໑. ປຐມວຄ຺ໂຄ

໑. ປຐມກສ຺ສປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໒. ເທວສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ເທວປຸຕ຺ໂຕ. ເທວານໍ ຊນກຊເນຕພ຺ພສມ຺ພນ຺ຘາຠາວໂຕ ກຖມຍໍ ເທວປຸຕ຺ໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເທວານໍ ຫີ’’ຕິອາທິ. ‘‘ອປາກໂຏ ອຎ຺ຎຕໂຣຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ອິທໍ ເຍຠຸຍ຺ຍວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາກໂຏປິ ຫິ ກຕ຺ຖຈິ ‘‘ອຎ຺ຎຕໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ເທວຕາສໍຍຸຕ຺ເຕ ‘‘ອປາກຏາ ອຎ຺ຎຕຣາ ເທວຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິຘ ‘‘ປາກໂຏ ເທວປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິສ຺ສ ກສ຺ສໂປຕິ ໂຄຕ຺ຕນາມໍ ຄຫິຕໍ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປຸຣິມຊາຕິສິທ຺ຘສມຎ຺ຎາວເສນ. ອນຸສາສນໍ ອນຸສາໂສ, ຕໍ ອນຸສາສໍ. ຠິກ຺ຂຸນິທ຺ເທສນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສທ຺ທສ຺ສ ນິທ຺ເທສໍ. ຠິກ຺ຂຸໂອວາທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາວຫໍ ໂອວາທໍ. ຍທິ ປນ ນ ອສ຺ໂສສິ, ກຖມຍໍ ປຎ຺ຫໍ ກເຖສີຕິ? ອຎ຺ຎໂຕ ສຸຕໍ ນິສ຺ສາຍ ປຎ຺ຫໍ ກເຖສິ, ນ ປນ ຠຄວໂຕ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕຠາເວນ.

ເຕສນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ. ‘‘ກເຖຕຸກາໂມ ເຈວາ’’ຕິອາທິນາ ຫິ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອິຘ ອຸທ຺ຘຏໍ. ຕຕ຺ຖ ອາທິໂຕ ຕິຓ຺ຓໍ ຠຄວາ ປຎ຺ຫໍ ຠາຣໍ ນ ກໂຣຕິ ເອເກກງ຺ຄເວກລ຺ລໂຕ ເຈວ ອງ຺ຄທ຺ວຍເວກລ຺ລໂຕ ຈ, ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ປນ ອຸຠຍງ຺ຄປາຣິປູຣຕ຺ຕາ ຠາຣໍ ກໂຣຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອຍໍ ປນາ’’ຕິອາທິ.

ຄາຖາຍໍ ‘‘ສຸຠາສິຕສ຺ສາ’’ຕິ ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ສາມິວຈນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຸຠາສິຕໍ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍາ’’ຕິ. ຈຕຸສຈ຺ຈາທິນິສ຺ສິຕໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ສິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວຈີສຸຈຣິຕໍ ສິກ຺ຂຕິ ນາມາຕິ ອາຫ ‘‘ຈຕຸສຈ຺ຈນິສ຺ສິຕໍ…ເປ… ສິກ຺ເຂຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອວຘາຣເຓນ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໍ ປຏິນິວຕ຺ເຕຕິ. ອຸປາສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາເສວິຕພ຺ພໍ ຠາເວຕພ຺ພໍ ພຫຸລີກາຕພ຺ພໍ. ອຏ຺ຐຕິໍສເຠທໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອິທໍ ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາປທຏ຺ຐານຕໍ ຫທເຍ ຐເປຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທຸຕິຍປເທນ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ ກຖິຕາ’’ຕິ. ເຍ ປນ ‘‘ທຸຕິຍປເທນ ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ ຈິຕ຺ຕວູປສເມນ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ, ເຕສໍ ປເທນ ອຏ຺ຐຕິໍສປ຺ປເຠທກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ສຸທ຺ຘສມຖກມ຺ມຏ຺ຐານສ຺ເສວ ຄຫຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິວເສນາ’’ຕິ ອິທໍ ກຖນ຺ຕິ? ‘‘ຕໍ ວິປສ຺ສນາຘິຏ຺ຐານານໍ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ວເສນ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ທຸຕິຍປເທນ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ’’ຕິ ອິທໍ ວຈນໍ ສມຕ຺ຖິຕໍ ໂຫຕິ. ສິກ຺ຂນໍ ນາມ ອາເສວນນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຠາເວຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອຸປາສນນ຺ຕິ ປຍິຣຸປາສນໍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອສ຺ສຸຕປຣິຍາປຸຓນກມ຺ມຏ຺ຐານຸຄ຺ຄຫາທິວເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕມ຺ປີ’’ຕິອາທິມາຫ. ອຘິສີລສິກ຺ຂາ ກຖິຕາ ລກ຺ຂຓຫາຣນເຍນ. ວຈີສຸຈຣິຕສ຺ສ ຫິ ສີລສຠາວຕ຺ຕາ ຕຄ຺ຄຫເຓເນວ ຕເທກລກ຺ຂຓໍ ກາຍສຸຈຣິຕມ຺ປິ ອິຕຣມ຺ປິ ຄຫິຕເມວາຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຘິສີລສິກ຺ຂາຍ ຈິຕ຺ຕວິເວໂກ, ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາຍ ອຸປຘິວິເວໂກ, ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາຍ ກາຍວິເວໂກ ກຖິໂຕ, ກາຍວິເວໂກ ປນ ສຣູເປເນວ ປາຬິຍໍ ຄຫິໂຕຕິ ຕິວິຘສ຺ສປິ ວິເວກສ຺ສ ປກາສິຕຕ຺ຕໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ປຐມກສ຺ສປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ທຸຕິຍກສ຺ສປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໓. ທ຺ວີຫິ ຌາເນຫີຕິ ອາຣມ຺ມຓລກ຺ຂຓູປນິຊ຺ຌານລກ຺ຂເຓຫິ ທ຺ວີຫິ ຌາເນຫິ. ກມ຺ມຏ຺ຐານວິມຸຕ຺ຕິຍາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍຄລທ຺ຘາຍ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ. ເຕນ ຕທງ຺ຄວິກ຺ຂມ຺ຠນວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ວທຕິ. ສຕ຺ຖຸສາສນສ຺ສ ຫທຍຕ຺ຕາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຕ຺ຕາ ຫທຍສ຺ສ ມານສສ຺ສ, ອນຸປຕ຺ຕິໍ ປຏິລາຠມານສໍ. ຕໍ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ອຎ຺ຎາ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ອຣຫຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ປຕ຺ຕຸກາເມນ ເອກນ຺ຕໂຕ ວຊ຺ເຊຕພ຺ພຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐີນໍ ຠາເວ ຕສ຺ສ ອນິຊ຺ຌນໂຕ, ຕທຠາເວ ອິຊ຺ຌນໂຕ ຈ ເຕ ອຸປ຺ປາທນວເສນ ຍທຄ຺ເຄນ ນິສ຺ສິໂຕ, ຕທຄ຺ເຄນ ປນາຍມ຺ປິ ເຕຫິ ນິສ຺ສິໂຕ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອນິສ຺ສິໂຕ’’ຕິອາທິ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ອານິສໍສິຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ອານິສໍສໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຣຫຕ຺ຕານິສໍໂສ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕຸກາມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພປຐໂມ ກມ຺ມຏ຺ຐານອຕ຺ຕານຸໂຍໂຄ, ໂສ ອິຘ ນ ຄຫິໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ຕນ຺ຕິຘມ຺ໂມ ປຸພ຺ພຠາໂຄ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິຘມ຺ໂມຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ.

