໖. ທຸຕິຍກາມຠູສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໔໘. ນິໂຣຘໍ ວລຎ຺ເຊຕິ ອນາຄາມິຠາວໂຕ. ອິເມ ສງ຺ຂາຣາຕິ ອິເມ ‘‘ກາຍສງ຺ຂາໂຣ, ວຈີສງ຺ຂາໂຣ, ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມານາ ຕໂຍ ສງ຺ຂາຣາ. ສທ຺ທໂຕປິ, ອຕ຺ຖໂຕປິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມິສ຺ສາ, ຕໂຕ ເອວ ອາລຸຬິຕາ ອາກຸລາ, ອວິຠູຕາ ທຸພ຺ພິຠາວນາ, ທຸທ຺ທີປນາ ອສງ຺ກຣໂຕ ທີເປຕຸໍ ທຸກ຺ກຣາ. ຕຖາ ຫິ ກຸສລເຈຕນາ ເອວ ‘‘ກາຍສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ‘‘ວຈີສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິປິ, ‘‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິປິ. ອສ຺ສາສປສ຺ສາສາປິ ກຕ຺ຖຈິ ‘‘ກາຍສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ, ວິຕກ຺ກວິຈາຣາປິ ‘‘ວຈີສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ສຎ຺ຎາເວທນາປິ ‘‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ຄຫຓໍ ອາທານໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ກຣຓໍ ຄຫຓໍ, ຄຫິຕສ຺ສ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ມຸຎ຺ຈນໍ, ຜນ຺ທນໍ ໂຈປນໍ ປາເປຕ຺ວາ ນິປ຺ຜາເທຕ຺ວາ. ຫນຸສຎ຺ໂຈປນນ຺ຕິ ກາຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ປຸພ຺ພຠາເຄ ຫນຸສຎ຺ໂຈປນໍ ກຕ຺ວາ. ເອວຎ຺ຫິ ວຈີເຠທກຣຓໍ. ເອວໍ ອິເມຕິອາທິ ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິຄມນໍ.

ປທຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ອິຕຣສງ຺ຂາເຣຫິ ປທຕ຺ຖໂຕ ວິເສສໍ ກຖາເປສ຺ສາມີຕິ. ກາຍນິສ຺ສິຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຍນິສ຺ສິຕຕາ ຈ ເນສໍ ຕພ຺ຠາວຠາວິຕາຍ ເວທິຕພ຺ພາ, ນ ກາຍສ຺ສ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍຕາວເສນາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ກາເຍ ສຕິ ໂຫນ຺ຕິ, ອສຕິ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ອາຫ. ກາໂຍຕິ ເຈຕ຺ຖ ກຣຊກາໂຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຈິຕ຺ຕນິສ຺ສິຕາຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ຕໍ ນິສ຺ສຍປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ.

‘‘ສມາປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ ປທສ຺ສ ສມີເປ ວຸຈ຺ຈມານໍ ‘‘ສມາປຊ຺ຊິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ອາສນ຺ນານາຄຕກາລວາຈີ ເອວ ຠວິຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕໍ, ນ ອິຕຣນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ປທທ຺ວເຍນ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິກາໂລ ກຖິໂຕ’’ຕິ. ຕຍິທໍ ຕສ຺ສ ຕຖາ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ຕສ຺ສ ຕຖາ ຈິຕ຺ຕປວຕ຺ຕິສມ຺ຠວໂຕ. ສມາປນ຺ເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຸຣິເມຫີຕິ ‘‘ສມາປຊ຺ຊິສ຺ສໍ ສມາປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ. ປຈ຺ຉິເມນາຕິ ‘‘ສມາປນ຺ໂນ’’ຕິ ປເທນ.

