໑໔. ປຖວີຂຓນວິນິຈ຺ຉຍກຖາ

໗໒. ເອວໍ ທານວິສ຺ສາສຄ຺ຄາຫລາຠປຣິຓາມນວິນິຈ຺ຉຍໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ປຖວີວິນິຈ຺ຉຍໍ ກເຖຕຸໍ ‘‘ປຖວີ’’ຕ຺ຍາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຕ຺ຖຣຕີຕິ ປຖວີ, ປ-ປຸພ຺ພ ຖຣ ສນ຺ຖຣເຓຕິ ຘາຕຸ, ຣ-ກາຣສ຺ສ ວ-ກາໂຣ, ສສມ຺ຠາຣປຖວີ. ຕປ຺ປເຠທມາຫ ‘‘ທ຺ເວ ປຖວີ, ຊາຕາ ຈ ປຖວີ ອຊາຕາ ຈ ປຖວີ’’ຕິ. ຕາສໍ ວິເສສໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຊາຕາ ນາມ ປຖວີ’’ຕ຺ຍາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸທ຺ຘປໍສຸກາ…ເປ… ເຍຠຸຍ຺ເຍນມຕ຺ຕິກາປຖວີ ຊາຕາ ນາມ ປຖວີ ໂຫຕິ. ນ ເກວລໍ ສາເຍວ, ອທຑ຺ຒາ ປຖວີປິ ‘‘ຊາຕາ ປຖວີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນ ເກວລໍ ອິມາ ທ຺ເວເຍວ, ໂຍປິ ປໍສຸປຸຎ຺ໂຊ ວາ…ເປ… ຈາຕຸມາສໍ ໂອວຏ຺ໂຐ, ໂສປິ ‘‘ຊາຕາ ປຖວີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິຕຣຕ຺ຣປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ສຸທ຺ຘາ ປໍສຸກາເຍວ ເອຕ຺ຖ ປຖວິຍາ ອຕ຺ຖິ, ນ ປາສາຓາທໂຍຕິ ສຸທ຺ຘປໍສຸກາ. ຕຖາ ສຸທ຺ຘມຕ຺ຕິກາ. ອປ຺ປາ ປາສາຓາ ເອຕ຺ຖາຕິ ອປ຺ປປາສາຓາ. ອິຕເຣສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປໍສຸກາ ເອຕ຺ຖາຕິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນປໍສຸກາ, ອລຸຕ຺ຕສມາໂສຍໍ, ຕຖາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນມຕ຺ຕິກາ. ຕຕ຺ຖ ມຸຏ຺ຐິປ຺ປມາຓໂຕ ອຸປຣິ ປາສາຓາ. ມຸຏ຺ຐິປ຺ປມາຓາ ສກ຺ຂຣາ. ກຖລາຕິ ກປາລຂຓ຺ຑາທິ. ມຣຸມ຺ປາຕິ ກຏສກ຺ຂຣາ. ວາລຸກາ ວາລຸກາເຍວ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນປໍສຸກາຕິ ເອຕ຺ຖ ຕີສຸ ໂກຏ຺ຐາເສສຸ ທ຺ເວ ໂກຏ຺ຐາສາ ປໍສຸ, ເອໂກ ປາສາຓາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໂກຏ຺ຐາໂສ. ອທຑ຺ຒາປີຕິ ອຸທ຺ຘນປຕ຺ຕປຈນກຸມ຺ຠກາຣາຕປາທິວເສນ ຕຖາ ຕຖາ ອທຑ຺ຒາ, ສາ ປນ ວິສຸໍ ນຕ຺ຖິ, ສຸທ຺ຘປໍສຸອາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣາວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນສກ຺ຂຣາຕິ ພຫຸຕຣສກ຺ຂຣາ. ຫຕ຺ຖິກຸຈ຺ຉິຍໍ ກິຣ ເອກໍ ປຈ຺ຉິປູຣໍ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ໂທຓິຍໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ປຖວິຍາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນສກ຺ຂຣຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ສຍໍ ຠິກ຺ຂູ ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ຂຓິໍສູຕິ. ຍານິ ປນ ມຊ຺ເຌ ‘‘ອປ຺ປປໍສຸອປ຺ປມຕ຺ຕິກາ’’ຕິ ທ຺ເວ ປທານິ, ຕານິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນປາສາຓາທິປຎ຺ຈກເມວ ປວິສນ຺ຕິ. ເຕສຎ຺ເຎວ ຫິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປເຠທວຈນເມຕໍ, ຍທິທໍ ສຸທ຺ຘປາສາຓາທິອາທິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ກິຎ຺ຈາປິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນປໍສຸໍ ອປ຺ປປໍສຸຎ຺ຈ ປຖວິໍ ວຕ຺ວາ ອຸປຑ຺ຒປໍສຸກາປຖວີ ນ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາປິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊສິກ຺ຂາປເທສຸ ສາວເສສປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາປິ ສມ຺ຠວໂຕ ອຸປຑ຺ຒປໍສຸກາຍປິ ປຖວິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນາທີສຸ ອຸປຑ຺ຒຈ຺ຉນ຺ເນ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອິຘາປິ ທຸກ຺ກຏໍ ຍຸຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍວຕ຺ຖຸກຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິວຕ຺ຖຸກຎ຺ຈ ທຸວິຘໍ ປຖວິໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸກາຍ ຕຕິຍາຍ ປຖວິຍາ ອຠາວໂຕ. ທ຺ເວເຍວ ຫິ ປຖວິໂຍ ວຸຕ຺ຕາ ‘‘ຊາຕາ ຈ ປຖວີ ອຊາຕາ ຈ ປຖວີ’’ຕິ, ຕສ຺ມາ ທ຺ວີສຸ ອຎ຺ຎຕຣາຍ ປຖວິຍາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ວິນຍວິນິຈ຺ຉເຍ ຈ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຄຣຸກລຫຸເກສຸ ຄຣຸເກເຍວ ຐາຕພ຺ພຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ເອຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິຍາ ຠວິຕຸໍ. ສພ຺ພຈ຺ຉນ຺ນາທີສຸ ປນ ອຸປຑ຺ເຒ ທຸກ຺ກຏໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຕາທິສສ຺ສ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸໂນ ສມ຺ຠວໂຕ. ວິມຕິວິໂນທນິຍມ຺ປິ (ວິ. ວິ. ຏີ. ປາຈິຕ຺ຕິຍ ໒.໘໖) ‘‘ອປ຺ປປໍສຸມຕ຺ຕິກາຍ ປຖວິຍາ ອນາປຕ຺ຕິວຕ຺ຖຸຠາເວນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປຑ຺ຒປໍສຸມຕ຺ຕິກາຍປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນ ເຫຕໍ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖູຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ ຊາຕາຊາຕວິນິມຸຕ຺ຕາຍ ຕຕິຍາຍ ປຖວິຍາ ອຠາວໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຂຓນ຺ຕສ຺ສ ຂຓາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນປິ ສມ຺ມຊ຺ຊນິສລາກາຍປິ ສຍໍ ວາ ຂຓນ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ເຎນ ວາ ຂຓາເປນ຺ຕສ຺ສ. ‘‘ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ຂຓາ’’ຕິ ວທຕິ, ວຏ຺ຏຕີຕິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ໂອກາເສ’’ຕິ ອນິຍເມຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ. ‘‘ອິມໍ ວລ຺ລິໍ ຂຓາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ປຖວິຂຓນໍ ສນ຺ຘາຍ ປວຕ຺ຕໂວຫາຣຕ຺ຕາ ອິມິນາວ ສິກ຺ຂາປເທນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ນ ຠູຕຄາມສິກ຺ຂາປເທນ, ອຸຠຍມ຺ປິ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ທ຺ເວປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ໂຫນ຺ຕິ.

