໔. ພກພ຺ຣຫ຺ມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໕. ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕາ ທິຏ຺ຐິ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິ. ສຫ ກາເຍນາຕິ ສຫ ເຕນ ພ຺ຣຫ຺ມຕ຺ຕຠາເວນ. ພ຺ຣຫ຺ມຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ພ຺ຣຫ຺ມວຕ຺ຖຸໍ. ອນິຈ຺ຈໍ ‘‘ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວທຕິ ອນິຈ຺ຈຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອປຎ຺ຎາຍມານຕ຺ຕາ. ຖິຣນ຺ຕິ ທຬ຺ຫໍ, ວິນາສາຠາວໂຕ ສາຣຠູຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປ຺ປາທວິປຣິຓາມາຠາວໂຕ ສທາ ວິຊ຺ຊມານໍ. ເກວລນ຺ຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອຂຓ຺ຑ’’ນ຺ຕິ. ເກວລນ຺ຕິ ວາ ຊາຕິອາທີຫິ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ, ວິຣຫິຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຸປ຺ປາທາທີນໍ ອຠາວໂຕ ເອວ ອຈວນຘມ຺ມໍ. ໂກຈິ ຊາຍນໂກ…ເປ… ອຸປປຊ຺ຊນໂກ ວາ ນຕ຺ຖິ ນິຈ຺ຈຠາວໂຕ ຐາເນນ ສທ຺ຘິໍ ຕນ຺ນິວາສີນໍ. ນິຈ຺ຈຠາວຎ຺ຫິ ໂສ ປຏິຊານາຕິ. ຕິສ຺ໂສ ຌານຠູມິໂຍຕິ ທຸຕິຍຕຕິຍຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຠູມິໂຍ. ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຠູມິວິເສສາ ຫິ ອສຎ຺ຎສຸທ຺ຘາວາສາຣຸປ຺ປຠວາ. ນິພ຺ພານນ຺ຕິ ວາ ເອຕ຺ຖ ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ອາທິອຕ຺ໂຖ, ນ ປຣິສມາປນຕ຺ໂຖ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອສຎ຺ຎ…ເປ… ຠວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ປຏິພາຫຕີຕິ ສນ຺ຕໍເຍວ ສມານໍ ອຊານນ຺ໂຕວ ‘‘ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ເອເກ ອຸຕ຺ຕຣວິຫາຣວາສິໂນ.

ເຫຏ຺ຐູປປຕ຺ຕິໂກຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຠູມີສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນອຸປປຕ຺ຕິໂກ. ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ວິວຣິຕຸໍ ‘‘ອນຸປ຺ປນ຺ເນ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຫຏ຺ຐຸປປຕ຺ຕິກໍ ກຕ຺ວາຕິ ຍຖາຐິຕຠູມິໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຕຕິຍຊ຺ຌານຠູມິຍໍ ອຸປປຕ຺ຕິຌານໍ ກຕ຺ວາ, ນ ອຸປຣິຌານສ຺ສ ວິຍ ປຕ຺ຖນາມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຐມກາເລຕິ ຕສ຺ມິໍ ຠເວ ປຐມກາເລ. ອຎ຺ຎາສິ ອາສນ຺ນຠາວໂຕ. ອຸຠຍນ຺ຕິ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຕນາ ກຕກມ຺ມຎ຺ເຈວ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານຎ຺ຈາຕິ ອຸຠຍໍ. ປມຸສ຺ສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍ ອນຸປຘາເຣນ຺ໂຕ.

ອວິຊ຺ຊາຍ ຄໂຕຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ສຫ ປວຕ຺ໂຕ. ສຫໂຍເຄ ຫິ ອິທໍ ກຣຓວຈນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ. ອຎ຺ຎາຓີຕິ ອວິທ຺ວາ. ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸວິຣຫໂຕ ອນ຺ຘີຠູໂຕ, ອນ຺ຘຠາວໍ ອາປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນາຄເຕ ສທ຺ໂທ ໂຫຕາຍໍ ‘‘ວກ຺ຂຕີ’’ຕິ ຍຕ຺ຣສທ຺ທປໂຍເຄນ, ອຕ຺ໂຖ ປນ ວຕ຺ຕມານກາລິໂກ. ເຕນາຫ ‘‘ຠຓຕີ’’ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຕ຺ຣາ’’ຕິອາທິ.

ມຄ຺ຄໂຈໂຣຕິ ມຄ຺ຄປຣິພຸນ຺ຘກໂຈໂຣ. ສນ຺ຕຊ຺ຊິຍມາໂນຕິ ‘‘ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ວຕ, ໂຠ, ພໂກ ພ຺ຣຫ຺ມາ’’ຕິອາທິນາ ສນ຺ຕຊ຺ຊິຍມາໂນ. ສຕິໍ ລຠິຕ຺ວາຕິ ເຕເນວ ສນ຺ຕຊ຺ຊເນນ ໂຍນິໂສ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຸຣິມຊາຕິວິສຍໍ ສຕິໍ ລຠິຕ຺ວາ. ນິປ຺ປີຬິຕຸກາໂມຕິ ຆໍເສຕຸກາໂມ ໂທສໍ ທສ຺ເສຕຸກາໂມ ‘‘ອິທໍ ປສ຺ສ ຍາວຎ຺ຈ ເຕ ອປຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ປຸຎ຺ຎກມ຺ມາຕິ ປຸຎ຺ຎກາຣິໂນ. ເວເທຫິ ຎາເຓຫິ ຄຕຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອນ຺ຕິມາ ພ຺ຣຫ຺ມຸປປຕ຺ຕີຕິ ສພ຺ພປຈ຺ຉິມາ ພ຺ຣຫ຺ມຠາວປ຺ປຕ຺ຕິ. ອສ຺ມາຠິຊປ຺ປນ຺ຕີຕິ ອສ຺ເມ ອຠິຊປ຺ປນ຺ຕິ. ອາຍຸວຓ຺ຓາທິວເສນ ພ຺ຣູຫິຕຄຸຓຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມາ. ອຎ຺ເຎຫິ ມຫນ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ. ອຠິຠູຕິ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ເຊຏ຺ຐກຠາເວນ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອນຠິຠູໂຕຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ນ ອຠິຠູໂຕ. ອຎ຺ຎທຕ຺ຖູຕິ ເອກໍສວຈນເມຕໍ. ທສ຺ສນວເສນ ທໂສ, ສພ຺ພໍ ປສ຺ສຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວສວຕ຺ຕີຕິ ສພ຺ພຊນໍ ວເສ ວຕ຺ເຕຕິ. ອິສ຺ສໂຣຕິ ໂລເກ ອິສ຺ສໂຣ. ກຕ຺ຕາ ນິມ຺ມາຕາຕິ ໂລກສ຺ສ ກຕ຺ຕາ ນິມ຺ມາຕາ. ເສຏ຺ໂຐ ສຊິຕາຕິ ອຍໍ ໂລກສ຺ສ ອຸຕ຺ຕໂມ ສໍວິຠຊິຕາ ຈ. ວສີ ປິຕາ ຠູຕຠພ຺ຍານນ຺ຕິ ອາຈິຓ຺ຓວສິຕ຺ຕາ ວສີ, ອຍໍ ປິຕາ ຠູຕານໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕານໍ ຠພ຺ຍານໍ ສມ຺ຠເວສີນນ຺ຕິ ປຕ຺ເຖນ຺ຕິ ວິກຕ຺ເຖນ຺ຕິ ປິເຫນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ.