ຠາວິຕໍ ໂຫຕິ ອຸປ຺ປາທິຕໍ ໂຫຕິ ນິໂຣຘສມາປນ຺ນຕ຺ຖາຍ. ອນຸປຸພ຺ພສມາປຕ຺ຕິສມາປຊ຺ຊນສງ຺ຂາຕາຍ ນິໂຣຘຠາວນາຍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຠາວິຕໍ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຍໍ ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ທຸຕິຍຊ຺ຌາເນເຍວາຕິ ທຸຕິຍຊ຺ຌານກ຺ຂເຓ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ອນຸປ຺ປາທນໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ນິໂຣໂຘຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ຕຊ຺ຊາ ປຣິກມ຺ມສິທ຺ຘາ ຍາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ‘‘ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎາ’’ຕິ, ຍາ ເນສໍ ຕຖາ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ. ສາ ‘‘ອນ຺ໂຕນິໂຣເຘ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

‘‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣ ນິຣຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຕທຎ຺ເຎສໍ ອນິໂຣຘໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ວາທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາໂຣ ນິຣຸທ຺ໂຘຕິ ວຈນໂຕ’’ຕິອາທິໍ ວຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຕິປ຺ປສງ຺ຄທສ຺ສນມຸເຂນ ຕໍ ວາທໍ ນິເສເຘຕຸໍ ‘‘ເຕ ວຕ຺ຕພ຺ພາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຠິນິເວສໍ ອກຕ຺ວາຕິ ຍຖາຄເຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ເຕ ອຠິນິເວສໍ ອກຕ຺ວາ. ອາຈຣິຍານໍ ນເຍຕິ ອາຈຣິຍານໍ ປຣມ຺ປຣາຄເຕ ຘມ຺ມນເຍ ຘມ຺ມເນຕ຺ຕິຍໍ ຐຕ຺ວາ.

ກິຣິຍມຍປວຕ຺ຕສ຺ມິນ຺ຕິ ປຣິຕ຺ຕຠູມກກຸສລາກຸສລຘມ຺ມປພນ຺ເຘ ວຕ຺ຕມາເນ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ວຕ຺ຕມາເນ ກາຍິກ-ວາຈສິກ-ກິຣິຍສມ຺ປວຕ຺ຕິ ໂຫຕິ, ທສ຺ສນ-ສວນາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓຄ຺ຄຫເຓ ປວຕ຺ຕມາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ – ‘‘ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມເຓສຸ ປສາເທ ຆຏ຺ເຏນ຺ເຕສູ’’ຕິ. ມກ຺ຂິຕານິ ວິຍາຕິ ປຸຎ຺ຉິຕານິ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ ຆຏ຺ຏນາຍ ວິພາຘິຕຕ຺ຕາ. ເອເຕນາຍໍ ຆຏ຺ຏນາ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກວິຎ຺ຎາຓານໍ ເວຄສາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນາຍ ນ ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ອນ຺ໂຕນິໂຣເຘ ປຎ຺ຈ ປສາທາ ອຕິວິຍ ວິໂຣຈນ຺ຕີ’’ຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ສຈິຕ຺ຕໂກ ຠວິສ຺ສາມີຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຖໂຕ ອາປນ຺ນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ອຈິຕ຺ຕໂກ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອເຕເນວ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ. ຍໍ ເອວໍ ຠາວິຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິສຸໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠາວນາ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອທ຺ຘານປຣິຈ຺ເຉທໍ ປນ ກຕ຺ວາ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ກາຕພ຺ພປຣິກມ຺ມຠາວນາຍ ເອວ ຕສ຺ສ ສິຊ຺ຌນໂຕ.

