໑໕. ຠູຕຄາມວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໗໕. ຠູຕຄາໂມຕິ ປຎ຺ຈຫິ ພີເຊຫິ ຊາຕານໍ ຣຸກ຺ຂລຕາທີນເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕຕ຺ຣິມານິ ປຎ຺ຈ ພີຊານິ – ມູລພີຊໍ ຂນ຺ຘພີຊໍ ຜຬຸພີຊໍ ອຄ຺ຄພີຊໍ ພີຊພີຊນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ມູລພີຊໍ ນາມ ຫລິທ຺ທິ ສິງ຺ຄິເວຣໍ ວຈາ ວຈຕ຺ຕໍ ອຕິວິສໍ ກຏຸກໂຣຫິຓີ ອຸສີຣໍ ຠທ຺ທມຸຕ຺ຕກໍ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ມູເລ ຊາຍນ຺ຕິ ມູເລ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ມູລພີຊໍ ນາມ. ຂນ຺ຘພີຊໍ ນາມ ອສ຺ສຕ຺ໂຖ ນິຄ຺ໂຣໂຘ ປິລກ຺ໂຂ ອຸທຸມ຺ພໂຣ ກຈ຺ຉໂກ ກປິຕ຺ຖໂນ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ຂນ຺ເຘ ຊາຍນ຺ຕິ ຂນ຺ເຘ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ຂນ຺ຘພີຊໍ ນາມ. ຜຬຸພີຊໍ ນາມ ອຸຈ຺ຉຸ ເວຬຸ ນໂຬ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ປພ຺ເພ ຊາຍນ຺ຕິ ປພ຺ເພ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ຜຬຸພີຊໍ ນາມ. ອຄ຺ຄພີຊໍ ນາມ ອຊ຺ຊຸກໍ ຜຓິຊ຺ຊກໍ ຫິຣິເວຣໍ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ອຄ຺ເຄ ຊາຍນ຺ຕິ ອຄ຺ເຄ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ອຄ຺ຄພີຊໍ ນາມ. ພີຊພີຊໍ ນາມ ປຸພ຺ພຓ຺ຓໍ ອປຣຓ຺ຓໍ, ຍານິ ວາ ປນຎ຺ຎານິປິ ອຕ຺ຖິ ພີເຊ ຊາຍນ຺ຕິ ພີເຊ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ເອຕໍ ພີຊພີຊໍ ນາມ (ປາຈິ. ໙໑). ຕຕ຺ຖ ຠູຕຄາເມ ຠູຕຄາມສຎ຺ຎີ ຉິນ຺ທຕິ ວາ ຉິນ຺ທາເປຕິ ວາ ຠິນ຺ທຕິ ວາ ຠິນ຺ທາເປຕິ ວາ ປຈຕິ ວາ ປຈາເປຕິ ວາ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຠູຕຄາມຎ຺ຫິ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຠູຕຄາມປຣິໂມຈິຕໍ ປຎ຺ຈວິຘມ຺ປິ ພີຊຄາມໍ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ.

໗໖. ພີຊຄາມຠູຕຄາໂມ (ປາຈິ. ອຏ຺ຐ. ໙໒໒) ນາເມສ ອຕ຺ຖິ ອຸທກຏ຺ໂຐ, ອຕ຺ຖິ ຖລຏ຺ໂຐ. ຕຕ຺ຖ ອຸທກຏ຺ໂຐ ສາສປມຕ຺ຕິກຕິລພີຊກາທິເຠທາ ສປຓ຺ຓິກາ ຈ ອປຓ຺ຓິກາ ຈ ສພ຺ພາ ເສວາລຊາຕິ, ອນ຺ຕມໂສ ອຸທກປປ຺ປຏກໍ ອຸປາທາຍ ‘‘ຠູຕຄາໂມ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຸທກປປ຺ປຏໂກ ນາມ ອຸປຣິ ຖທ຺ໂຘ ຜຣຸສວຓ຺ໂຓ ເຫຏ຺ຐາ ມຸທຸ ນີລວຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ເສວາລສ຺ສ ມູລໍ ໂອຣຸຫິຕ຺ວາ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ຕສ຺ສ ປຖວີ ຐານໍ. ໂຍ ອຸທເກ ສຎ຺ຈຣຕິ, ຕສ຺ສ ອຸທກໍ. ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ສ, ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ສງ຺ກາເມນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອຸທເກ ສຎ຺ຈຣນ຺ຕໍ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ເສວ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຫຕ຺ເຖຫິ ປນ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈວິຍູຫິຕ຺ວາ ນຫາຍິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສກລຎ຺ຫິ ອຸທກໍ ຕສ຺ສ ຐານໍ, ຕສ຺ມາ ນ ໂສ ເອຕ຺ຕາວຕາ ຐານນ຺ຕຣໍ ສງ຺ກາມິໂຕ ໂຫຕິ. ອຸທກໂຕ ປນ ອຸທເກນ ວິນາ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອຸທເກນ ສທ຺ຘິໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸນ ອຸທເກ ປກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸປ຺ປລິນິປທຸມິນິອາທີນິ ຊລຊວລ຺ລິຕິຓານິ ອຸທກໂຕ ອຸທ຺ຘຣນ຺ຕສ຺ສ ວາ ຕຕ຺ເຖວ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ປເຣຫິ ອຸປ຺ປາຏິຕານິ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕານິ ຫິ ພີຊຄາເມ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕິລພີຊກສາສປມຕ຺ຕິກເສວາໂລປິ ອຸທກໂຕ ອຸທ຺ຘໂຏ ອມິລາໂຕ ອຄ຺ຄພີຊສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາທີສຸ ‘‘ອນນ຺ຕກຕິລພີຊກອຸທກປປ຺ປຏກາທີນິ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖູນີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ນ ທິສ຺ສຕິ. ອນ຺ຘກຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສມ຺ປຸຓ຺ຓຠູຕຄາມໍ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕມ຺ປິ ນ ສເມຕິ. ຠູຕຄາເມ ຫິ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ພີຊຄາເມ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສມ຺ປຸຓ຺ຓຠູຕຄາໂມ ນາມ ຕຕິໂຍ ໂກຏ຺ຐາໂສ ເນວ ປາຬິຍໍ, ນ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ອາຄໂຕ, ອເຖຕໍ ພີຊຄາມສງ຺ຄຫໍ ຄມິສ຺ສຕີຕິ, ຕມ຺ປິ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ອຠູຕຄາມມູລຕ຺ຕາ ຕາທິສສ຺ສ ພີຊຄາມສ຺ສາຕິ. ອປິຈ ‘‘ຄຣຸກລຫຸເກສຸ ຄຣຸເກ ຐາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ເອຕໍ ວິນຍລກ຺ຂຓໍ.

ຖລຏ຺ເຐ ຉິນ຺ນຣຸກ຺ຂານໍ ອວສິຏ຺ໂຐ ຫຣິຕຂາຓຸ ນາມ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ກກຸຘກຣຎ຺ຊປິຍງ຺ຄຸປນສາທີນໍ ຂາຓຸ ອຸທ຺ຘໍ ວຑ຺ຒຕິ, ໂສ ຠູຕຄາເມນ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຕາລນາຬິເກຣາທີນໍ ຂາຓຸ ອຸທ຺ຘໍ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ໂສ ພີຊຄາເມນ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ກທລິຍາ ປນ ອຜລິຕາຍ ຂາຓຸ ຠູຕຄາເມນ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ຜລິຕາຍ ພີຊຄາເມນ. ກທລີ ປນ ຜລິຕາ ຍາວ ນີລປຓ຺ຓາ, ຕາວ ຠູຕຄາເມເນວ ສງ຺ຄຫິຕາ, ຕຖາ ຜລິໂຕ ເວຬຸ. ຍທາ ປນ ອຄ຺ຄໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຸສ຺ສຕິ, ຕທາ ພີຊຄາເມນ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຕຣພີຊຄາເມນ? ຜຬຸພີຊຄາເມນ. ກິໍ ຕໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ? ນ ກິຎ຺ຈິ. ຍທິ ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ຠູຕຄາເມນ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ອິນ຺ທສາລາທິຣຸກ຺ເຂ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຣາສິໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ກິຎ຺ຈາປິ ຣາສິກຕທຓ຺ຑເກຫິ ຣຕນປ຺ປມາຓາປິ ສາຂາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ພີຊຄາເມເນວ ປນ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ມຓ຺ຑປຕ຺ຖາຍ ວາ ວຕິອຕ຺ຖາຍ ວາ ວລ຺ລິອາໂຣປນຕ຺ຖາຍ ວາ ຠູມິຍໍ ນິຂຓນ຺ຕິ, ມູເລສຸ ເຈວ ປຓ຺ເຓສຸ ຈ ນິຄ຺ຄເຕສຸ ປຸນ ຠູຕຄາມສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ມູລມຕ຺ເຕສຸ ປນ ປຓ຺ຓມຕ຺ເຕສຸ ວາ ນິຄ຺ຄເຕສຸປິ ພີຊຄາເມນ ສງ຺ຄຫິຕາ ເອວ.

ຍານິ ການິຈິ ພີຊານິ ປຖວິຍໍ ວາ ອຸທເກນ ສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐປິຕານິ, ກປາລາທີສຸ ວາ ອລ຺ລປໍສຸໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສພ຺ພານິ ມູລມຕ຺ເຕ ວາ ປຓ຺ຓມຕ຺ເຕ ວາ ນິຄ຺ຄເຕປິ ພີຊານິເຍວ. ສເຈປິ ມູລານິ ຈ ອຸປຣິ ອງ຺ກຸໂຣ ຈ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາວ ອງ຺ກຸໂຣ ຫຣິໂຕ ນ ໂຫຕິ, ຕາວ ພີຊານິເຍວ. ມຸຄ຺ຄາທີນໍ ປນ ປຓ຺ເຓສຸ ອຸຏ຺ຐິເຕສຸ, ວີຫິອາທີນໍ ວາ ອງ຺ກຸເຣ ຫຣິເຕ ນີລວຓ຺ເຓ ຊາເຕ ຠູຕຄາມສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕາລຏ຺ຐີນໍ ປຐມໍ ສູກຣທາຐາ ວິຍ ມູລໍ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ນິຄ຺ຄເຕປິ ຍາວ ອຸປຣິ ປຕ຺ຕວຏ຺ຏິ ນ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຕາວ ພີຊຄາໂມ ນາມເຍວ. ນາຬິເກຣສ຺ສ ຕຈໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ທນ຺ຕສູຈິ ວິຍ ອງ຺ກຸໂຣ ນິຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາວ ມິຄສິງ຺ຄສທິສາ ນີລປຕ຺ຕວຏ຺ຏິ ນ ໂຫຕິ, ຕາວ ພີຊຄາໂມເຍວ. ມູເລ ອນິຄ຺ຄເຕປິ ຕາທິສາຍ ປຕ຺ຕວຏ຺ຏິຍາ ຊາຕາຍ ອມູລກຠູຕຄາເມ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ອມ຺ພຏ຺ຐິອາທີນິ ວີຫິອາທີຫິ ວິນິຈ຺ຉິນິຕພ຺ພານິ. ວນ຺ທາກາ ວາ ອຎ຺ຎາ ວາ ຍາ ກາຈິ ຣຸກ຺ເຂ ຊາຍິຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂໍ ໂອຕ຺ຖຣຕິ, ຣຸກ຺ໂຂວ ຕສ຺ສາ ຐານໍ, ຕໍ ວິໂກເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘຣນ຺ຕສ຺ສ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເອກາ ອມູລິກາ ລຕາ ໂຫຕິ, ອງ຺ຄຸລິເວຐໂກ ວິຍ ວນປ຺ປຄຸມ຺ພທຓ຺ຑເກ ເວເຐຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອຍເມວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ເຄຫປມຸຂປາກາຣເວທິກາ ເຈຕິຍາທີສຸ ນີລວຓ຺ໂຓ ເສວາໂລ ໂຫຕິ, ຍາວ ທ຺ເວ ຕີຓິ ປຕ຺ຕານິ ນ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ, ຕາວ ອຄ຺ຄພີຊສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ປຕ຺ເຕສຸ ຊາເຕສຸ ປາຈິຕ຺ຕິຍວຕ຺ຖຸ, ຕສ຺ມາ ຕາທິເສສຸ ຐາເນສຸ ສຸຘາເລປມ຺ປິ ທາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ລິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ສິເນຫເລໂປ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ນິທາຆສມເຍ ສຸກ຺ຂເສວາໂລ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕໍ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນີອາທີຫິ ຆໍສິຕ຺ວາ ອປເນຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປານີຍຆຏາທີນໍ ພຫິ ເສວາໂລ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ, ອນ຺ໂຕ ອພ຺ໂພຫາຣິໂກ, ທນ຺ຕກຏ຺ຐປູວາທີສຸ ກຓ຺ຓກມ຺ປິ ອພ຺ໂພຫາຣິກເມວ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ສເຈ ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມກຕາ ຠິຕ຺ຕິ ກຓ຺ຓກິຕາ ໂຫຕິ, ໂຈຬກໍ ເຕເມຕ຺ວາ ປີເຬຕ຺ວາ ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ’’ຕິ (ມຫາວ. ໖໖).