ທຸຕິຍກສ຺ສປສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ມຆສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໔. ມໂຆຕິ ສກ຺ກສ຺ເສຕໍ ນາມໍ ປຸຣິມຊາຕິອນຸຄຕໍ. ສ຺ເວວາຕິ ສກ຺ໂກ ເອວ. ວເຕນາຕິ ມາຕາປິຕຸອຸປຏ຺ຐານາທິຈາຣິຕ຺ຕຘມ຺ເມນ. ອຎ຺ເຎຕິ ອຸປຘິເວປກ຺ກປາປຘມ຺ເມ ອຠິຠວິຕ຺ວາ. ອສຸຣນ຺ຕິ ອິນ຺ທສຕ຺ຕຸຠູຕໍ ອສຸຣໍ.

ມຆສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ມາຄຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໕. ຈຕຸຕ຺ຖສຸຕ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວາຕິ ເທວຕາສໍຍຸຕ຺ເຕ ສໍວຓ຺ຓິຕຕ຺ຖເມວ, ຕສ຺ມາ ອິຘ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ອຕ຺ໂຖຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ມາຄຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ

໕. ທາມລິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໖. ເຕນ ກາຣເຓນາຕິ ເຕນ ປຘາເນນ ກາຣຓຠູເຕນ, ປຘານກຣຓນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຂຸທ຺ທກມ຺ປິ ມຫນ຺ຕມ຺ປິ ຫີນມ຺ປິ ປຓີຕມ຺ປິ ຠວໍ. ອາຍຕປຄ຺ຄໂຫຕິ ທີຆຣຕ຺ຕສ຺ສ ວີຣິຍາຣມ຺ໂຠ. ກິຈ຺ຈໂວສານນ຺ຕິ ກິຈ຺ຈນິຏ຺ຐານໍ. ຕເຖວາຕິ ຍຖາ ອຣຫຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸພ຺ເພ, ຕໂຕ ປຈ຺ຉາປິ ຕເຖວ ‘‘ພຸທ຺ຘິປຄ຺ຄໂຫ’’ຕິ ວີຣິຍໍ ທຬ຺ຫໍ ກໂຣຕູຕິ ກຸປ຺ປຘມ຺ມໍ ວິຍ ມຎ຺ຎມາໂນ ວທຕິ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣາທິອຕ຺ຖໍ ປນ ວີຣິຍກຣຓໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພເມວ.

ອສໍກິຓ຺ຓາຕິ ອໂວມິສ຺ສາ ເອວໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອນາຄຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ຠຄວຕາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຍທິ ເອວໍ ອິເຘວ ກສ຺ມາ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອິຘ ປນາ’’ຕິອາທິ. ປຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ນທີ ນາມ ອນວຏ຺ຐິຕຕີຣາ, ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐາຕພ຺ພຏ຺ຐານໍ.

ທາມລິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໖. ກາມທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໗. ປຸພ຺ພໂຍຄາວຈໂຣຕິ ປຸພ຺ເພ ໂຍຄາວຈໂຣ ປຸຣິມຕ຺ຕຠາເວ ຠາວນມນຸຍຸຕ຺ໂຕ. ອຍໍ ກິຣ ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາວ ພຫູນິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ສມຓຘມ຺ມໍ ອກາສິ, ນ ປນ ວິເສສໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ຕມຕ຺ຖໍ ກາຣເຓນ ສທ຺ຘິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ພຫລກິເລສຕາຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສາຕິ ຍຖາ ວິເສສາວໂຫ ໂຫຕິ, ເອວໍ ເອກນ຺ເຕນ ປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ອນຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐສ຺ສ. ສີເລນ ສມາຫິຕາຕິ ຍຖາ ສີລໍ ອຸປຣູປຣິ ວິເສສາວຫໍ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ເອວໍ ສມ຺ມເທວ ອາຫິຕຈິຕ຺ຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ສມ຺ປນ຺ນຈິຕ຺ຕາ. ຕຖາຠູຕາ ເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ສມຸເປຕາ’’ຕິ. ປຕິຏ຺ຐິຕສຠາວາຕິ ເສກ຺ຂຕ຺ຕາ ເອວ ຍຖາຘິຄຕຘມ຺ເມນ ນິຈ຺ຈລຠາເວນ ອຘິຏ຺ຐິຕສຠາວາ. ມຍາ ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຄຫິຕາຍ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ‘‘ທຸລ຺ລຠາ ຕຸຏ຺ຐີ’’ຕິ ວກ຺ຂຕີຕິ ຠຄວາ ‘‘ຕຸຏ຺ຐິ ໂຫຕິ ສຸຂາວຫາ’’ຕິ ອໂວຈາຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປຣິ ປຎ຺ຫສມຸຏ຺ຐາປນຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ. ປພ຺ພຊິໂຕ ຣຸກ຺ຂມູລິໂກ ອພ຺ໂຠກາສິໂກ ວາ ອນຄາຣິຍຸເປໂຕ ນາມ ໂຫຕິ, ເສນາສເນ ປນ ວສນ຺ໂຕ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ຕຠູມິເກ’’ຕິອາທິ. ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕໂສຕິ ຠາວນາຠິໂຍຄສິທ຺ໂຘ ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ສນ຺ໂຕໂສ. ເຕນ ຈິຕ຺ຕວູປສເມນ ຕຸຏ຺ຐິ ລທ຺ຘາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຕວູປສມຠາວນາຍາຕິ ຈິຕ຺ຕກິເລສານໍ ວູປສມກຣຠາວນາຍ, ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນິພ຺ພິເສວນຠາວກຣເຓນ ສວິເສສໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວູປສມກຣຠາວນາຍ ຣໂຕ ມໂນຕິ ໂຍຊນາ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍູປສເມນ ຈິຕ຺ຕສມາຘານໍ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠາວນາຍ ຈິຕ຺ຕສມາຘານສ຺ສ ອກາຣການໍ ທູຣີກຣຓໂຕ. ອຘິຈິຕ຺ຕສມາຘາເນນ ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕໂສ ສວິເສສໍ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ຈ ໂຫຕິ ປຈ຺ຈຍານໍ ອລາຠລາເຠສຸ ປຣິຈ຺ຈາຄສຠາວໂຕ. ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປນ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ ຍຖາສມາທິນ຺ນໍ ສີລໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ປາຣິປູຣິຎ຺ຈ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ຕຖາຠູໂຕ ຈຕຸສຈ຺ຈກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຍຸຕ຺ໂຕ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ສພ຺ພໂສ ກິເລເສ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ນິພ຺ພານທິຏ຺ໂຐ ໂຫຕີຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ເຍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວ’’ນ຺ຕິອາທິນາ. ກິໍ ນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ? ຄມິສ຺ສນ຺ເຕວາຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນໍ ປຫາຍ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຣຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ສາສງ຺ກໍ ວທຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອຍໍ ປນ ທຸຄ຺ຄໂມ ຠຄວາ ວິສໂມ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ເກຈິ ‘‘ອຍໍ ປນາຕິ ເທວປຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ຫິ ຠຄວໂຕ ‘ອຣິຍາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’ຕິ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘ທຸຄ຺ຄໂມ ຠຄວາ’ຕິອາທິມາຫາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຍສ຺ມາ ‘‘ສຈ຺ຈເມຕ’’ນ຺ຕິ ເອວມາທິປິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສິຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ເຍນ ມຄ຺ເຄນ ອຣິຍາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ ຕຸມ຺ເຫຫິ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຍໍ ປນ ‘‘ທຸຄ຺ຄໂມ ຠຄວາ ວິສໂມ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ອາຫ ເທວປຸຕ຺ໂຕ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ກາມໍ ກທາຈິ ອຕິທຸກ຺ຂາ ປຏິປທາຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາວເສນ, ອຍໍ ປນ ອຕີວ ສຸຄໂມ ສພ຺ພກິເລສທຸຄ຺ຄວິວຊ຺ຊນໂຕ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິວິສມສ຺ສ ຣາຄາທິວິສມສ຺ສ ຈ ທູຣີກຣຓໂຕ ນ ວິສໂມ. ເຕນາຫ ‘‘ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາຍາ’’ຕິອາທິ. ອສ຺ສາຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ. ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຫິ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທີນໍ ປຣິພຸນ຺ຘິຕພ຺ພຠາເຄນ ພຫູ ປຣິສ຺ສຍາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ‘‘ທຸຄ຺ຄໂມ ວິສໂມ’’ຕິ ຈ ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອວໍສິຣາຕິ ອນຸຏ຺ຐຫເນນ ອໂຘຠູຕອຸຕ຺ຕມງ຺ຄາ. ກຸສລງ຺ເຄສຸ ຫິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ອຸຕ຺ຕມງ຺ຄາ ສພ຺ພເສຏ຺ຐຕ຺ຕາ, ຕຎ຺ຈ ອນຣິຍາ ປຕນ຺ຕິ ນ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ ມິຈ຺ຉາປຏິປຊ຺ຊນໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຎາຓສິເຣນາ’’ຕິອາທິ. ອນຣິຍມຄ຺ເຄຕິ ມິຈ຺ຉາມຄ຺ເຄ. ເຕນາຫ ‘‘ວິສເມ ມຄ຺ເຄ’’ຕິ. ຕໍ ມຄ຺ຄນໂຕ ອນຣິຍາ ອຣິຍານໍ ມຄ຺ຄໂຕ ອປາປຸຓເນນ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອປາເຍ ສກລວຏ຺ຏທຸກ຺ເຂ ຈ ປຕນ຺ຕິ. ສ຺ເວວາຕິ ສ຺ວາຍໍ ອນຣິເຍຫິ ກທາຈິປິ ຄນ຺ຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ໂຍ ມຄ຺ໂຄ ອຣິຍານໍ ວິສຸທ຺ຘສຕ຺ຕານໍ ສພ຺ພໂສ ສມຘິຄເມນ ສໂມ ໂຫຕິ. ກາຍວິສມາທີຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ວິສເມ ສຕ຺ຕກາເຍ ເຕສໍ ສພ຺ພໂສວ ປຫາເນນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສມາເຍວ.

ກາມທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໗. ປຎ຺ຈາລຈຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໘. ສມ຺ພາເຘຕິ ສມ຺ປີຬິຕຕຓ຺ຫາກິເລສາທິນາ ສອຸປ຺ປີຬຕາຍ ປຣມສມ຺ພາເຘ. ອຕິວິຍ ສງ຺ກາຣຏ຺ຐານຠູໂຕ ຫິ ນີວຣຓສມ຺ພາໂຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ໂສ ຫິ ທຸຄ຺ຄຫໂນ ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ກາມຄຸຓສມ຺ພາໂຘ ອນວສໂຣ ເອວ ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຫາກສ຺ສປາທີນໍ. ໂອກາສນ຺ຕິ ຌານສ຺ເສຕໍ ນາມໍ ນີວຣຓສມ຺ພາຘາຠາວໂຕ. ອສມ຺ພາຘຠາເວນ ຫິ ຌານໍ ອິຘ ‘‘ໂອກາໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອຈ຺ຈນ຺ຕາສມ຺ພາຘຏ຺ຐານຕາຍ ວິປສ຺ສນາປາທກຕາຍ. ຕຖາ ຫິ ປາຬິຍໍ ‘‘ອວິນ຺ທີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອວິນ຺ທີຕິ ວິນ຺ທິ ປຏິລຠິ. ຠູຣິເມຘໂສຕິ ມຫາປຎ຺ໂຎ, ສປຎ຺ໂຎຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອພຸຊ຺ຌີຕິ ພຸຊ຺ຌິ ປຏິວິຊ຺ຌິ. ປຏິລີໂນ ຫຸຕ຺ວາ ເສຏ຺ໂຐ, ປຏິລີນານໍ ວາ ເສຏ຺ໂຐຕິ ປຏິລີນເສຏ຺ໂຐ. ມານຸສ຺ສຍວເສນ ອຸນ຺ນຕຠາວໂຕ ປຏິລີໂນ ນາມ ປຫີນມາໂນ. ປຏິລຠິໍສູຕິ ກາມຄຸຓສມ຺ພາເຘປິ ‘‘ອິເມ ກາມຄຸຓາ ມາທິສານໍ ກິໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ເຕ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສມ຺ມາສຕິໍ ປຏິລຠິໍສຸ. ເຕນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ໂລກຸຕ຺ຕຣສມາຘິນາປິ ສຸຏ຺ຐຸ ສມາຫິຕາ.