ສາ ປເນສາ ນິໂຣຘກຖາ. ທ຺ວີຫິ ພເລຫີຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາພເລຫິ. ຕໂຍ ຈ ສງ຺ຂາຣານນ຺ຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ກາຍວຈີຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣານໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ. ໂສຬສຫິ ຎາຓຈຣິຍາຫີຕິ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາທີນໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ອນຸປສ຺ສນາຎາຓານໍ, ອຏ຺ຐນ຺ນຎ຺ຈ ມຄ຺ຄຜລຎາຓານໍ ວເສນ ອິມາຫິ ໂສຬສຫິ ຎາຓປ຺ປວຕ຺ຕີຫິ. ນວຫິ ສມາຘິຈຣິຍາຫີຕິ ອຏ຺ຐ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອຏ຺ຐ ສມາຘິຈຣິຍາ, ຕາສໍ ອຸປຈາຣສມາຘິ ສມາຘິຠາວສາມຎ຺ເຎນ ເອກາ ສມາຘິຈຣິຍາຕິ ເອວໍ ນວຫິ ສມາຘິຈຣິຍາຫິ. ວສີຠາວຕາປຎ຺ຎາຕິ ວສີຠາວຕາສງ຺ຂາຕາ ປຎ຺ຎາ. ສພ຺ພາກາເຣນ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ກຖິຕາ, ເຕ ຕາວ ອາກາຣາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕຸ, ສຣູປມຕ຺ຕສ຺ສ ປນສ຺ສ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ໂກ ປນາຍໍ ນິໂຣໂຘ ນາມາ’’ຕິ. ຍທິ ຂນ຺ຘານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ, ອຖ ກິມຕ຺ຖເມຕໍ ຌານສຸຂາທິໍ ວິຍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສງ຺ຂາຣານ’’ນ຺ຕິອາທິ.

ຜລສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອນາຄາມິຜລຈິຕ຺ຕໍ. ‘‘ຕໂຕ ປຣໍ ຠວງ຺ຄສມເຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ກິໍ ປນ…ເປ… ນ ສມຸຏ຺ຐາເປຕີ’’ຕິ. ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ ຣູປສມຸປ຺ປາທກຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ສາຕິ ນິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ນຠິກ຺ຂຸໂນ. ສາ ນ ສມຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ສາ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານິກາ ຜລສມາປຕ຺ຕິ ນ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາເສ. ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານິກຠາໂວ ກຖໍ ນິຈ຺ຉິໂຕຕິ ອາຫ – ‘‘ກິໍ ວາ ເອເຕນາ’’ຕິອາທິ. ວກ຺ຂມານາກາເຣນປິ ປຣິຫາໂຣ ໂຫຕີຕິ. ສນ຺ຕສມາປຕ຺ຕິໂຕຕິ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິເມວ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ອພ຺ໂພຫາຣິກາ ໂຫນ຺ຕິ ອຕິສຸຂຸມສຠາວຕ຺ຕາ, ສຎ຺ຊີວຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປຸພ຺ເພ ສມາປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສາ ອພ຺ໂພຫາຣິກຠາວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຠວງ຺ຄສມເຍເນເວຕໍ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ.

