໑໙. ກປ຺ປິຍຠູມິວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໑໐໑. ກປ຺ປິຍາຈຕຸຠູມິໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕສ຺ໂສ ກປ຺ປິຍຠູມິໂຍ ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກໍ ໂຄນິສາທິກໍ ຄຫປຕິໍ ສມ຺ມຸຕິ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໒໙໕) ວຈນໂຕ ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກາ ໂຄນິສາທິກາ ຄຫປຕິ ສມ຺ມຸຕີຕິ ອິມາ ຈຕສ຺ໂສ ກປ຺ປິຍຠູມິໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໒໙໕) ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກາ ຕາວ ເອວໍ ກາຕພ຺ພາ – ໂຍ ຖມ຺ຠານໍ ວາ ອຸປຣິ ຠິຕ຺ຕິປາເທ ວາ ນິຂນິຕ຺ວາ ວິຫາໂຣ ກຣີຍຕິ, ຕສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ຖມ຺ຠປຏິຈ຺ຉກາ ປາສາຓາ ຠູມິຄຕິກາ ເອວ. ປຐມຕ຺ຖມ຺ຠໍ ປນ ປຐມຠິຕ຺ຕິປາທໍ ວາ ປຕິຏ຺ຐາເປນ຺ເຕຫິ ພຫູຫິ ສມ຺ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ກໂຣມ, ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ກໂຣມາ’’ຕິ ວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣນ຺ເຕຫິ ມນຸສ຺ເສສຸ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐາເປນ຺ເຕສຸ ອາມສິຕ຺ວາ ວາ ສຍໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ຖມ຺ໂຠ ວາ ຠິຕ຺ຕິປາໂທ ວາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ. ກຸຣຸນ຺ທິມຫາປຈ຺ຈຣີສຸ ປນ ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິ ກປ຺ປິຍກຸຏີຕິ ວຕ຺ວາ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສງ຺ຆສ຺ສ ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ອຘິຏ຺ຐາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປນ ອວຕ຺ວາປິ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ວຸຕ຺ເຕ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ. ອິທໍ ປເນຕ຺ຖ ສາຘາຣຓລກ຺ຂຓໍ ‘‘ຖມ຺ຠປຕິຏ຺ຐາປນຎ຺ຈ ວຈນປຣິໂຍສານຎ຺ຈ ສມກາລໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ສເຈ ຫິ ອນິຏ຺ຐິເຕ ວຈເນ ຖມ຺ໂຠ ປຕິຏ຺ຐາຕິ, ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິເຕ ວາ ຕສ຺ມິໍ ວຈນໍ ນິຏ຺ຐາຕິ, ອກຕາ ໂຫຕິ ກປ຺ປິຍກຸຏິ. ເຕເນວ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ພຫູຫິ ສມ຺ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອວສ຺ສຎ຺ຫິ ເອຕ຺ຖ ເອກສ຺ສປິ ວຈນນິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ຖມ຺ຠປຕິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ເອກໂຕ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອິຏ຺ຐກາສິລາມຕ຺ຕິກາກຸຏ຺ຏກາສຸ ປນ ກຸຏີສຸ ເຫຏ຺ຐາ ຈຍໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວາ ອພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວາ ກໂຣນ຺ຕຸ, ຍໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠິຕ຺ຕິໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ສພ຺ພປຐມໍ ອິຏ຺ຐກໍ ວາ ສິລໍ ວາ ມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ຑໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ກປ຺ປິຍກຸຏິ ກາຕພ຺ພາ, ອິຏ຺ຐກາທໂຍ ຠິຕ຺ຕິຍໍ ປຐມິຏ຺ຐກາທີນໍ ເຫຏ຺ຐາ ນ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ, ຖມ຺ຠາ ປນ ອຸປຣິ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຖມ຺ເຠຫິ ກຣິຍມາເນ ຈຕູສຸ ໂກເຓສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຖມ຺ຠາ, ອິຏ຺ຐກາທິກຸຏ຺ເຏ ຈຕູສຸ ໂກເຓສຸ ທ຺ເວ ຕິສ຺ໂສ ອິຏ຺ຐກາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ປນ ອກຕາຍປິ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ, ອຏ຺ຐກຖາສຸ ຫິ ວຸຕ຺ຕເມວ ປມາຓໍ.