໗໗. ປາສາຓຊາຕິ ປາສາຓທທ຺ທຸເສວາລເສເລຍ຺ຍກາທີນິ ອຫຣິຕວຓ຺ຓານິ ອປຕ຺ຕການິ ຈ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸການິ. ອຫິຈ຺ຉຕ຺ຕກໍ ຍາວ ມກຸຏໍ ໂຫຕິ, ຕາວ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ, ປຸປ຺ຜິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ, ອລ຺ລຣຸກ຺ຂໂຕ ປນ ອຫິຈ຺ຉຕ຺ຕກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຣຸກ຺ຂຕຈໍ ວິໂກເປຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຣຸກ຺ຂປປຏິກາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍາ ປນ ອິນ຺ທສາລກກຸຘາທີນໍ ປປຏິກາ ຣຸກ຺ຂໂຕ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ນິຍ຺ຍາສມ຺ປິ ຣຸກ຺ຂໂຕ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ສຸກ຺ຂຣຸກ຺ເຂ ວາ ລຄ຺ຄໍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອລ຺ລຣຸກ຺ຂໂຕ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ລາຂາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຣຸກ຺ຂໍ ຈາເລຕ຺ວາ ປຓ຺ຑຸປລາສໍ ວາ ປຣິຓຕກຓິກາຣາທິປຸປ຺ຜໍ ວາ ປາເຕນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ຫຕ຺ຖກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈນ ມຸທຸເກສຸ ອິນ຺ທສາລນຸຫີຂນ຺ຘາທີສຸ ວາ ຕຕ຺ຖຊາຕກຕາລປຓ຺ຓາທີສຸ ວາ ອກ຺ຂຣໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສາມເຓຣານໍ ປຸປ຺ຜໍ ໂອຈິນນ຺ຕານໍ ສາຂໍ ໂອນາເມຕ຺ວາ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເຕຫິ ປນ ປຸປ຺ເຜຫິ ປານີຍໍ ນ ວາເສຕພ຺ພໍ, ປານີຍວາສຕ຺ຖິເກນ ສາມເຓຣໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ໂອຈິນາເປຕພ຺ພານິ. ຜລສາຂາປິ ອຕ຺ຕນາ ຂາທິຕຸກາເມນ ນ ໂອນາເມຕພ຺ພາ, ສາມເຓຣໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຜລໍ ຄາຫາເປຕພ຺ພໍ. ກິຎ຺ຈິ ຄຈ຺ຉໍ ວາລຕໍ ວາ ອຸປ຺ປາເຏນ຺ເຕຫິ ສາມເຓເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາກຑ຺ຒິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ເຕສໍ ປນ ອຸສ຺ສາຫຊນນຕ຺ຖໍ ອນາກຑ຺ຒນ຺ເຕນ ກຑ຺ຒນາກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ວິຍ ອຄ຺ເຄ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເຍສໍ ຣຸກ຺ຂານໍ ສາຂາ ຣຸຫຕິ, ເຕສໍ ສາຂໍ ມກ຺ຂິກພີຊນາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ກປ຺ປິຍໍ ອກາຣາເປຕ຺ວາ ຄຫິຕໍ, ຕເຈ ວາ ປຕ຺ເຕ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ນເຂນປິ ວິເລຂນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ອລ຺ລສິງ຺ຄິເວຣາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ກປ຺ປິຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ສີຕເລ ປເທເສ ຐປິຕສ຺ສ ມູລໍ ສຎ຺ຊາຍຕິ, ອຸປຣິຠາເຄ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ອງ຺ກຸໂຣ ຊາຍຕິ, ເຫຏ຺ຐາຠາເຄ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ມູເລ ຈ ອງ຺ກຸເຣ ຈ ຊາເຕ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