໗໓. ກຸເຏຫີຕິ ຆເຏຫິ. ຕນຸກກທ຺ທໂມຕິ ອຸທກມິສ຺ສກກທ຺ທໂມ, ໂສ ຈ ອຸທກຄຕິກຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸທກປປ຺ປຏໂກຕິ ອຸທເກ ອນ຺ໂຕຠູມິຍໍ ປວິຏ຺ເຐ ຕສ຺ສ ອຸປຣິຠາຄໍ ຉາເທຕ຺ວາ ຕນຸກປໍສຸ ວາ ມຕ຺ຕິກາ ວາ ປຏລໍ ຫຸຕ຺ວາ ປລວມານາ ອຸຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອຸທເກ ສຸກ຺ເຂປິ ຕໍ ປຏລໍ ວາເຕນ ຈລມານໍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕໍ ອຸທກປປ຺ປຏໂກ ນາມ. ໂອມກຈາຕຸມາສນ຺ຕິ ອູນຈາຕຸມາສໍ. ໂອວຏ຺ຐນ຺ຕິ ເທເວນ ໂອວຏ຺ຐໍ. ອກຕປພ຺ຠາເຣຕິ ອວລຎ຺ຊນຏ຺ຐານທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕາທິເສ ຫິ ວມ຺ມິກສ຺ສ ສພ຺ຠາໂວຕິ. ມູສິກຸກ຺ກຸຣໍ ນາມ ມູສິກາຫິ ຂຓິຕ຺ວາ ພຫິ ກຕປໍສຸຣາສິ.

