໓. ສພ຺ພວຄ຺ໂຄ

໑. ສພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓. ສພ຺ພ-ສທ຺ໂທ ປກຣຓວເສນ ກຕ຺ຖຈິ ສປ຺ປເທເສປິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ຕໂຕ ນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ອນວເສສວິສເຍນ ສພ຺ພ-ສທ຺ເທນ ວິເສເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພສພ຺ພ’’ນ຺ຕິ, ສພ຺ພເມວ ຫຸຕ຺ວາ ສພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາຍຕນຠາວໍ ສພ຺ພໍ ອາຍຕນສພ຺ພໍ, ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຕສ຺ສ ອວິສຍາຠາວໂຕ ນ ອທ຺ທິຏ຺ຐມິຘຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີຕິ. ອິຘາຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ອິຘ ວາ ສເທວເກ ໂລເກ, ທສ຺ສນຠູເຕນ ຎາເຓນ ອທິຏ຺ຐໍ ນາມ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍທິ ເອວໍ ອນຸມານວິສຍໍ ນຸ ໂຂ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອໂຖ ອວິຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ອປຈ຺ຈກ຺ຂມ຺ປິ ອວິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ອທິຏ຺ຐໍ ອວິຎ຺ຎາຕໍ ນຕ຺ຖິ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕີຕເມວ ເຎຍ຺ຍໍ ຄຫິຕໍ, ອນາຄຕໍ ນຸ ໂຂ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ – ‘‘ອຊານິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຊານິຕຸໍ ຎາຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍໍ ນາມ ຕສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ສພ຺ພໍ ອຠິຎ຺ຎາສີ’’ຕິອາທິ.

ສກລສ຺ສ ສກ຺ກາຍຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສກ຺ກາຍສພ຺ພໍ. ສພ຺ພຘມ຺ເມສູຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ທ຺ວາຣານໍ ອາຣມ຺ມຓຠູເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ຍສ຺ມາ ຉສຸປິ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຄຫິເຕສຸ ປເທສສພ຺ພໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຎ຺ຈາຣມ຺ມຓມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປເທສສພ຺ພໍ ສກ຺ກາຍສພ຺ພໍ ນ ປາປຸຓາຕິ ຕສ຺ສ ເຕຠູມກຘມ຺ເມສຸ ເອກເທສສ຺ສ ອສງ຺ຄຓ຺ຫນໂຕ. ສກ຺ກາຍສພ຺ພໍ ອາຍຕນສພ຺ພໍ ນ ປາປຸຓາຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມານໍ ອສງ຺ຄຓ຺ຫນໂຕ. ອາຍຕນສພ຺ພໍ ສພ຺ພສພ຺ພໍ ນ ປາປຸຓາຕິ. ຍສ຺ມາ ອາຍຕນສພ຺ເພນ ຈຕຸຠູມກຘມ຺ມາວ ປຣິຄ຺ຄຫິຕາ, ນ ລກ຺ຂຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ, ຍສ຺ມາ ສພ຺ພສພ຺ພໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ພຸທ຺ຘຎາຓວິສໂຍ ທສ຺ສິໂຕ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສພ຺ພສພ຺ພໍ ນ ປາປຸຓາຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ກສ຺ມາ…ເປ… ນຕ຺ຖິຕາຍາ’’ຕິ ສພ຺ພໍ ຎາຕາຣມ຺ມເຓເນວ ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ. ‘‘ອາຍຕນສພ຺ເພປິ ອິຘ ວິປສ຺ສນຸປຄຘມ຺ມາວ ຄເຫຕພ຺ພາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍນິທ຺ເທສວເສນປິ ສມ຺ມສນຈາຣສ຺ເສວ ອິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາຕິ ‘‘ອິທໍ ສພ຺ພໍ ນາມ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ຕສ຺ສາຕິ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ສພ຺ພໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສ. ວາຈາຍ ວຕ຺ຕພ຺ພວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕກເມວາຕິ ວຎ຺ຌາປຸຕ຺ຕຄຄນກຸສຸມາທິວາຈາ ວິຍ ເອຕສ຺ສ ວາຈາຍ ເກວລໍ ວຕ຺ຕພ຺ພວຕ຺ຖຸກເມວ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ອຕ຺ໂຖ, ວຈນມຕ຺ຕກເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາຕິ ອນາມສິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕູຕິ ວິຆາຕາປຊ຺ຊນໍ ເກນ ເຫຕຸນາ. ຍຖາ ຕໍ ອວິສຍສ຺ມິນ຺ຕິ ຍຖາ ອຎ຺ໂຎປິ ໂກຈິ ອວິສເຍ ວາຍມນ຺ໂຕ, ເອວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ຍສ຺ມາ ປາຬິຍໍ ‘‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕກາຣຓເມວ ອຸປນຍນວເສນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາຣໂຓປນຍນຎ຺ຈ ກາຣຓເມວາຕິ ‘‘ຍຖາຕິ ກາຣຓວຈນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ເອວໍ ອິມສ຺ມິມ຺ປິ ອວິສເຍ’’ຕິອາທິ.