ໂຄນິສາທິກາ ທຸວິຘາ ອາຣາມໂຄນິສາທິກາ ວິຫາຣໂຄນິສາທິກາຕິ. ຕາສຸ ຍຕ຺ຖ ເນວ ອາຣາໂມ, ນ ເສນາສນານິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ອຍໍ ອາຣາມໂຄນິສາທິກາ ນາມ. ຍຕ຺ຖ ເສນາສນານິ ສພ຺ພານິ ວາ ເອກຈ຺ຈານິ ວາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ, ອາຣາໂມ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ, ອຍໍ ວິຫາຣໂຄນິສາທິກາ ນາມ. ອິຕິ ອຸຠຍຕ຺ຣາປິ ອາຣາມສ຺ສ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຠາໂວເຍວ ປມາຓໍ. ‘‘ອາຣາໂມ ປນ ອຸປຑ຺ຒປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕປິ ພຫຸຕຣໍ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕປິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕເຍວ ນາມາ’’ຕິ ກຸຣຸນ຺ທິມຫາປຈ຺ຈຣີສຸ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອຕ຺ຖ ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຄຫປຕີຕິ ມນຸສ຺ສາ ອາວາສໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ເທມ, ປຣິຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ເອສາ ຄຫປຕິ ນາມ, ‘‘ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ກາຕຸໍ ເທມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ຍສ຺ມາ ຠິກ຺ຂຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສສຫຘມ຺ມິການໍ ສພ຺ເພສຎ຺ຈ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຏິຄ຺ຄໂຫ ຈ ສນ຺ນິຘິ ຈ ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖຎ຺ຈ ເຕສໍ ສນ຺ຕກໍ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ເຄຫານິ ວາ ເຕຫິ ທິນ຺ນກປ຺ປິຍກຸຏິ ວາ ຄຫປຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ປຸນປິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ວິຫາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສໂຍ ວາ ອາຣາມິການໍ ວາ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ວາ ເທວຕານໍ ວາ ນາຄານໍ ວາ ອປິ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ວິມານໍ ກປ຺ປິຍກຸຏິ ໂຫຕີ’’ຕິ, ຕໍ ສຸວຸຕ຺ຕໍ. ສງ຺ຆສນ຺ຕກເມວ ຫິ ຠິກ຺ຂຸສນ຺ຕກໍ ວາ ເຄຫໍ ຄຫປຕິກຸຏິກາ ນ ໂຫຕິ.

ສມ຺ມຸຕິ ນາມ ຎຕ຺ຕິທຸຕິຍກມ຺ມວາຈາຍ ສາເວຕ຺ວາ ສມ຺ມຕາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ພາ, ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ, ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ວິຫາຣສ຺ສ ກປ຺ປິຍຠູມິຍາ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ. ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ວິຫາໂຣ ກປ຺ປິຍຠູມິ ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ (ມຫາວ. ໒໙໕).

ກມ຺ມວາຈໍ ອວຕ຺ວາ ອປໂລກນກມ຺ມວເສນ ສາເວຕ຺ວາ ກຕາປິ ສມ຺ມຕາ ເອວ.

໑໐໒. ຍໍ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໒໙໕) ອິມາສຸ ຈຕູສຸ ກປ຺ປິຍຠູມີສຸ ວຸຕ຺ຕໍ ອາມິສໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ຠິກ຺ຂູນຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸນີນຎ຺ຈ ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖອນ຺ໂຕປກ຺ກໂມຈນຕ຺ຖຎ຺ຫິ ກປ຺ປິຍກຸຏິໂຍ ອນຸຎ຺ຎາຕາ. ຍໍ ປນ ອກປ຺ປິຍຠູມິຍໍ ສຫເສຍ຺ຍປ຺ປໂຫນເກ ເຄເຫ ວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ຆິກໍ ວາ ປຸຄ຺ຄລິກໍ ວາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ສນ຺ຕກໍ ເອກຣຕ຺ຕມ຺ປິ ຐປິຕໍ, ຕໍ ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖໍ, ຕຕ຺ຖ ປກ຺ກຎ຺ຈ ອນ຺ໂຕປກ຺ກໍ ນາມ ໂຫຕິ, ເອຕໍ ນ ກປ຺ປຕິ. ສຕ຺ຕາຫກາລິກໍ ປນ ຍາວຊີວິກຎ຺ຈ ວຏ຺ຏຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ສາມເຓໂຣ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຕຓ຺ຑຸລາທິກໍ ອາມິສໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍກຸຏິຍໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ປຈິຕ຺ວາ ເທຕິ, ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖໍ ນ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອກປ຺ປິຍກຸຏິຍໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕສປ຺ປິອາທີສຸ ກິຎ຺ຈິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທຕິ. ມຸຂສນ຺ນິຘິ ນາມ ໂຫຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ນາມມຕ຺ຕເມວ ນານາກຣຓໍ, ຠິກ຺ຂຸ ອກປ຺ປິຍກຸຏິຍໍ ຐປິຕສປ຺ປິຎ຺ຈ ຍາວຊີວິກປຓ຺ຓຎ຺ຈ ເອກໂຕ ປຈິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ສຕ຺ຕາຫໍ ນິຣາມິສໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ອາມິສສໍສຏ຺ຐໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອນ຺ໂຕວຸຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ສາມໍປກ຺ກຎ຺ຈ ໂຫຕິ. ເອເຕນຸປາເຍນ ສພ຺ພສໍສຄ຺ຄາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອາມິສໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຈິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈປິສ຺ສ ອຸຓ຺ຫຍາຄຸຍາ ສຸລສິປຓ຺ຓານິ ວາ ສິງ຺ຄິເວຣໍ ວາ ໂລຓໍ ວາ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ຕມ຺ປິ ຈາເລຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ‘‘ຍາຄຸໍ ນິພ຺ພາເປມີ’’ຕິ ປນ ຈາເລຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຕ຺ຕຓ຺ຑຸລຠຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ປິທຫິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ມນຸສ຺ສາ ປິທຫິຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ຠຕ຺ຕໍ ມາ ນິພ຺ພາຍຕູ’’ຕິ ປິທຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຂີຣຕກ຺ກາທີສຸ ປນ ສກິໍ ກຸຖິເຕສຸ ອຄ຺ຄິໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ປຸນປາກສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ.