ເອເສວ ນໂຍຕິ ໂອມກຈາຕຸມາສໍ ໂອວຏ຺ໂຐເຍວ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກທິວສມ຺ປິ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ໂອວຏ຺ຐຈາຕຸມາສໂຕ ເອກທິວສາຕິກ຺ກນ຺ໂຕປິ ວິໂກເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ເຫຏ຺ຐຠູມິສມ຺ພນ຺ເຘປິ ຈ ໂຄກຓ຺ຏເກ ຠູມິໂຕ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຕຕ຺ຕາ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄຕໍ ມຕ຺ຖກໂຕ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ຄເຫຕຸຎ຺ຈ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ສກຏ຺ຐາເນ ອຕິຏ຺ຐມານໍ ກຕ຺ວາ ປາເທຫິ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ອາໂລຬິຕກທ຺ທມມ຺ປິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອຈ຺ຉທນນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸຊຸກໍ ອາກາສໂຕ ປຕິຕວສ຺ໂສທເກນ ໂອວຏ຺ຐເມວ ຊາຕປຖວີ ໂຫຕິ, ນ ຉທນາທີສຸ ປຕິຕ຺ວາ ຕໂຕ ປວຕ຺ຕອຸທເກນ ຕິນ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕໂຕຕິ ປຸຣາຓເສນາສນໂຕ. ອິຏ຺ຐກໍ ຄຓ຺ຫາມີຕິອາທິ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ອຸທເກນາຕິ ອຸຊຸກໍ ອາກາສໂຕເຍວ ປຕິຕອຸທເກນ. ສເຈ ປນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປຫຣິຕ຺ວາ ປຕິເຕນ ອຸທເກນ ເຕມິຕໍ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ມຓ຺ຑປຕ຺ຖມ຺ຠນ຺ຕິ ສາຂາມຓ຺ຑປຕ຺ຖມ຺ຠໍ.

໗໔. ອຸຈ຺ຈາເລຕ຺ວາຕິ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ເຕນ ອປເທເສນາຕິ ເຕນ ເລເສນ. ອວິສຍຕ຺ຕາ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈປິ ນິພ຺ພາເປຕຸໍ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ, ປຐມໍ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ເຕນ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ທຫຕູຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາປິ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ມຫາມຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ຠິຕ຺ຕິເລປນໍ.

ອິຕິ ວິນຍສງ຺ຄຫສໍວຓ຺ຓນາຠູເຕ ວິນຍາລງ຺ກາເຣ

ປຖວີຂຓນວິນິຈ຺ຉຍກຖາລງ຺ກາໂຣ ນາມ

ຈຸທ຺ທສໂມ ປຣິຈ຺ເຉໂທ.