ສພ຺ພສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ປຫານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔. ສພ຺ພສ຺ສາຕິ ທ຺ວາຣາຣມ຺ມເຓຫິ ສທ຺ຘິໍ ທ຺ວາຣປ຺ປວຕ຺ຕສ຺ສ. ປຫານາຍາຕິ ຕປ຺ປຏິພທ຺ຘຉນ຺ທຣາຄປຫານວເສນ ປຊຫນາຍ. ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸສນ຺ນິສ຺ສິຕຜສ຺ສໍ. ມູລປຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ມູລຠູຕໍ ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ, ສຫຊາຕເວທນາຍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍຠາເວ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ເອເສວ ນໂຍຕິ ອປເທເສນ ‘‘ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສໍ ມູລປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ມໂນຕິ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ມໂນທ຺ວາຣສ຺ສ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ. ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ. ສຫາວຊ຺ຊນກຊວນນ຺ຕິ ສຫມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນກໍ ຊວນໍ. ຕໍປຸພ຺ພກຕ຺ຕາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຜສ຺ສເວທນານໍ ມູລປຈ຺ຈຍຠູຕາ ສພ຺ເພສ຺ເວວ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣາທີສຸ ວຸຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ຕທນຸຣູປໂຕ ‘‘ຠວງ຺ຄສຫຊາໂຕ ສມ຺ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຫາວຊ຺ຊນເວທນາຍ ຊວນເວທນາ ‘‘ເວທຍິຕ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ, ຠວງ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຍ ປນ ເວທນາຍ ຄຫເຓ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ. ຠວງ຺ຄໂຕ ອໂມເຈຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ອາວຊ຺ຊນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມໂນທ຺ວາຣາວຊ຺ຊນໍ ຠວງ຺ຄໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍາ ປເນຕ຺ຖ ເທສນາຕິ ຍາ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປຫານາຍາ’’ຕິອາທິນາ ປວຕ຺ຕເທສນາ ສຕ຺ຖຸ ອນສິຏ຺ຐິ ອາຓາ. ອຍໍ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິ ນາມ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ປກາຣໂຕ ຎາປນໂຕ. ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ເພ ສຠາວຘມ຺ມາ ຄຫິຕາ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປນ ກຕມາຕິ ວິຈາຣຓາຍ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍາ ປເນຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ປຫານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ອຠິຎ຺ຎາປຣິຎ຺ຎາປຫານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໕. ອຠິຎ຺ຎາຕິ ອຠິຎ຺ຎາຍ. ຍ-ກາຣໂລປວເສນາຍໍ ນິທ຺ເທໂສ ‘‘ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ’’ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໑.໒໘, ໔໐໕; ມ. ນິ. ໑.໑໕໔) ວິຍ, ຕຖາ ‘‘ປຣິຎ຺ຎາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ. ສພ຺ພນ຺ຕິ ອາຍຕນສພ຺ພໍ. ຕຎ຺ຫິ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ. ອຠິຊານິຕ຺ວາຕິ ອຠິຎ຺ຎາຍ ຊານິຕ຺ວາ. ປຣິຊານິຕ຺ວາຕິ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຍ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ປຣິຊານິຕ຺ວາ. ປຊຫນຕ຺ຖາຍາຕິ ປຫານປຣິຎ຺ຎາຍ ອນວເສສໂຕ ປຊຫນາຍ.

ອຠິຎ຺ຎາປຣິຎ຺ຎາປຫານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ປຐມອປຣິຊານນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໖. ‘‘ອຠິຊານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ເອຕ຺ຖ ຠຄວາ ປຐມໍ ກຓ຺ຫປກ຺ຂໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຸກ຺ກປກ຺ຂໍ ທສ຺ເສຕິ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍວເສນ. ເຕເນຕ຺ຖ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ກຖິຕໍ.

ປຐມອປຣິຊານນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ທຸຕິຍອປຣິຊານນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໗. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພຘມ຺ໂມ ນາມ ຣູປາຍຕນເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕຣູປເມວາ’’ຕິ. ອິຘ ອນາປາຖຄຕໍ ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ເຫຏ຺ຐາ ອາປາຖຄຕມ຺ປິ ອນາປາຖຄຕມ຺ປິ ຄຫິຕເມວ ‘‘ເຍ ຈ ຣູປາ’’ຕິ ອນວເສສໂຕ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ເຕ ຫິ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘາ ສຫ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ເຕຫິ ເອກຸປ຺ປາທໍ ເອກວຕ຺ຖຸກໍ ເອກນິໂຣຘໍ ເອກາຣມ຺ມຓເມວ. ເສສປເທສູຕິ ເສເສສຸ ‘‘ຍຎ຺ຈ ໂສຕໍ ເຍ ຈ ສທ຺ທາ’’ຕິອາທິນາ ອາຄເຕສຸ ກຓ຺ຫປກ຺ເຂ ປຎ຺ຈສຸ, ສຸກ຺ກປກ຺ເຂ ຉສຸປິ ປເທສຸ. ເອເສວ ນໂຍຕິ ຍ຺ວາຍໍ ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕຣູປເມວ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ’’ຕິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອໂສ ເອວ ຕຕ຺ຖປິ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນານໂຍ.

ທຸຕິຍອປຣິຊານນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ອາທິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໘. ຄຍານາມິກາຍ ນທິຍາ ອວິທູເຣ ປວຕ຺ໂຕ ຄາໂມ ຄຍາ ນາມ, ຕສ຺ສໍ ຄຍາຍໍ ວິຫຣຕີຕິ ສມີປຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ຠຸມ຺ມວຈນໍ. ຄຍາຄາມສ຺ສ ຫິ ອາສນ຺ເນ ຄຍາສີສນາມເກ ປິຏ຺ຐິປາສາເຓ ຠຄວາ ຕທາ ວິຫາສິ. ເຕນາຫ ‘‘ຠຄວາ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣຕີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຣາຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສີ’’ຕິ ເຍ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ, ຍຖາ ຈາຍໍ ເທສນາ ເຕສໍ ສປ຺ປາຍາ ຊາຕາ, ຕຕ຺ຣ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖທ຺ວເຍ ວິຠາເວຕພ຺ເພ ອຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ ສມຸທາຄມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນຸປຏິປາຏິກຖາ. ອິໂຕຕິ ອິມສ຺ມາ ກປ຺ປໂຕ. ກິຣາຕິ ອນຸສ຺ສວນຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ປາຣມິຕາປຣິຠາວນາຍ ປຣິປາກຄເຕ. ຎາເຓຕິ ໂພຘິຎາເຓ. ກນິຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ ເວມາຕິກຠາຕາ ຠຄວໂຕ. ເວຬຸຠິຕ຺ຕິກຸຏິກາຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ພຫິທ຺ຘາ, ອນ຺ໂຕ ປນ ປຏສາຓີຫິ.

ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ. ປຸຎ຺ຎເຈຕນໍ ອນ຺ໂຕ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ປເວເສຕິ. ຠຄວາປິ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ອຎ຺ເຎ ຕໂຍ ປຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວິປ຺ປກິຣິຕ຺ວາຕິ ປຣາຊເຍນ ອວິປ຺ປກິຣິຍ ອປລາຍິຕ຺ວາ. ປິທຫີຕິ ທາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມີຕິ ຕຖາ ອກາສິ. ສຈ຺ຈວາທິຕາຍ ຄຓ຺ຫິໍສູຕິ ຣາຊກຸລສ຺ສ ສຈ຺ຈວາທິຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ວຣໍ ຄຓ຺ຫິໍສຸ.

ວິນິວຕ຺ຕິຕຸນ຺ຕິ ປຏິຎ຺ຎາຍ ນິວຕ຺ຕິຕຸໍ. ອນ຺ຕຣາຕິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ເອວ ມຕາ. ອຏ຺ຐວີສຕິຫຕ຺ຖຏ຺ຐານໍ ອຸສຠໍ ນາມ. ອຸສເຠ ອຏ຺ຐວີສຕິຫຕ຺ຖປ຺ປມາເຓ ຐາເນ. ທານຄ຺ເຄ ພ຺ຍາວໂຏຕິ ປສຸໂຕ.

