺ເທນ ພ຺ຍາເປຕພ຺ພໍ, ວິເສສສທ຺ເທນ ຈ ນິວຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ ສມາຘິສຠາວາຍ ເອວ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ນ ອຎ຺ຎພ຺ຍາປກນິວຕ຺ຕໂກ ສາມຎ຺ຎວິເສໂສ ອນຎ຺ຎ…ເປ… ວິເສໂສ, ຕສ຺ສ ທີປນໂຕ. ຕສ຺ເສວ ຘມ຺ມສ຺ສາຕິ ຕສ຺ເສວ ພລປ຺ປຕ຺ຕສມາຘິຘມ຺ມສ຺ສ. ເຠທທີປເກຫີຕິ ວິເສສທີປເກຫິ ສມາຘິພລາທິວຈເນຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓາ ອນຎ຺ຎພ຺ຍາປກນິວຕ຺ຕກສາມຎ຺ຎວິເສສທີປນາ ສທ຺ທາ. ຕໂຕ ວິປຣີເຕຫິ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາເປຕພ຺ພໍ ນິວຕ຺ເຕຕພ຺ພຎ຺ຈ ຄເຫຕ຺ວາ ປວຕ຺ເຕຫິ ສາມຎ຺ຎວິເສສສທ຺ເທເຫວ ນ ສຸຂາທິສຠາວາ ເວທນາ ວິຍ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ອສມາຘິສຠາວາ ສມາຘິສຠາວາຕິ ທ຺ເວຘາ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຫິຕາ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ, ຕສ຺ມາ. ອສມາຘິສຠາວເມວ ປກາເສຍ຺ຍ ວິເສສສທ຺ທນິຣເປກ຺ຂໍ ປວຕ຺ຕມານຕ຺ຕາ. ອິຕໂຣຕິ ສມາຘິພລາທິໂກ ວິເສສສທ຺ໂທ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣມາຕິກຸທ຺ເທເສ, ສາຘາຣເຓ ຜສ຺ສາທິເກ, ມຫາວິສເຍ ວາ ອຘິໂມກ຺ເຂ ອຸທ຺ທິສິຍມາເນ. ນນຸ ຈ ອຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຍ຺ຫມານາ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ ເວທນາ ວິຍ ສາຘາຣຓາ ໂຫຕີຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ອຠິນ຺ນາປິ ວາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕິ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ ອວິສາຫຏມານສຕາ (ຘ. ສ. ໑໑, ໑໕). ອຣູປີນໍ ຘມ຺ມານໍ ອາຍຸ ຐິຕີ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໙) ວຈນໂຕ ສມາຘິຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຎ຺ຎຘມ຺ມນິສ຺ສເຍນ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ນ ອຣຫຕີຕິ ອິຘ ອຸທ຺ເທສໍ ນ ອຣຫຕິ ສມຸເຂເນວ ວຕ຺ຕພ຺ເພສຸ ຜສ຺ສາທີສຸ ອຸທ຺ທິສິຍມາເນສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມາຕິກາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.