ອຍໍ ກິຣ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ອິໂຕ ປຸຣິມວາເຣ ອຕ຺ຕຠາເວ ປຐມຊ຺ຌານລາຠີ ຫຸຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມກາຍິກາສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຌານສຸຂໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິທານິ ກາມຠເວ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຌານໍ ສມ຺ຠາເວນ຺ໂຕ ‘‘ຕາທິສສ຺ສ ນາມ ຌານສຸຂສ຺ສ ລາຠີ ຠຄວາ’’ຕິ ເຕນ ຄຸເຓນ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິຕ຺ຖວນ຺ໂຕ ‘‘ສມ຺ພາເຘ ວຕາ’’ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ຍຖາ ນາມ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິໂຍຊນສຕສຫສ຺ສຸພ຺ເພຘສິເນຣຸປພ຺ພຕຣາຊໍ ອຸປາທາຍ ສາສໂປ ນ ກິຎ຺ຈິ ໂຫຕິ, ເອວໍ ອນນ຺ຕາປຣິເມຍ຺ຍພຸທ຺ຘຄຸເຓ ອຸປາທາຍ ຣູປາວຈຣປຐມຊ຺ຌານໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເຍ ສຕິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອນຸຕ຺ຕຣຄຸຓາຘິຄມໍ ປເວເທສິ. ຕຕ຺ຖ ສຕິນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາສຕິຍາ ສທ຺ຘິໍ ອຣິຍມຄ຺ຄສຕິໍ. ສຸສມາຫິຕາຕິ ໂລກິຍສມາຘິນາ ເຈວ ໂລກຸຕ຺ຕຣສມາຘິນາ ຈ ສຸຏ຺ຐຸ ສມາຫິຕາ. ເຕ ຫິ ອຈ຺ຈນ຺ຕໍ ສຸສມາຫິຕາ, ນ ຌານມຕ຺ຕລາຠິໂນ ອກຸປ຺ປຘມ຺ມຕ຺ຕາ. ເກຈິ ‘‘ກມ຺ມນ຺ເຕ ສຸສມາຫິຕາ’’ຕິ ປາຐໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ມຄ຺ຄສມາຫິຕາ’’ຕິ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຈາລຈຓ຺ຑສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໘. ຕາຍນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໙. ອຕີຕຊາຕິຍໍ ສຍໍກາຣວເສນ ຕາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປ຺ປາທິຕຕ຺ຕາ ປຸພ຺ເພ ຕິຕ຺ຖກໂຣ. ເຕນາຫ ‘‘ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ’’ຕິ. ອປເຣ ອາຫຸ ‘‘ອຍໍ ເມ ສຕ຺ຖາຕິ ຄຫຓວເສນ ຕິຕ຺ຖກໂຣ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ປຸພ຺ເພ ຕິຕ຺ຖກໂຣ, ອຕີຕຕ຺ຕຠາເວ ຕິຕ຺ຖກຣສາວໂກ’’ຕິ. ເຕ ‘‘ທິຏ຺ຐິໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາຕິ ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ທິຏ຺ຐິໍ ອາທາຍ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕິຕ຺ຖໍ ນາມ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິໂຍ ຕພ຺ພິນິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ມິຈ຺ຉາວາທສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ຕິຕ຺ເຖ ນິຍຸຕ຺ຕາຕິ ຕິຕ຺ຖິກາ, ເຕ ເອວ ຕິຕ຺ຖິຍາຕິ ວຸຕ຺ຕາ ກ-ກາຣສ຺ສ ຍ-ກາຣໍ ກຕ຺ວາ. ຕສ຺ສາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕສ຺ສ ກລ຺ຍາຓກມ຺ມສ຺ສ. ນິສ຺ສນ຺ເທນາຕິ ຜລຠາເວນ. ວີຣິຍປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ວີຣິຍທີປນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອນິຍມິຕອາຓຕ຺ຕີຕິ ອນິຍມວິຘານໍ ອນິຍມວເສນ ວິຘິວຈນໍ. ຕຓ຺ຫາໂສຕນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາປ຺ປພນ຺ຘນໍ. ນີຫຣາຕິ ສເມຫິ ປຊຫ. ເອກຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອກຄ຺ຄໍ. ເຕນາຫ ‘‘ຌານ’’ນ຺ຕິ. ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນ ປາປຸຓາຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນ ປຏິລຠຕີ’’ຕິ. ນ ໂອສກ຺ເກຍ຺ຍາຕິ ນ ສງ຺ໂກຈໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຆຣາວາສໂຕ ປຣິພ຺ພຊນໍ ປຣິໂຕ ອປຄໂມຕິ ປຣິພ຺ພໂຊ. ປພ຺ພຊິຕວຕສມາທານສ຺ສ ອທຬ຺ຫຕາຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ຈ ອສກ຺ກຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ສິຖິລຄຫິຕາ. ອຕິເຣກນ຺ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ປຸຣິມກາລໂຕປິ ອຘິກໍ. ອຸປຣີຕິ ອຸປຣູປຣິ. ທຸກ຺ກຏໍ ອກຕເມວ ເສຍ຺ໂຍຕິ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ນາມ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອກຕເມວ ຫິຕາວຫໍ.

ຍໍ ກິຎ຺ຈີຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກມ຺ມໍ. ສິຖິລໍ ກຕນ຺ຕິ ອສກ຺ກຈ຺ຈກາຣິຕາຍ ສິຖິລໍ ກຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕໍ. ເອວຣູປເມວາຕິ ເອວຣູປໍ ປຣາມຏ຺ຐສາມຎ຺ຎສທິສເມວ ປຈ຺ຉານຸຕາປຈຣິຍາທິປຏິຠາຄໂຕ. ສໍກິລິຏ຺ຐເມວ ຕຓ຺ຫາສໍກິເລສອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐຕ຺ຕາ. ອາສງ຺ກິຕປຣິສງ຺ກິຕນ຺ຕິອາທິໂຕ ສມນ຺ຕໂຕປິ ປເຣຫິ ສງ຺ກິຕໍ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ອາທິ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ຕຕ຺ຖ ນິຍຸຕ຺ຕາຕິ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍິກາ, ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ອາທິຠູຕາ’’ຕິ. ປຸພ຺ພປຘານຠູຕາຕິ ປຐມາຣມ຺ຠຠູຕາ.

ຕາຍນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໙. ຈນ຺ທິມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໐. ວິມາເນ ຄຫິເຕ ຕໍນິວາສີປິ ຄຫິໂຕ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈນ຺ທວິມານວາສີ ເທວປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ສພ຺ພຘີຕິ ສພ຺ພສ຺ມາ ທຸຄ຺ຄຏ຺ຐານາ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕສິ ຠຄວາ ຕ຺ວໍ, ຕສ຺ມາ ມຍ຺ຫມ຺ປິ ອິໂຕ ສມ຺ພາຘຏ຺ຐານໂຕ ວິປ຺ປໂມກ຺ຂໍ ກໂຣຫີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ສ ເມ ສຣຓໍ ຠວາ’’ຕິ. ໂລການຸກມ຺ປກາຕິ ສພ຺ພສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອນຸຄ຺ຄຫາ, ຕສ຺ມາ ຕຸຍ຺ຫມ຺ປິ ເອຕສ຺ສປິ ຈນ຺ທສ຺ສ. ຕາທິສາ ເອວາຕິ ສມານາ ເອວ. ປມຸຎ຺ຈສີຕິ ປມຸຎ຺ຈິຕ຺ຖ. ເຕນາຫ ‘‘ອຕີຕຕ຺ເຖ ວຕ຺ຕມານວຈນ’’ນ຺ຕິ.