ກິຣິຍມຍ …ເປ… ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ? ນນຸ ຠວງ຺ຄຸປ຺ປຕ຺ຕິກາລມ຺ປິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ເຕວາຕິ? ກິຎ຺ຈາປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວຈີສງ຺ຂາຣລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ຕາ ປນ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກິໍ ຠວງ຺ຄ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສຸຎ຺ຎໂຕ ຜສ຺ໂສຕິອາທໂຍ ສຄຸເຓນປິ ອາຣມ຺ມເຓນາຕິ ອາຣມ຺ມຓຠູຕເມຕໍ. ສຸຎ຺ຎຕາ ນາມ ຜລສມາປຕ຺ຕິ ນິຈ຺ຈສຸຂອຕ຺ຕສຠາວໂຕ ສຸຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ‘‘ສຸຎ຺ຎໂຕ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສຸຎ຺ຎສຠາວຕ຺ຕາ. ອນິມິຕ຺ຕາ ນາມ ຜລສມາປຕ຺ຕິ ຣາຄນິມິຕ຺ຕາທີນໍ ອຠາວໂຕ. ອປ຺ປຓິຫິຕາ ນາມ ຜລສມາປຕ຺ຕິ ຣາຄປຓິຘິອາທີນມຠາວໂຕ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ອນິມິຕ຺ຕປ຺ປຓິຫິເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ’’ຕິ. ຣາຄນິມິຕ຺ຕາທີນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສງ຺ຂາຣນິມິຕ຺ຕສ຺ສປິ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຍທຄ຺ເຄນ ຜລສມາປຕ຺ຕິສມ຺ຜສ຺ໂສ ສຸຎ຺ຎໂຕ ນາມ, ຕທຄ຺ເຄນ ຜລສມາປຕ຺ຕິປິ ສຸຎ຺ຎຕາ ນາມ, ຜສ຺ສສີເສນ ປນ ເທສນາ ອາຄຕາຕິ ຕຖາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນິມິຕ຺ຕປ຺ປຓິຫິເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອາຄມນໍ ເອຕ຺ຖ, ເອຕາຍາຕິ ວາ ອາຄມນິກາ, ສາ ເອວ ອາຄມນິຍາ ກ-ກາຣສ຺ສ ຍ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ວຸຏ຺ຐາຕິ ນິມິຕ຺ຕໂຕ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາທເນນ. ອນິມິຕ຺ຕາ ນາມ ນິຈ຺ຈນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຄ຺ຆາຏນໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຈ ວຸຏ຺ຐານເມວ ປມາຓໍ, ນ ປຣິຄ຺ຄຫທສ຺ສນານິ. ອປ຺ປຓິຫິຕາ ນາມ ສຸຂປຓິຘິຍາ ປຏິປກ຺ຂໂຕ. ສຸຎ຺ຎຕາ ນາມ ອຕ຺ຕທິຏ຺ຐິຍາ ອຸຊຸປຏິປກ຺ຂຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕສຸຎ຺ຎຕາຍ ສຸທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ມຄ຺ໂຄ ອນິມິຕ຺ໂຕ ນາມ ວິປສ຺ສນາຄມນໂຕ. ຜລໍ ອນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ມຄ຺ຄາຄມນໂຕ. ວິກປ຺ໂປ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ອາຄມນສ຺ສ ວວຕ຺ຖານສ຺ສ ອຠາເວນ, ວິປສ຺ສນາຍ ອນິມິຕ຺ຕາທິນາມລາໂຠ ອວວຕ຺ຖິໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕສ຺ມາ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ປນ ສາ ມຄ຺ຄວຸຏ຺ຐານກາເລ ເອວຣູປາປິ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ສ ວເສນ ມຄ຺ຄຜລານໍ ວິຍ ຜສ຺ສສ຺ສປິ ປວຕ຺ຕິຣູປຕ຺ຕາ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ວິກປ຺ໂປ ອນວສໂຣຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕໂຍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕີຕິ ປຸຄ຺ຄລເຠທວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ນ ຫິ ເອກໍເຍວ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ຕໂຍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕິ. ‘‘ຕິວິໂຘ ຜສ຺ໂສ ຜຸສຕີ’’ຕິ ວາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ‘‘ນິໂຣຘຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ວຸຏ຺ຐິຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ຍສ຺ສ ຍຖາວຸຕ຺ຕາ ຕໂຍ ເອວ ຜສ຺ສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ອນວເສສຄ຺ຄຫຓວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕໂຍ ຜສ຺ສາ ຜຸສນ຺ຕີ’’ຕິ.

ນິພ຺ພານໍ ວິເວໂກ ນາມ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣວິວິຕ຺ຕຠາວໂຕ. ຕສ຺ມິໍ ວິເວເກ ເອກນ຺ເຕເນວ ນິນ຺ນໂປຓຕ຺ຕາ ເອວ ຫິ ເຕ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘສພ຺ພຸສ຺ສຸກ຺ກາ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສາ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ອນວເສສຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓໍ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ.

ທຸຕິຍກາມຠູສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.