ອິມາ ປນ ກປ຺ປິຍກຸຏິໂຍ ກທາ ຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາ ໂຫນ຺ຕິ? ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກາ ຕາວ ຍາ ຖມ຺ຠານໍ ອຸປຣິ ຠິຕ຺ຕິປາເທ ວາ ນິຂນິຕ຺ວາ ກຕາ, ສາ ສພ຺ເພສຸ ຖມ຺ເຠສຸ ຈ ຠິຕ຺ຕິປາເທສຸ ຈ ອປນີເຕສຸ ຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ຖມ຺ເຠ ວາ ຠິຕ຺ຕິປາເທ ວາ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ໂຍ ໂຍ ຐິໂຕ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາຕິ, ສພ຺ເພສຸປິ ປຣິວຕ຺ຕິເຕສຸ ອຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາວ ໂຫຕິ. ອິຏ຺ຐກາທີຫິ ກຕາ ຈຍສ຺ສ ອຸປຣິ ຠິຕ຺ຕິອຕ຺ຖາຍ ຐປິຕໍ ອິຏ຺ຐກໍ ວາ ສິລໍ ວາ ມຕ຺ຕິກາປິຓ຺ຑໍ ວາ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ວິນາສິຕກາເລ ຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາວ ໂຫຕິ. ເຍຫິ ປນ ອິຏ຺ຐກາທີຫິ ອຘິຏ຺ຐິຕາ, ເຕສຸ ອປນີເຕສຸປິ ຕທຎ຺ເຎສຸ ປຕິຏ຺ຐາຕີຕິ ອຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາວ ໂຫຕິ. ໂຄນິສາທິກາ ປາກາຣາທີຫິ ປຣິກ຺ເຂເປ ກເຕ ຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາວ ໂຫຕິ. ປຸນ ຕສ຺ມິໍ ອາຣາເມ ກປ຺ປິຍກຸຏິໍ ລທ຺ຘຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ປຸນປິ ປາກາຣາທໂຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຂຓ຺ຑາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໂຕ ຕໂຕ ຄາໂວ ປວິສນ຺ຕິ, ປຸນ ກປ຺ປິຍກຸຏິ ໂຫຕິ. ອິຕຣາ ປນ ທ຺ເວ ໂຄປານສີມຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ຉທເນ ວິນຏ຺ເຐ ຊຫິຕວຕ຺ຖຸກາວ ໂຫນ຺ຕິ. ສເຈ ໂຄປານສີນໍ ອຸປຣິ ເອກມ຺ປິ ປກ຺ຂປາສກມຓ຺ຑລໍ ອຕ຺ຖິ, ຣກ຺ຂຕິ.

໑໐໓. ຍຕ຺ຣ ປນິມາ ຈຕສ຺ໂສປິ ກປ຺ປິຍຠູມິໂຍ ນຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ກິໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ? ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸ – ກຣວິກຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ກິຣ ວິນຍຘຣປາໂມກ຺ໂຂ ມຫາສີວຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ໂສ ທີປາໂລເກນ ສປ຺ປິກຸມ຺ຠໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ກິເມຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ເຖໂຣ ‘‘ອາວຸໂສ, ຄາມໂຕ ສປ຺ປິກຸມ຺ໂຠ ອາຠໂຕ ລູຂທິວເສ ສປ຺ປິນາ ຠຸຎ຺ຊນຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ອາຫ. ຕໂຕ ນໍ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ປຸນທິວເສ ປມຸເຂ ນິກ຺ຂິປາເປສິ. ຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ປຸນ ເອກທິວສໍ ອາຄໂຕ ຕໍ ທິສ຺ວາ ຕເຖວ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ສຫເສຍ຺ຍປ຺ປໂຫນກຏ຺ຐາເນ ຐເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ປຸນທິວເສ ພຫິ ນີຫຣາເປຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິປາເປສິ, ຕໍ ໂຈຣາ ຫຣິໍສຸ. ໂສ ປຸນ ເອກທິວສໍ ອາຄຕໍ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣມາຫ ‘‘ອາວຸໂສ, ຕຍາ ‘ນ ວຏ຺ຏຕີ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ໂສ ກຸມ຺ໂຠ ພຫິ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຈເຣຫິ ຫໂຏ’’ຕິ. ຕໂຕ ນໍ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ ‘‘ນນຸ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທາຕພ຺ໂພ ອສ຺ສ, ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຫິ ທຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

ອິຕິ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນຍວິນິຈ຺ຉຍສງ຺ຄເຫ

ກປ຺ປິຍຠູມິວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ສມຕ຺ຕາ.