ເອຕນ຺ຕິ ວິປຣີຕສຎ຺ຎາວເສນ ‘‘ອິທໍ ນິຈ຺ຈໍ ອິທໍ ຘຸວໍ ອິທໍ ສສ຺ສຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ເອຕໍ ອປ຺ປໍ ປຣິຕ຺ຕກນ຺ຕິ ຕໍ ຠຄວາ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ. ຕໍ ປນ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ໂກສລເກ ຕິລວາເຫ ວສ຺ສສເຕ ວສ຺ສສເຕ ເອເກກຕິລຸທ຺ຘາເຣ ກຍິຣມາເນ ຕິລານິ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ຕ຺ເວວ ອພ຺ພຸເທ ອາຍູ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ ອພ຺ພຸໂທ, ຕໍວເສນ ວີສຕິຄຸຓໍ ນິຣພ຺ພຸໂທ, ເຕສໍ ນິຣພ຺ພຸທານໍ ວເສນ ນິຣພ຺ພຸທສຕສຫສ຺ສໍ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ປທຸເມ ອາຍຸໂນ ວສ຺ສຄຓນາ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສໍຍຸຕ຺ເຕ ປຣໂຕ ອາຄມິສ຺ສຕິ. ອນນ຺ຕທສ຺ສີຕິ ອນນ຺ຕສ຺ສ ເຎຍ຺ຍສ຺ສ ອນວເສສໂຕ ທສ຺ສີ. ວຕສີລວຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມາທານວເສນ ວຕຠູຕໍ ຈາຣິຕ຺ຕສີລວເສນ ສມາຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ສີລວຕ຺ຕໍ. ຕໍ ປນ ເອກເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ສີລເມວາ’’ຕິ.

ອປາເຍສີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍທາ ໂສ ປິປາສິເຕ ມນຸສ຺ເສ ປານີຍໍ ປາເຍສິ, ຕໍ ສມຸທາຄມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕຕ຺ຣາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ປຸພ຺ເພຕິ ປຸຣິມຊາຕິຍໍ. ເອສ ພ຺ຣຫ຺ມາ ‘‘ຊຣາມຣຓສ຺ສ ອນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ຌານໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ໂສ ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພານສຎ຺ຎີ ອໂຫສິ. ຌານຣຕິຍາ ວີຕິນາເມຕີຕິ ຕທາ ຕສ຺ສາ ກິຣິຍາຍ ອວິຈ຺ເຉທໂຕ ປວຕ຺ຕິໍ ອຸປາທາຍ ວຕ຺ຕມານປໂຍໂຄ. ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາເຣ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ສກຏສ຺ສ ອນຸສ຺ສຣຓວເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ສກຏານໍ ນິວຕ຺ຕນໍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ສພ຺ພສກຏານິ ຕເຖວ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ກມ຺ມສຊ຺ຊາຕິ ຍຸທ຺ຘສຊ຺ຊາ. ວິໂລປນ຺ຕິ ວິລຸຕ຺ຕຠຓ຺ຑໍ. ເອຓິກູລສ຺ມິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ປນິຫຕາຍ ນິຈ຺ຈຄງ຺ຄາຍ ນາມ’’ນ຺ຕິ ເກຈິ. ‘‘ເອຓິມິຄພຫຸລຕາຍ ໂສ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣປ຺ປເທໂສ ເອຓິກູລນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອປເຣ. ຄງ຺ເຄຍ຺ຍໂກຕິ ຄງ຺ຄາສນ຺ນິວາສີ.

ພທ຺ຘຈໂຣຕິ ປຏິພທ຺ຘຈຣິໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ອນ຺ເຕວາສິໂກ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ໂຘ ສພ຺ພຎ຺ຎູ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎາສິ, ອິຘ ມຍ຺ຫໍ ປມຸຏ຺ຐຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ ຊານາສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສພ຺ພໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ໂອຠາສຍນ຺ໂຕ ສພ຺ພມ຺ປິມໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ຠຄວາ ໂອຠາສໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓໍ ອຕ຺ຕໂນ ໂອຠາສໍ ໂອຠາເສນ຺ໂຕ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ພກພ຺ຣຫ຺ມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.