ຈນ຺ທິມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໑໐. ສູຣິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໑. ອນ຺ຘຠາວກຣເຓຕິ ໂລກສ຺ສ ອນ຺ຘກຣເຓຕິປິ ອປເຣ. ເຕນາຫ ‘‘ຕມສີ’’ຕິ. ວິໂຣຈຕີຕິ ວິຊ຺ໂຊຕຕິ. ກາມໍ ເທວປຸຕ຺ຕວເສນ ປຐມໍ ເທວຕາ ອຸທ຺ຘຏາ, ຣາຫຸໂນ ປນ ປໂຍໂຄ ຕສ຺ສ ວິມາເນຕິ ອາຫ ‘‘ມຓ຺ຑລີຕິ ມຓ຺ຑລສຓ຺ຐາໂນ’’ຕິ. ວທຕິ ຕທາ ມຸເຂນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ມຸເຂນ ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ‘‘ຄິລີ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ນ ຈ ອຊ຺ໂຌຫຣຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຄິລີຕິ ວທຕີ’’ຕິ. ອິທານິ ຕສ຺ສ ມຸເຂນ ຄຫຓສມຕ຺ຖຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຣາຫຸສ຺ສ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສຕິອາທິ ຕສ຺ສ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ຄຫຓກາຣຓທສ຺ສນໍ. ອຘິວຕ຺ຖາ ເທວຕາຕິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ປຣິຈາຣກເທວຕາ. ເວຄນ຺ຕິ ຊວໍ. ໂສ ຫິ ເກນຈິ ອຠິມຸຂໍ ອຕິທຸນ຺ນິວາໂຣ ກມ຺ມນິຍາມສິທ຺ໂຘ. ມຕ຺ຖກນ຺ຕິ ກຓ຺ຐສ຺ສ ອຸປຣິມເທສໍ. ເກຈິ ‘‘ສີສມຕ຺ຖກເມວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍ ເວຄສ຺ສ ຕິກ຺ຂສີຆຖາມຠາວໂຕ. ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄມນທິສາຠິມຸຂໍ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ. ນນ຺ຕິ ຣາຫຸໍ. ອຸທ຺ຘໍ ອຸລ຺ລງ຺ເຆຕຸກາມມ຺ປິ ໂອນເມຍ຺ຍ. ປທທ຺ວເຍນປິ ໂສ ມຫາສຣີໂຣ ມຫາພໂລ, ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ປນ ຄມນເວໂຄ ເຕນ ສພ຺ພຖາປິ ທຸນ຺ນິວາຣິໂຍວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ວິມາເນນາຕິ ຈນ຺ທຄ຺ຄເຫ ຈນ຺ທວິມາເນນ, ສູຣິຍຄ຺ຄເຫ ສູຣິຍວິມາເນນ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ວິມາເນນ ສເຫວ. ອມາວາສິຍຎ຺ຫິ ທ຺ເວ ວິມານານິ ໂຍຊນມຕ຺ຕນ຺ຕຣິຕານິ ຫຸຕ຺ວາ ສເຫວ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍທິ ທ຺ເວປິ ເທວປຸຕ຺ຕາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ຕາ, ອຖ ກສ຺ມາ ສູຣິຍສຸຕ຺ເຕ ເອວ ‘‘ປຊໍ ມມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ຈນ຺ທສຸຕ຺ເຕຕິ? ‘‘ໂສ ຈ ກິຣ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ຎາ ເອວ ຈ ເທວຕາ ຕຕ຺ຖ ວສິ, ຍສ຺ມິໍ ຈນ຺ທຄ຺ຄເຫ ຠຄວາ ຕໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ, ນ ຕຖາ ສູຣິໂຍ, ອປຣຠາເຄ ປນ ຕຕ຺ຖປິ ກາເລນ ກາລໍ ຣາຫຸຄ຺ຄໂຫ ໂຫຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ສູຣິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຐມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.