‘‘ສມ຺ມຸຎ຺ຊນີສລາກາຍປິ ຕິຓານິ ຉິນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠູມິຍໍ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສຍໍ ວາ ຉິນ຺ທຕິ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ເຉທາເປຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຈງ຺ກມນ຺ໂຕປິ ‘‘ຉິຊ຺ຊນກໍ ຉິຊ຺ຊຕຸ, ຠິຊ຺ຊນກໍ ຠິຊ຺ຊຕຸ, ຈງ຺ກມິຕຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປາເທຫິ ອກ຺ກມນ຺ໂຕ ຕິຓວລ຺ລິອາທີນິ ສຍໍ ວາ ຉິນ຺ທຕິ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ເຉທາເປຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈປິ ຫິ ຕິຓໍ ວາ ລຕໍ ວາ ຄນ຺ຖິໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຠິຊ຺ຊຕິ, ຄນ຺ຖິມ຺ປິ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຕາລຣຸກ຺ຂາທີສຸ ປນ ໂຈຣານໍ ອນາຣຸຫຓຕ຺ຖາຍ ທາຣຸມກ຺ກຏກໍ ອາໂກເຏນ຺ຕິ, ກຓ຺ຏເກ ພນ຺ຘນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ເອວໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ທາຣຸມກ຺ກຏໂກ ຣຸກ຺ເຂ ອລ຺ລີນມຕ຺ໂຕວ ໂຫຕິ, ຣຸກ຺ຂໍ ນ ປີເຬຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທ, ລຕໍ ຉິນ຺ທ, ກນ຺ທໍ ວາ ມູລໍ ວາ ອຸປ຺ປາເຏຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ອນິຍມິຕຕ຺ຕາ. ນິຍເມຕ຺ວາ ປນ ‘‘ອິມໍ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທາ’’ຕິອາທິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາປິ ‘‘ອມ຺ພຣຸກ຺ຂໍ ຈຕຸຣໍສວລ຺ລິໍ ອາລຸວກນ຺ທໍ ມຸຎ຺ຊຕິຓໍ ອສຸກຣຸກ຺ຂຈ຺ຉລ຺ລິໍ ຉິນ຺ທ ຠິນ຺ທ ອຸປ຺ປາເຏຫີ’’ຕິອາທິວຈນມ຺ປິ ອນິຍມິຕເມວ ໂຫຕິ. ‘‘ອິມໍ ອມ຺ພຣຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນເມວ ຫິ ນິຍມິຕໍ ນາມ, ຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຕ຺ຕມ຺ປິ ປຈິຕຸກາໂມ ຕິຓາທີນໍ ອຸປຣິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຍໍ ວາ ປຈຕິ, ອຎ຺ເຎນ ວາ ປຈາເປຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອນິຍເມຕ຺ວາ ປນ ‘‘ມຸຄ຺ເຄ ປຈ, ມາເສ ປຈາ’’ຕິອາທິ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ‘‘ອິເມ ມຸຄ຺ເຄ ປຈາ’’ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອິມໍ ມູລເຠສຊ຺ຊໍ ຊານ, ອິມໍ ມູລໍ ວາ ປຓ຺ຓໍ ວາ ເທຫິ, ອິມໍ ຣຸກ຺ຂໍ ວາ ລຕໍ ວາ ອາຫຣ, ອິມິນາ ປຸປ຺ເຜນ ຜເລນ ວາ ອຕ຺ໂຖ, ອິມໍ ຣຸກ຺ຂໍ ວາ ລຕໍ ວາ ຜລໍ ວາ ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ເອວໍ ປນ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຠູຕຄາມປຣິໂມຈິຕໍ ກຕໍ ໂຫຕິ.

໗໘. ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ເຕນ ປນ ພີຊຄາມປຣິໂມຈນຕ຺ຖໍ ປຸນ ກປ຺ປິຍໍ ກາຣາເປຕພ຺ພໍ. ກປ຺ປິຍກຣຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອິມິນາ ສຸຕ຺ຕານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ພໍ –

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫິ ສມຓກປ຺ເປຫິ ຜລໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ອຄ຺ຄິປຣິຊິຕໍ ສຕ຺ຖປຣິຊິຕໍ ນຂປຣິຊິຕໍ ອພີຊໍ ນິພ຺ພຏ຺ຏພີຊຎ຺ເຎວ ປຎ຺ຈມ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໒໕໐).

ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄິປຣິຊິຕນ຺ຕິ ອຄ຺ຄິນາ ປຣິຊິຕໍ ອຘິຠູຕໍ ທຑ຺ຒໍ ຜຸຏ຺ຐນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕ຺ຖປຣິຊິຕນ຺ຕິ ສຕ຺ເຖນ ປຣິຊິຕໍ ອຘິຠູຕໍ ຉິນ຺ນໍ ວິທ຺ຘໍ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສ ນໂຍ ນຂປຣິຊິເຕ. ອພີຊນິພ຺ພຏ຺ຏພີຊານິ ສຍເມວ ກປ຺ປິຍານິ. ອຄ຺ຄິນາ ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ກຏ຺ຐຄ຺ຄິໂຄມຍຄ຺ຄິອາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ອນ຺ຕມໂສ ໂລຫຂຓ຺ເຑນປິ ອາທິຕ຺ເຕນ ກປ຺ປິຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ເອກເທເສ ຜຸສນ຺ເຕນ ‘‘ກປ຺ປິຍ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາວ ກາຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ເຖນ ກໂຣນ຺ເຕນ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ໂລຫມຍສຕ຺ຖສ຺ສ ອນ຺ຕມໂສ ສູຈິນຂຈ຺ເຉທນານມ຺ປິ ຕຸຓ຺ເຑນ ວາ ຘາຣາຍ ວາ ເຉທໍ ວາ ເວຘໍ ວາ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ‘‘ກປ຺ປິຍ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາວ ກາຕພ຺ພໍ. ນເຂນ ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ປູຕິນເຂນ ນ ກາຕພ຺ພໍ, ມນຸສ຺ສານໍ ປນ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆທີປິມກ຺ກຏານໍ ສກຸນ຺ຕານຎ຺ຈ ນຂາ ຕິຂິຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕຫິ ກາຕພ຺ພໍ. ອສ຺ສມຫິໍສສູກຣມິຄໂຄຣູປາທີນໍ ຂຸຣາ ອຕິຂິຓາ, ເຕຫິ ນ ກາຕພ຺ພໍ, ກຕມ຺ປິ ອກຕໍ ໂຫຕິ. ຫຕ຺ຖິນຂາ ປນ ຂຸຣາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕຫິ ຈ ວຏ຺ຏຕິ. ເຍຫິ ປນ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ເຕຫິ ຕຕ຺ຖຊາຕເກຫິປິ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄຫິຕເກປິ ເຉທໍ ວາ ເວຘໍ ວາ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ‘‘ກປ຺ປິຍ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາວ ກາຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖ ສເຈປິ ພີຊານໍ ປພ຺ພຕມຕ຺ໂຕ ຣາສິ, ຣຸກ຺ຂສຫສ຺ສໍ ວາ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກາພທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຉູນໍ ວາ ມຫາຠາໂຣ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ພີເຊ ວາ ຣຸກ຺ຂສາຂາຍ ວາ ອຸຈ຺ຉຸມ຺ຫິ ວາ ກປ຺ປິເຍ ກເຕ ສພ຺ພໍ ກຕໍ ໂຫຕິ. ອຸຈ຺ຉູ ຈ ທາຣູນິ ຈ ເອກໂຕ ພທ຺ຘານິ ໂຫນ຺ຕິ, ‘‘ອຸຈ຺ຉຸໍ ກປ຺ປິຍໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ທາຣຸໍ ວິຊ຺ຌຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ສເຈ ປນ ຍາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ວາ ວລ຺ລິຍາ ວາ ພທ຺ຘານິ, ຕໍ ວິຊ຺ຌຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑານໍ ປຈ຺ຉິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ອາຫຣນ຺ຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ຂຓ຺ເຑ ກປ຺ປິເຍ ກເຕ ສພ຺ພໍ ກຕເມວ. ມຣີຈປກ຺ກາທີຫິ ຈ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ອາຫຣນ຺ຕິ, ‘‘ກປ຺ປິຍໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສເຈປິ ຠຕ຺ຕສິຕ຺ເຖ ວິຊ຺ຌຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ຕິລຕຓ຺ຑຸລາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍາຄຸຍາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ປນ ເອກາພທ຺ຘານິ ຫຸຕ຺ວາ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ເອກເມກໍ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍໍ ກາຕພ຺ພເມວ. ກປິຕ຺ຖຜລາທີນໍ ອນ຺ໂຕ ມິຎ຺ຊໍ ກຏາຫໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ສຎ຺ຈຣຕິ, ຠິນ຺ທາເປຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍໍ ກາຣາເປຕພ຺ພໍ, ເອກາພທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ກຏາເຫປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອິຕິ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນຍວິນິຈ຺ຉຍສງ຺ຄເຫ

ຠູຕຄາມວິນິຈ຺ຉຍກຖາ ສມຕ຺ຕາ.