ໂສຕິ ຠຄວາ. ຕຖາຣູປຎ຺ຫິ ພຸທ຺ຘານໍ ເທສນາປາຏິຫາຣິຍໍ, ຍຖາ ເທສນາຍ ຄຫິໂຕ ອຕ຺ໂຖ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ວິຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອິເມສໍ…ເປ… ເທເສສ຺ສາມີ’’ຕິ. ສນ຺ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຈິຣກາລປຣິຈິຕາທິຕ຺ຕອຄ຺ຄິການໍ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍເທສນາວ ສປ຺ປາຍາຕິ ນິຈ຺ຉຍມກາສິ. ປທິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປທີປິຕໍ ເອກາທສຫິ ອຄ຺ຄີຫິ ເອກຊາລີຠູຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕ’’ນ຺ຕິ. ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓໍ ກຖິຕໍ ຈກ຺ຂາທີນໍ ເອກາທສຫິ ອຄ຺ຄີຫິ ອາທິຕ຺ຕຠາເວນ ທຸກ຺ຂມຕາຍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ກຖິຕຕ຺ຕາ.

ອາທິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ອທ຺ຘຠູຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໙. ອຘິສທ຺ເທນ ສມານຕ຺ໂຖ ອທ຺ຘສທ຺ໂທຕິ ອາຫ ‘‘ອທ຺ຘຠູຕນ຺ຕິ ອຘິຠູຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອທ຺ຘຠູຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ສມຸຄ຺ຆາຕສາຣຸປ຺ປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໐. ມຎ຺ຎິຕໍ ນາມ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐີຫິ ຄເຫຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎິຕໍ. ສພ຺ພສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎິຕນ຺ຕິ ສພ຺ພມຎ຺ຎິຕໍ, ຕສ຺ສ ສມຸຄ຺ຆາໂຕ ເສຕຸຆາໂຕ, ຕທາວຫໍ ສພ຺ພມຎ຺ຎິຕສມຸຄ຺ຆາຕສາຣຸປ຺ປໍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ມຎ຺ຎິຕໍ ນາມ ຈກ຺ຂາທີສຸ ເອວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນາຎ຺ຎສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ ທຸຕິຍນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອນຸຈ຺ຉວິກນ຺ຕິ ອນຸຣູປໍ ອວິໂລມໍ. ອິຘາຕິ ອິເຘວ ສາສເນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຕທຠາວໂຕ. ‘‘ຕຓ຺ຫາ-ມານທິຏ຺ຐິມຎ຺ຎິຕານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ມຎ຺ຎິຕຕ຺ຕຍໍ ສປຣສນ຺ຕາເນສຸ ປຏິປກ຺ຂວເສນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈກ຺ຂຸໍ ອຫນ຺ຕິ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຈກ຺ຂຸໍ ອຫ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕວິສຍໍ ທິຏ຺ຐິມຎ຺ຎິຕຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ ອຕ຺ຕາຠິນິເວສາຫໍກາຣທີປນໂຕ. ‘‘ມມ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຕຓ຺ຫາມຎ຺ຎິຕໍ ມານມຎ຺ຎິຕມ຺ປິ ວາ, ປຣິຄ຺ຄຫມຸເຂນປິ ເສຍ຺ຍາທິໂຕ ມານຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ອິມິນາ ນເຍນ ມຎ຺ຎິຕວິຠາໂຄ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຫນ຺ຕິ ອຕ຺ຕາວ, ໂສ ຈ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ຕທຘີນວຸຕ຺ຕິຕ຺ຕາ ‘‘ປໂຣ’’ຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ. ມມ ກິຎ຺ຈນປລິໂພໂຘ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ສຕິ ລພ຺ຠນໂຕ, ອສຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ ຕຖາມຎ຺ຎິຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຆາຕໂຕ. ເສສປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຫໍ ຈກ຺ຂຸໂຕ ນິຄ຺ຄໂຕຕິ ‘‘ອຫ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ຈກ຺ຂຸໂຕ ນິຄ຺ຄໂຕ ຕຕ຺ຖ ສຸຂຸມາກາເຣນ ອຸປລພ຺ຠນໂຕ. ມມ ກິຎ຺ຈນປລິໂພໂຘ ຈກ຺ຂຸໂຕ ນິຄ຺ຄໂຕ ຕສ຺ມິໍ ສຕິ ເອວ ອຸປລພ຺ຠນໂຕ. ເສສທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ປໂຣຕິ ປໂຣ ສຕ຺ໂຕ. ມມ ຈກ຺ຂູຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ ຍສ຺ສ ຕໍ ຈກ຺ຂຸ, ຕສ຺ສ ‘‘ອຫ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພສ຺ເສວ ອຠາວໂຕ. ມມຕ຺ຕຠູຕນ຺ຕິ ມມ ກາຣຓໍ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ເອວເມຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຈກ຺ຂຸຣູປ-ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓ-ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສ-ສຸຂທຸກ຺ຂາທຸກ຺ຂມສຸຂວເສນ ສຕ຺ຕ ວາຣາ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ, ຕຖາ ໂສຕທ຺ວາຣາທີສູຕິ ຉ ສຕ຺ຕກາ ທ຺ເວຈຕ຺ຕາລີສ. ປຸນ ສກ຺ກາຍວເສນ ‘‘ສພ຺ພໍ ນ ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕນ ເຕຈຕ຺ຕາລີສ. ປຸນ ເຕຠູມກວຏ຺ຏໍ ‘‘ໂລໂກ’’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕນ ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພຖາປິ ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສາຍ ຐາເນສຸ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາເປຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ‘‘ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສາຘິກສເຕສູ’’ຕິ ເກສຸຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ລິຂນ຺ຕິ, ສາ ຈ ປມາທເລຂາ.

ສມຸຄ຺ຆາຕສາຣຸປ຺ປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ປຐມສມຸຄ຺ຆາຕສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໑. ອຸປກາຣຠູຕາ ຕທາວຫຕ຺ຕາ. ຕໂຕຕິ ມຎ຺ຎິຕາກາຣໂຕ. ຕນ຺ຕິ ມຎ຺ຎນາວຕ຺ຖຸໍ. ອຎ຺ເຎນາກາເຣນາຕິ ຍຖາ ມຎ຺ຎຕິ ອນິຈ຺ຈາທິອາກາຣໂຕ, ອຎ຺ເຎນ ອນິຈ຺ຈາທິນາ ອາກາເຣນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຖາຠາວໍ ວິປຣິຓາມນ຺ຕິ ອຸປ຺ປາທວຍຕາຍ ອຎ຺ຎຖາຠາວໍ ຊຣາຍ ມຣເຓນ ຈ ທ຺ເວຘາ ວິປຣິຓາເມຕພ຺ພໍ. ຕໍ ອຸປຄມເນນ ອຎ຺ຎຖາຠາວີ, ເອວໍຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາປິ ຊີຣຓຠິຊ຺ຊນສຠາເວສຸ. ຠເວສຸ ສຕ຺ໂຕ ໂລໂກ ອຸປຣິປິ ຠວໍເຍວ ອຠິນນ຺ທຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕເມວ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາຕິ ‘‘ຈກ຺ຂຸໍ ນ ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິອາທິນາ ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕເມວ ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນາຕິ ຂນ຺ຘາທິປຣິຍາເຍນ ເອກໂຕ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸນປິ ມຎ຺ຎນາວຕ຺ຖຸໍ ທສ຺ເສຕິ. ອວສາເນ ‘‘ຕໂຕ ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕປເທນ ສທ຺ຘິໍ ສພ຺ພວາເຣສຸ ອຏ຺ຐ ອຏ຺ຐ ໂຫນ຺ຕີຕິ ‘‘ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສາຍ ຐາເນສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຐມສມຸຄ຺ຆາຕສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ທຸຕິຍສມຸຄ຺ຆາຕສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໒. ທສ຺ເສຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ລກ຺ຂເຓ ອຍໍ ຕ຺ວາ-ສທ຺ໂທ, ເຫຕຸມ຺ຫິ ວາ. ອນາທິສຕ຺ຕສນ຺ຕານຄຕຄາຫຕ຺ຕຍລກ຺ຂິຕາ ຫິ ສຕ຺ຖຸ, ຕິປຣິວຏ຺ຏເທສນາ ຕໍນິມິຕ຺ຕໍ ຍາວເທວ ຕປ຺ປຫານາຍ ປວຕ຺ຕິຕຠາວໂຕ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາເປຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຫ ວິປສ຺ສນາຍ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ມຄ຺ຄາ ກຖິຕາ’’ຕິ.

ທຸຕິຍສມຸຄ຺ຆາຕສປ຺ປາຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສພ຺ພວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.